Welke gesprekstechnieken helpen bij boosheid? Beheers je boosheid tijdens gesprekken

Je collega maakt een opmerking die bij jou totaal verkeerd valt. Je voelt de irritatie opkomen en voordat je het weet, zeg je iets waar je vijf minuten later alweer spijt van hebt. Eh ja… oeps… was even boos. Gelukkig kun je voorkomen dat emoties de overhand nemen. Hoe? Met de juiste gesprekstechnieken. Ontdek hoe je je eigen boosheid beheerst, rustig reageert op een boze gesprekspartner en voorkomt dat een discussie escaleert.

Wat komt aan bod:

1. Wat is boosheid en waarom heeft het invloed op gesprekken?
2. Welke vijf gesprekstechnieken zijn er?
3. Welke gesprekstechnieken helpen bij het omgaan met agressie?
4. Hoe blijf ik rustig in een gesprek als de ander boos is?
5. Gesprekken voeren nóg makkelijker maken?
6. Conclusie
7. Veelgestelde vragen over gesprekstechnieken bij boosheid

Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Googl

Wat is boosheid?

Laten we beginnen met de psychologie achter boosheid. Welke emotie zit er achter boosheid? En waarom worden we überhaupt boos? Boosheid is een natuurlijke secundaire emotie die ontstaat als reactie op onrecht, bedreiging of frustratie. Maar dat is niet alles. Ook stress, verdriet, angst en onvervulde behoeften kunnen boosheid veroorzaken. Het is simpelweg een oerinstinct dat ons helpt om grenzen aan te geven.

Beïnvloedt boosheid een gesprek? Jazeker, enorm zelfs. Je manier van communiceren verandert enorm:

• Je gaat schreeuwen.
• Je praat sneller.
• Je maakt de ander verwijten.
• Je trekt je terug in machteloze woede.
• Je reageert sarcastisch, met cynische of kwetsende opmerkingen.
• Je onderbreekt de ander.
• Je herhaalt je standpunt telkens weer.
• Je stelt beschuldigende vragen (“Hoe kun je dat nu niet begrijpen?”)

Maar vergis je niet… ook je lichaam verraadt dat je boos aan het worden bent:

• Je hartslag versnelt
• Je ademhaling wordt oppervlakkiger.
• Je voelt spanning in je schouders, nek of kaken.
• Je krijgt een warm of rood gezicht.
• Je voelt een knoop in je maag
• Je voelt druk op je borst.
• Je begint te zweten.
• Je voelt je rusteloos.

Let vooral op veranderingen in je normale gedrag. Niet iedereen gaat schreeuwen wanneer die boos wordt. De een praat steeds harder, terwijl de ander juist stilvalt. Ook zijn signalen zoals gekruiste armen of een snelle hartslag op zichzelf geen bewijs van boosheid. Ze kunnen bijvoorbeeld ook wijzen op stress of onzekerheid.

Boosheid in gesprekken? Woede op de werkvloer? Leer hoe je ermee omgaat in de Tijdwinst Podcast, waar communicatie-expert Maggs Rippen met productiviteitsexpert Björn Deusings spreekt over boosheid.

Hoe uit je boosheid non-verbaal?

Als je boos bent, dan uit je dat niet alleen verbaal. Je lichaam toont de emotie ook. Denk aan:

• Je fronst je wenkbrauwen of kijkt de ander strak aan.
• Je maakt grotere of fellere handgebaren.
• Je leunt uitdagend naar voren of draait je juist demonstratief weg.
• Je slaat je armen over elkaar of neemt een gespannen houding aan.
• Je rolt met je ogen, zucht hoorbaar of schudt afkeurend je hoofd.
• Je houdt je gezicht strak en vermijdt oogcontact.
• Je balt onbewust je vuisten.
• Je klemt je kaken op elkaar.

Wat zijn de oorzaken van plotse woedeuitbarstingen in gesprekken?

