Fronsend kijk je naar het werk van een collega. Het lijkt wel alsof hij het werk heeft afgeraffeld. Eigenlijk weet je dat je naar hem toe moet lopen om feedback te geven, maar in plaats daarvan verbeter je zijn werk, zodat je zeker weet dat het op tijd af is. Jouw eigen taken komen later wel. Herkenbaar? Dan ben je waarschijnlijk niet assertief. En daar help je zowel jezelf als de ander niet mee. Leer hier daarom assertief feedback geven en ontvangen.

Wat komt aan bod:

  1. Wat is de betekenis van assertief?
  2. Assertief feedback geven: hoe doe je dat?
  3. Assertief feedback ontvangen: 3 tips die je helpen
  4. Veelgestelde vragen over assertief zijn

Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Google

Wat is de betekenis van assertief?

Assertiviteit betekent dat je voor jezelf opkomt, je grenzen bewaakt en je mening uit op een respectvolle en vriendelijke manier. Je verliest de wensen en belangen van een ander daarbij niet uit het oog.

Subassertief betekenis: het tegenovergestelde van assertief en agressief

Wanneer je weinig assertiviteit hebt, laat je over je heen lopen. Je stelt de belangen van een ander boven die van jezelf. Vaak omdat je bang bent om een ander te kwetsen, je wil dat anderen jou leuk vinden of om ruzie te voorkomen. Je wil het liefst iedereen tevreden houden. En hoewel je dit goed bedoelt en dat veel zegt over jou als persoon, heeft dit als resultaat dat je jezelf wegcijfert. Dit noem je ook wel subassertiviteit.

assertief feedback geven is spreken vanuit jezelf

Het tegenovergestelde is ook niet goed: over anderen heen lopen, omdat je je eigen standpunt wil doordrukken en jouw wil wet is. Dit heet agressiviteit. Assertief gedrag is hierin de gulden middenweg. Een gezonde balans tussen rekening houden met je eigen belangen en behoeften en die van een ander.

Hoe ben je assertief? Een aantal voorbeelden

Hoe houd je rekening met een ander, zonder jezelf daarbij tekort te doen? Wat betekent assertief zijn in de praktijk? Assertief gedrag is bijvoorbeeld:

  • Het weigeren van een verzoek, maar samen zoeken naar een oplossing;
  • Ideeën aandragen in een vergadering, waarbij je ook openstaat voor de ideeën van anderen;
  • Een salarisverhoging vragen;
  • Conflicten niet uit de weg gaan, maar ook niet opzoeken.

Wat heeft assertiviteit te maken met feedback?

Assertiviteit draait ook om feedback durven geven en dit op een constructieve manier doen. De situatie in de introductie van dit artikel is een duidelijk voorbeeld van subassertief gedrag. Wanneer je jouw eigen werk op een lager pitje zet, in plaats van de ander feedback te geven, is dit eigenlijk een verlies-verliessituatie.

De kans is groot dat je jezelf opbrandt, je niet meer toekomt aan je eigen werk of daar zelf fouten in gaat maken door tijdsdruk. Tegelijkertijd is de ander er niet van bewust dat er iets niet goed gaat, waardoor hij er niet van zal leren en zich niet verder kan ontwikkelen.

Doordat je bij assertiviteit ook rekening houdt met de belangen en behoeften van een ander, wordt dit ook wel een win-winsituatie genoemd. In het geval van feedback is dit duidelijk: de ander leert van jouw feedback en pakt het verbeteren zelf op. Dat scheelt jou nu tijd, maar ook in de toekomst, wanneer de ander een soortgelijke opdracht moet doen.

Hoe kun je assertief feedback geven?

Feedback geven kan spannend zijn als het om negatieve feedback gaat. Het is lastig om een ander te confronteren, want je weet niet hoe hij of zij gaat reageren. Je wil iemand niet kwetsen en wil ook niet dat de ander in de verdediging schiet.

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

De eerste stap is om feedback te zien als wat het daadwerkelijk is: een kans voor de ander om persoonlijk te groeien. Als je het op een assertieve en constructieve manier aanpakt, is feedback geven daarom iets heel moois. 