Vraag je je af waarom je toch soms zo pislink kan worden in een gesprek, dan heb ik hier een aantal oorzaken van boosheid tijdens een gesprek:

• Gevoel van onbegrip: je wilt je verhaal kwijt en dat de ander naar je luistert en jouw standpunt serieus neemt. Wanneer dat niet gebeurt, kun je je genegeerd, afgewezen of zelfs machteloos voelen.
• Onrechtvaardigheid: je voelt je oneerlijk behandeld en krijgt het idee dat je voor jezelf moet opkomen of je zelfs tegen iemand moet verdedigen.
• Grensoverschrijdend gedrag: als iemand over je grenzen heen gaat, kan de frustratie zich opstapelen totdat je plotseling uit je slof schiet.
• Verdriet: als iemand je kwetst, teleurstelt of afwijst, kan dat zoveel pijn doen dat je boos reageert in plaats van je verdriet te laten zien. Boosheid voelt op zo’n moment vaak minder kwetsbaar dan toegeven dat iets je raakt;
• Angst: als je je bedreigd voelt, bang bent om de controle te verliezen of vreest voor afwijzing, kan je brein in de verdediging schieten. In plaats van je onzekerheid of angst te uiten, ga je in de aanval (met klauwen uit).
• Onzekerheid: bij twijfel aan jezelf kan kritiek al snel voelen als een persoonlijke aanval, waartegen je je moet verdedigen.
• Opgekropte frustratie: frustratie waarover je niet spreekt, heeft de neiging zich op te stapelen tot er niks meer bij kan en de bom ontploft (de welbekende druppel die de emmer doet overlopen).

Hoe blijf je rustig wanneer je boos wordt tijdens een gesprek?

Als je tijdens een gesprek boos wordt, is de kans groot dat je sneller reageert dan je eigenlijk wilt. Je onderbreekt de ander, verheft je stem of zegt iets waar je later spijt van krijgt. Gelukkig zijn er gesprekstechnieken waarmee je voorkomt dat je emoties het gesprek overnemen. Ik zou deze 6 gesprekstechnieken aanraden om beter met je boosheid in gesprekken om te gaan:

1. Laat bewust een stilte vallen.
2. Spreek vanuit jezelf (ik-boodschap)
3. Luister actief, vat samen en vraag door.
4. Stel open vragen.
5. Benoem je boosheid en neem zo nodig een time-out.

1. Laat bewust een stilte vallen

Merk je dat je geïrriteerd raakt? Reageer dan niet onmiddellijk. Adem rustig in, neem een paar seconden de tijd en bedenk wat je eigenlijk wilt zeggen. Zo voorkom je dat je vanuit je eerste emotionele impuls reageert.

Ook daar spreken Björn en Maggs over in de Tijdwinst Podcast over. Check deze aflevering hier.

2. Spreek vanuit jezelf

Gebruik de ik-boodschap als je spreekt. Beschuldig de ander niet, maar vertel wat bepaald gedrag met jou doet. Zeg bijvoorbeeld:

• Niet: “Jij luistert ook nooit naar mij!”
• Wel: “Ik merk dat ik boos ben, omdat ik mijn verhaal niet kan afmaken. Ik zou graag willen uitpraten.”

3. Luister actief, vat samen en vraag door

Actief luisteren, samenvatten en doorvragen ken je misschien eerder onder de naam de LSD-gesprekstechniek. Ook wanneer je boos bent, helpt het om te luisteren, samen te vatten en door te vragen. Bijvoorbeeld: “Als ik je goed begrijp, vind je dat ik onvoldoende initiatief toon. Klopt dat?” Hiermee controleer je of je de ander goed hebt begrepen. Misschien blijkt de kritiek minder persoonlijk bedoeld dan je aanvankelijk dacht en ben je boos om niks.

4. Stel open vragen

Boosheid zorgt er soms voor dat je aannames doet over de bedoelingen van de ander. Stel daarom liever een open vraag in plaats van meteen te beschuldigen en verwijten te maken.

Vraag bijvoorbeeld:
“Wat bedoel je precies?”

Door nieuwsgierig te blijven, verzamel je informatie voordat je conclusies trekt. En als je dan boos blijft… tja, dan is dat wel met reden.

5. Benoem je boosheid en neem zo nodig een time-out

“Ja, Inge, benoem je boosheid is makkelijker gezegd dan gedaan! Hoe maak je boosheid bespreekbaar?” Easy peasy.

Zeg bijvoorbeeld:
“Ik merk dat dit onderwerp me behoorlijk raakt. Ik wil er graag rustig over praten, maar ik heb even tijd nodig om mijn gedachten te ordenen.”

That’s it. Netjes verwoord en kort en bondig. Spreek vervolgens wel nog af wanneer jullie het gesprek voortzetten.

Wanneer kun je een gesprek beter tijdelijk onderbreken?

Soms lopen de emoties tijdens een gesprek zo hoog op dat verder praten weinig zin heeft. Je merkt bijvoorbeeld dat je steeds harder gaat praten, de ander voortdurend onderbreekt of nauwelijks nog kunt luisteren naar wat er gezegd wordt. Misschien voel je zelfs de neiging om iets kwetsends te zeggen. Dat zijn signalen dat je boosheid de overhand krijgt en je beter even afstand kunt nemen.