In de cursus feedback geven en ontvangen van tijdwinst.com heb ik geleerd dat je dit zo aanpakt:

  1. Gebruik ik-boodschappen.
  2. Gebruik de 4G-feedbackmethode.
  3. Geef alleen feedback op gedrag dat is te veranderen.
  4. Geef de ander de ruimte om te reageren.
  5. Volg een assertiviteitstraining.

1. Gebruik ik-boodschappen

Door te vertellen hoe het gedrag van de ander op je overkomt en wat dat met je doet, zal de ander zich minder snel aangevallen voelen. Ook zorgt het ervoor dat er minder miscommunicatie ontstaat over waarop je feedback geeft en wat voor feedback je hebt. Ten slotte is het lastiger voor de ander om in de verdediging te schieten. Je kunt immers discussiëren over of iemand slecht werk aflevert of niet, maar niet over hoe jij je over het werk van de ander voelt.

Zeg dus:

  • Niet: “Je levert de laatste tijd alleen maar slecht werk af.”
  • Maar: “Ik merk dat je werk de laatste tijd minder zorgvuldig is dan eerder het geval was. Ik heb het gevoel dat je het werk afraffelt. Omdat ik de verantwoordelijkheid draag voor dit project, levert me dat een onrustig gevoel op. Doordat ik je werk moet verbeteren, houd ik minder tijd over voor mijn eigen werk. Is er een reden dat je de laatste tijd wat minder nauwkeurig bent?”

2. Gebruik de 4G’s feedbackmethode

Een andere methode om op een respectvolle manier feedback te geven, is de 4 G’s feedbackmethode. Je benoemt hierbij om de beurt de 4 G’s:

  1. Gedrag (je observatie van het gedrag van de ander)
  2. Gevoel (het gevoel dat dit gedrag bij jou oproept)
  3. Gevolg (het effect dat dit gedrag heeft op de omgeving)
  4. Gewenst gedrag (het gedrag dat je liever zou zien bij de ander)

In onderstaande video vertel Feedback trainer Patrick van der Gulik hoe de 4 G’s feedbackmethode precies werkt, zodat jij er vervolgens meteen mee aan de slag kunt gaan.

3. Geef alleen feedback op gedrag dat is te veranderen

Als frustraties hoog oplopen, kan er een opmerking uit glippen die niet de bedoeling was. Dit gaat vaak om een opmerking met een beschuldigende toon, die niet op het gedrag gericht is, maar op de persoon. Bij het geven van assertieve feedback is het belangrijk dat je alleen feedback geeft op wat de ander kan veranderen. Dus: op wat iemand doet en niet op hoe iemand is.

4. Geef de ander de ruimte om te reageren

Geef de ander ook de tijd om te reageren op jouw feedback. Er is altijd een andere kant van het verhaal, en dit is hét moment om daarachter te komen. In het voorbeeld van het afgeraffelde werk, zou het natuurlijk heel goed kunnen dat je collega te veel hooi op zijn vork heeft genomen. Tijdens dit feedbackmoment kun je samen een oplossing bedenken.

5. Volg een assertiviteitstraining

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is assertiviteit geen eigenschap, maar iets wat je kunt leren. Assertief communiceren kan iedereen leren. Onze 1-daagse assertiviteitstraining helpt je een duidelijke en aangename gesprekspartner te worden. Zowel thuis als op het werk. Naast feedback komen in de assertiviteitstraining ook onderwerpen als leren om ‘nee’ te zeggen, je grenzen aangeven en je mening durven uiten aan bod.

Wanneer je specifiek meer wil leren over assertief feedback geven, is onze 1-daagse feedbacktraining een goed idee. Daar leer je niet alleen hoe je iemand op een constructieve manier feedback kunt geven, maar ook hoe je feedback op een assertieve manier kunt ontvangen.

review feedback geven en ontvangen

Hoe kun je assertief feedback ontvangen? 3 tips die je helpen

Feedback kan je onzeker maken. Het is niet leuk om kritiek te krijgen wanneer je ergens hard aan hebt gewerkt. Maar net als dat jij feedback geeft om de ander te helpen, zal ook jij alleen maar veel leren van de feedback die anderen je geven. Probeer het te zien als het cadeau dat het is. Hoe ontvang je feedback op een assertieve manier? Ik heb 3 tips:

  1. Luister naar de ander.
  2. Zeg echter ook wat je van de feedback vindt.
  3. Neem ook complimenten in ontvangst.

1. Luister daadwerkelijk naar de ander

Een belangrijk onderdeel van assertiviteit is het kunnen ontvangen van feedback, zonder hierbij in de verdediging te schieten en/of meteen kritiek op de ander te uiten. In plaats daarvan is het belangrijk om aandachtig te luisteren en door te vragen als iets niet duidelijk is.

2. Zeg echter ook wat je van de feedback vindt

Vergeet niet dat assertiviteit draait om het opkomen voor je eigen belangen en je mening te durven uiten. Dat kan betekenen dat je de feedback in je opneemt en dit gebruikt om van te leren. Maar het kan ook betekenen dat je zegt wat je van de feedback vindt en vanuit je eigen expertise beslist met welke punten je aan de slag gaat en met welke niet.

3. Neem ook complimenten in ontvangst

Assertief zijn betekent overigens ook dat je complimenten in ontvangst neemt en ze niet wegwuift. Assertief een compliment in ontvangst nemen doe je door de ander te bedanken en het compliment niet meteen af te zwakken (“Oh, maar dit shirt was helemaal niet duur hoor”, “Het is niet zo moeilijk als het lijkt,” je snapt ons punt).

In deze video legt Patrick uit hoe je complimenten geeft.

Geef ten slotte ook niet meteen een compliment terug, ook niet als je het wel echt meent. Voor de ander voelt het namelijk alsof je dat alleen maar zegt, omdat jij ook een compliment hebt ontvangen. Verplaats de aandacht niet meteen naar de ander, maar houd die eens bij jezelf. De ander geeft het compliment niet voor niets!

Assertiviteit en feedback gaan hand in hand

Hoewel het begrip assertiviteit breder is dan alleen feedback, gaan de twee wel hand in hand. Assertiever zijn maakt het niet alleen makkelijker om feedback te geven én te ontvangen, maar ook om dit op een manier te doen waar zowel jij als de ander echt iets aan heeft. Mocht het met oefenen toch niet lukken om zelf assertiever te worden, dan kan een assertiviteitstraining je daarbij helpen.

Conclusie: assertief feedback geven en ontvangen helpt iedereen vooruit

Assertief feedback geven en ontvangen betekent dat je eerlijk durft te zijn, zonder de belangen en gevoelens van een ander uit het oog te verliezen. Je slikt kritiek niet zomaar in, maar drukt ook niet koste wat kost je eigen mening door. Hoe pak je dat aan? Onthoud deze tips:

  1. Gebruik ik-boodschappen om duidelijk te maken welk gedrag je opmerkt en wat dit met je doet.
  2. Pas de 4G-feedbackmethode toe: benoem het gedrag, je gevoel, het gevolg en het gewenste gedrag.
  3. Richt je feedback op gedrag dat iemand daadwerkelijk kan veranderen, niet op iemands persoonlijkheid.
  4. Geef de ander ruimte om te reageren en zoek waar nodig samen naar een oplossing.
  5. Luister aandachtig wanneer je zelf feedback ontvangt, stel vragen en schiet niet meteen in de verdediging.
  6. Durf ook je eigen mening te geven over ontvangen feedback. Je hoeft het niet overal mee eens te zijn.
  7. Accepteer complimenten zonder ze af te zwakken. Een simpel ‘dank je wel’ is voldoende.

Assertiviteit is gelukkig geen aangeboren talent. Je kunt het leren door regelmatig te oefenen.

Natasja Bartholomé,
Content specialist communicatie

Meer lezen?

Meer tips?

Op Instagram, LinkedIn en Pinterest vind je dagelijks handige adviezen over slimmer communiceren, beter omgaan met je tijd en effectiever werken. Liever niet telkens zelf het internet afspeuren naar interessante artikelen? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Wekelijks bezorgen we je frisse inzichten en praktische handvatten rechtstreeks in je mailbox. Zo mis je niets en ben je zonder extra moeite weer helemaal bijgepraat.

Lees ook onze boeken: Elke dag om 15:00 klaar en Full Focus op wat echt belangrijk is. Of wanneer je niet zo van het lezen bent: volg onze Tijdwinst Podcast op Youtube of op Spotify.