Ook wanneer jullie steeds dezelfde verwijten herhalen, elkaar niet meer begrijpen of het gesprek dreigt te escaleren, kan een tijdelijke onderbreking verstandig zijn. Het doel is namelijk niet om koste wat kost door te praten, maar om samen tot een oplossing te komen. Spreek wel af wanneer jullie het gesprek hervatten. Een time-out is namelijk bedoeld om het gesprek later constructief voort te zetten, niet om een lastig onderwerp uit de weg te gaan.

Zeg bijvoorbeeld:
“Ik merk dat ik behoorlijk geïrriteerd raak en ik wil voorkomen dat ik dingen zeg waar ik later spijt van krijg. Kunnen we over een halfuur verder praten?” Nog meer praktische tips? We delen er ook een hoop op Instagram, Facebook en LinkedIn. Sterker nog, je vindt hier bijna dagelijks interessante updates!

Hoe reageer je op iemand die boos is?

Misschien kan je zelf heel goed je boosheid beheersen (goed zo, mr. Cool), maar heeft je gesprekspartner hier totaal geen kaas van gegeten. Rustig een gesprek voeren, terwijl de ander boos is, is heel lastig maar niet onmogelijk.

Je vraagt je misschien af hoe je je standpunt over kan brengen zonder de ander verder te irriteren. Of hoe je empathie kunt tonen zonder de boosheid van de ander te versterken?

Er zijn een aantal praktische tips die je helpen bij het beheersen van je emoties. Zo voorkom je dat je zelf óók flipt.

• Neem een pauze. Voel je dat emoties de overhand nemen? Las een pauze in. Je (boze) gesprekspartner zit hier misschien niet op te wachten, maar je doet dit voor een goed doel. Namelijk, de situatie bekoelen.
• Gebruik ik-boodschappen. “Jij bent zo boos…”, is geen goede manier van communiceren. “Ik heb het gevoel dat het je frustreert”, voelt een stuk minder aanvallend.
• Luister actief. Vind je het ook zo vreselijk als iemand niet naar je luistert? Doe dat dan ook niet bij een ander. Ook al is iemand onwijs boos, blijf dan wel luisteren naar wat de ander zegt. Blijf respect tonen, anders loopt het gesprek nog verder uit de hand.
• Blijf empathisch. Probeer je in te leven in de ander, stel vragen en – het allerbelangrijkste – toon begrip. Je wil niet dat de situatie escaleert.

Hoe toon je begrip zonder iemand gelijk te geven?

Begrip tonen betekent niet dat je het met iemand eens bent. Het betekent dat je erkent wat de ander voelt, denkt of ervaart zonder automatisch diens mening over te nemen. Je kunt dus prima begrip hebben voor iemands boosheid en tegelijkertijd vinden dat zijn reactie onterecht is. Dit pak je aan door het gevoel van de ander ten eerste te erkennen.

Zeg bijvoorbeeld:
“Ik kan me voorstellen dat je hiervan baalt.”

Vat bovendien samen wat de ander zegt om weerstand weg te nemen en te laten zien dat je luistert. Stel ook open vragen om echt je begrip voor de situatie te laten zien.

Maak hierbij wel onderscheid tussen gevoel en gedrag. Iemand mag boos zijn, maar dat betekent niet dat iedere reactie acceptabel is. Als iemand in zijn boosheid over je grenzen heen gaat, mag je dat bijvoorbeeld best aangeven, zonder iets af te doen aan de empathie die je toont. 

Zo doe je dat bijvoorbeeld:
“Ik begrijp dat je boos bent, maar ik wil wel dat we normaal tegen elkaar blijven praten.”

Een belangrijke valkuil is dat je te snel reageert met “Ja, maar…” Je zegt bijvoorbeeld: “Ik snap dat je boos bent, maar je overdrijft.” De kans is groot dat de ander vooral onthoudt dat je zijn gevoel afwijst. Probeer daarom eerst het gevoel te erkennen en daarna pas je eigen mening te geven.

Wat kun je zeggen om een boos gesprek te de-escaleren?

Het lukt je misschien om de praktische tips toe te passen, maar wat als het niet helpt? En hoe voorkom je dat een discussie escaleert tot een conflict?