Veelgestelde vragen over assertief zijn bij feedback geven en ontvangen

  • Wat is assertiviteit precies?

    Assertiviteit is voor jezelf opkomen, uitspreken wat je vindt en je grenzen aangeven, maar wel tegelijkertijd luisteren naar de gevoelens, gedachten en mening van anderen. Een assertief synoniem is ‘zelfverzekerd’, maar het gaat verder dan dat. Eigenlijk is assertiviteit niets anders dan respect hebben voor iedereen om je heen, inclusief jezelf.

  • Wat betekent het als je assertief bent?

    Als je assertief bent, neem je geen blad voor de mond. Je laat je mening weten en deelt je emoties, maar staat ook open voor die van anderen. Wanneer je assertief bent, durf je ook anderen feedback te geven; je doet dit op een respectvolle, constructieve manier. Ook ben je goed in het ontvangen van feedback en complimenten.

  • Is assertief positief of negatief?

    Assertief zijn is positief. De reden waarom sommige mensen een negatief beeld van assertiviteit hebben, is omdat ze iemand hebben meegemaakt die te assertief was. Dan komt iemand voor zichzelf op en is hij of zij goed in het aangeven van grenzen, maar verliest deze persoon andere mensen daarbij uit het oog. Dit noemen we echter agressief gedrag.

  • Waarom is assertiviteit belangrijk?

    Assertief op het werk zijn is belangrijk, omdat het je in staat stelt om de baas te zijn over je eigen agenda, je ideeën aan te dragen in vergaderingen en feedback te geven aan collega’s die dat nodig hebben. Dit helpt bij je stressniveau en werkgeluk. Ook op privégebied is assertiviteit belangrijk. Als je alleen denkt aan het geluk van anderen, is er geen ruimte meer voor jezelf om gelukkig te zijn en bestaat de kans dat je opbrandt.

  • Hoe verschilt assertiviteit van agressiviteit?

    Het grote verschil tussen assertiviteit en agressiviteit is dat je bij assertiviteit de belangen en emoties van anderen belangrijk vindt en respecteert en bij agressiviteit niet. De twee termen worden door elkaar gehaald, omdat zowel assertieve als agressieve personen voor zichzelf opkomen en hun mening durven geven.

  • Hoe kan ik assertiever worden?

    Je kunt assertiever worden door collega’s vaker feedback te geven en dit op een constructieve manier te doen waar de ander echt iets aan heeft. Het vragen om feedback is ook assertief gedrag, net als het ontvangen van feedback zonder daarbij in de verdediging te schieten.

  • Wat zijn enkele voorbeelden van assertieve communicatie?

    Enkele voorbeelden van assertieve communicatie zijn ik-boodschappen en de 4 G’s feedbackmethode. Bij een ik-boodschap wijs je niet met een beschuldigende vinger naar de ander, maar geef je aan wat je opmerkt en hoe je je erbij voelt. De 4 G’s staan voor gedrag, gevoel, gevolg en gewenst gedrag.

  • Hoe kan ik assertief nee zeggen zonder me schuldig te voelen?

    Je kunt assertief nee zeggen zonder je schuldig te voelen, door te bedenken wat je voor die nee terugkrijgt. Bijvoorbeeld de rust die je zo hard nodig hebt. Of meer tijd om je eigen taken op te pakken. Onthoud dat de ander er ook niets aan heeft als jij alleen maar ja zegt, over je grenzen heen gaat en opbrandt.

  • Wat zijn de voordelen van assertief zijn?

    Een assertieve houding kent veel voordelen, zoals je eigen kracht en waarde kennen en met zelfvertrouwen door het leven gaan. Dit heeft effect op je carrière, je geluk en je relaties. Assertiviteit zorgt er daarnaast voor dat je efficiënt met je tijd omgaat en jouw stressniveau vermindert.

  • Wat zijn de nadelen van niet-assertief zijn?

    Niet-assertief, het assertief tegenovergestelde, heet ook wel subassertief. De betekenis van subassertief is dat je over je heen laat lopen, jezelf wegcijfert voor anderen en je emoties en mening niet durft te uiten. Dit levert stress op, is vermoeiend en kan zelfs resulteren in een burn-out. Bovendien kan op deze manier leven je ongelukkig maken.