• Blijf rustig. Klinkt makkelijk, maar ik weet best wel dat het in de praktijk lastig kan zijn. Onthoud dat jouw toon en houding de ander beïnvloedt. Als je geïrriteerd of sarcastisch gaat reageren, zal de situatie niet snel bekoelen. Blijf rustig en kalm om escalatie te voorkomen.
• Spreek langzaam. Ruziënde mensen verheffen hun stem, omdat ze elkaar willen overstemmen. Dit gaat al gauw over in schreeuwen en dat wil je niet. Verlaag je stem, spreek rustig en blijf kalm. Zo help je de ander ook kalmeren.
• Ga niet in discussie. Misschien wil je de ander héél graag overtuigen van je standpunt. Toch kun je er maar beter even mee wachten. Laat emoties zakken voordat je inhoudelijk verder gaat.

Hoe herstel je het contact na een boze of emotionele reactie? 7 stappen

Eh…shit… had je je zo goed voorbereid en kreeg toch de boosheid de overhand. Hoe kun je nu de relatie herstellen na je boze reactie? Met deze stappen kun je het contact herstellen:

1. Geef jezelf eerst de tijd om te kalmeren. Zolang je nog boos bent, bestaat de kans dat je opnieuw fel reageert.
2. Erken je eigen reactie. Doe niet alsof er niets is gebeurd. Benoem wat je deed en neem daar verantwoordelijkheid voor.
   Bijvoorbeeld: “Ik merkte dat ik net behoorlijk fel reageerde. Dat was niet nodig.”
3. Bied oprecht je excuses aan. Heb je de ander gekwetst of onterecht aangevallen? Zeg dan sorry, zonder je excuses meteen te verdedigen.
   Bijvoorbeeld: “Sorry dat ik mijn stem verhief.”
4. Geef de ander ruimte om te reageren. Misschien is je gesprekspartner geschrokken, gekwetst of zelf boos geworden. Vraag hoe jouw reactie is overgekomen en luister naar het antwoord zonder meteen in de verdediging te schieten.
5. Leg uit wat je dwarszat, zonder verwijten te maken. Je mag best aangeven waarom je boos werd. Doe dat vanuit jezelf: “Ik voelde me niet gehoord toen mijn voorstel meteen werd afgewezen.”
6. Zoek opnieuw naar verbinding. Laat merken dat je het gesprek op een prettige manier wilt voortzetten. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik vind het belangrijk dat we elkaar begrijpen. Kunnen we opnieuw kijken naar wat er precies misging?”
7. Maak afspraken voor een volgend gesprek. Als dezelfde irritaties regelmatig terugkomen, is alleen sorry zeggen niet voldoende. Bespreek wat jullie allebei nodig hebben om een vergelijkbare situatie in de toekomst beter aan te pakken.

Wat zeg je tegen iemand die boos is?

Wanneer je boos tegen iemand bent uitgevallen en diegene vervolgens kwaad op jou is, heeft het weinig zin om meteen uit te leggen waarom je zo reageerde. De ander voelt zich waarschijnlijk aangevallen, gekwetst of niet serieus genomen. Begin daarom met het erkennen van je eigen gedrag en geef de ander de ruimte om zijn of haar frustratie te uiten. Erken daarom liever je eigen reactie en de boosheid van de ander.

Voorbeeld:
“Ik merk dat ik net veel te fel tegen je reageerde. Dat was niet terecht en daar wil ik mijn excuses voor aanbieden. Ik begrijp dat je boos bent. Als iemand zo tegen mij zou reageren, zou ik dat waarschijnlijk ook niet prettig vinden.”

Neem vervolgens verantwoordelijkheid voor je gedrag, maar zonder jezelf te verdedigen. Geef de ander daarna ruimte om te reageren. Sluit als laatste af met een opmerking die laat zien dat je de band wilt herstellen.

Voorbeeld:
“Ik was gefrustreerd, maar dat betekent niet dat ik het op jou had mogen afreageren. Ik vind het vervelend dat ons gesprek zo is gelopen. Kunnen we het opnieuw proberen?”

Blijft de ander boos? Probeer die boosheid dan niet dwangmatig weg te nemen. Soms heeft iemand tijd nodig om af te koelen en dat moet je hem of haar gunnen.

Nog beter leren omgaan met boosheid in gesprekken?

Zoals je inmiddels doorhebt, zijn gesprekstechnieken bij boosheid onmisbaar. Ze voorkomen niet alleen een woede-uitbarsting bij jezelf of je gesprekspartner, ze maken het voeren van ieder gesprek gemakkelijker. Technieken zijn er genoeg, maar uiteindelijk moet je het ook gaan toepassen. Vind je het alsnog een uitdaging om deze technieken in de praktijk toe te passen? Dan is een eendaagse training gesprekstechnieken misschien wel de oplossing.

Tijdens onze training Gesprekstechnieken leer je in één dag niet alleen hoe je communiceert, maar ontdek je ook hoe je vol vertrouwen je mening kunt uiten. Ook leer je voor jezelf op te komen,  iets wat zakelijk én privé heel goed van pas kan komen. Na het volgen van de cursus begrijp je niet alleen waar gesprekken soms vastlopen, maar leer je ook de juiste communicatie technieken om het te verbeteren. Schrijf je vandaag nog in voor onze 1-daagse Gesprekstechnieken!

Conclusie: handiger omgaan met boosheid doe je zo

Boos worden tijdens een gesprek is heel normaal. Misschien voel je je onbegrepen, onterecht bekritiseerd of simpelweg gefrustreerd. Daar is niets mis mee. Het gaat er vooral om hoe je met die boosheid omgaat. Gelukkig kun je met een aantal gesprekstechnieken voorkomen dat emoties de overhand nemen:

1. Laat bewust een stilte vallen, zodat je niet vanuit je eerste emotie reageert.
2. Gebruik ik-boodschappen om je gevoelens uit te spreken zonder de ander aan te vallen.
3. Luister actief naar je gesprekspartner, ook wanneer je het niet met diegene eens bent.
4. Stel open vragen om te ontdekken wat er achter de boosheid zit.
5. Vat samen en vraag door, zodat misverstanden niet uitgroeien tot conflicten.
6. Benoem je boosheid en neem zo nodig een time-out om je emoties te laten zakken.
7. Blijf rustig en empathisch wanneer de ander boos wordt.

Onthoud vooral dat je niet iedere discussie direct hoeft op te lossen. Soms bereik je meer door even je mond te houden dan door koste wat kost je gelijk te willen halen.

Inge Martina Nysten,
Communicatie- en marketing manager

Veelgestelde vragen over gesprekstechnieken bij boosheid

• Hoe benoem je boosheid zonder de ander aan te vallen?

• Hoe stel je grenzen wanneer iemand schreeuwt of agressief reageert?

• Hoe voorkom je dat boosheid omslaat in een conflict?

  Hoe voorkom je nu escalatie in een gesprek? 

• Wat doe je als iemand tegen je schreeuwt?

• Hoe communiceer je wanneer je zelf boos bent?

• Wat zijn de 5 fasen van een slechtnieuwsgesprek?

• Wat moet je doen als je boos bent op je ouders?

• Wat zijn goede gespreksvaardigheden?

• Hoe blijf ik rustig tijdens een moeilijk gesprek?

  Een moeilijk gesprek voeren met partner of collega’s is lastig, vooral omdat je eigen emoties ook om de hoek kunnen komen kijken. Zo blijf je echter kalm:

  1. Herken je eigen emoties.
  2. Merk je dat je geïrriteerd raakt, je stem verheft of jezelf meteen wilt verdedigen? Neem dan bewust gas terug.
  3. Adem rustig in en uit, vertraag je spreektempo en geef jezelf een paar seconden voordat je reageert.
  4. Probeer daarnaast oprecht te luisteren naar wat de ander zegt.
  5. Stel open vragen, vat samen wat je hoort en probeer te begrijpen waar de reactie van de ander vandaan komt.
  6. Wordt het gesprek toch te emotioneel? Benoem dan rustig wat er gebeurt.

• Is er een 'Wat kun je doen als je boos bent'-boek?

• Wat moet je doen als je boos bent op iemand?

  Nee, geen klap verkopen. Ik snap dat je, als je boos bent op iemand, direct je frustratie wilt uiten. Toch kun je beter eerst stilstaan bij wat je precies voelt en waarom. Ben je daadwerkelijk boos op die persoon of voel je je vooral gekwetst, teleurgesteld of niet serieus genomen? Door de oorzaak van je boosheid te achterhalen, voorkom je dat je iets zegt waar je later spijt van krijgt. Geef jezelf vervolgens de tijd om te kalmeren. Haal rustig adem, neem wat afstand of stel het gesprek tijdelijk uit als je merkt dat je emoties de overhand nemen. Zodra je rustiger bent, kun je het gesprek aangaan.

• Hoe kun je omgaan met boosheid en frustratie?

• Hoe kun je omgaan met woedeaanvallen partner?

• Ik ben altijd boos en geïrriteerd; wat nu?