  • Hoe herken ik dat ik niet assertief genoeg ben?

    Voorbeelden waaraan je herkent dat je niet assertief genoeg bent: als je vaak achteraf bedenkt wat je op dat moment had moeten zeggen, je een collega niet verbetert wanneer hij een opmerking maakt die niet klopt en bijna nooit nee zegt. Als je eerder aan anderen denkt dan jezelf, en je mening niet durft te geven, ben je niet assertief genoeg.

  • Hoe kan ik assertiviteit oefenen in mijn dagelijks leven?

    Je kunt assertiever worden door veel te oefenen. Dit doe je bijvoorbeeld door te oefenen met nee zeggen, feedback te geven zonder dat de ander daar eerst om heeft gevraagd en geen verzwakkende woorden als ‘misschien’ en ‘alleen als het past’ te gebruiken.

  • Wat zijn enkele technieken om assertiever te communiceren?

    Assertief communiceren betekent duidelijk zijn. Vermijd verzwakkende woorden als ‘misschien’ en draai niet te lang om je boodschap heen. Assertiever communiceren draait daarnaast ook om daadwerkelijk luisteren naar de ander. Stel vragen en luister actief door te knikken, oogcontact te hebben en een open houding naar de ander te behouden.

  • Hoe kan ik assertief blijven in een conflictsituatie?

    Je kunt assertief blijven in een conflictsituatie door naar de ander te blijven luisteren, je mening niet door te drukken en op een respectvolle manier voor jezelf op te komen. Het gaat om het uiten van je emoties, maar deze wel de baas te blijven.

  • Wat is het verschil tussen passief, agressief en assertief gedrag?

    Je kunt passief, agressief en assertief gedrag als een schaal zien, waarbij passief gedrag aan de ene kant ligt en agressief gedrag aan de andere kant. Assertief gedrag is de gulden middenweg: je laat niet over je heen lopen (passief gedrag), maar je denkt ook niet alleen maar aan jezelf (agressief gedrag).

  • Hoe kan ik assertief zijn zonder over te komen als onbeleefd?

    Als je assertief probeert te zijn en onbeleefd overkomt, gaat er iets fout. Je communiceert dan bijvoorbeeld agressief, in plaats van assertief. Assertiviteit betekent namelijk dat je niet alleen opkomt voor je eigen belangen, maar ook rekening houdt met de ander.

  • Wat zijn enkele barrières voor assertiviteit en hoe kan ik deze overwinnen?

    Enkele barrières voor assertiviteit kunnen zijn dat je bang bent dat anderen je minder leuk zullen vinden als je assertiever wordt of dat je je afvraagt wie nu op jouw mening en ideeën zit te wachten. Je overwint deze door je eigen waarde en kracht te kennen, jouw mening is het waard om gehoord te worden. En ook als je je eigen grenzen aangeeft en voor jezelf opkomt, zullen mensen je leuk vinden. Sterker nog, ze zullen je alleen maar meer respecteren.

  • Hoe kan ik assertiviteit bevorderen in mijn team of organisatie?

    Assertiviteit bevorderen in je team of organisatie, doe je door een open cultuur te creëren waar feedback gewenst is en er op een respectvolle manier geluisterd wordt naar andermans ideeën. Het creëren van zo’n cultuur is lastig en ontstaat niet van de één op de andere dag, maar begin door zelf het goede voorbeeld te geven, om feedback te vragen en te vragen naar de input van je teamleden.

  • Hoe kan ik omgaan met kritiek op een assertieve manier?

    Omgaan met kritiek op een assertieve manier, doe je door open te staan voor de feedback van een ander, echt te luisteren en niet in de verdediging te schieten. Reageer niet door meteen kritiek op de ander te geven. Het is ook assertief om te delen wat jij van de feedback vindt en zelf te beslissen met welke kritiek je aan de slag gaat en met welke niet.

  • Wat zijn enkele veelvoorkomende misverstanden over assertiviteit?

    Een veelvoorkomend misverstand over assertiviteit is dat je mondig bent en alleen opkomt voor jezelf. De assertiviteit betekenis draait ook juist om luisteren naar de ander en rekening houden met zijn gevoelens en belangen. Een ander misverstand is dat assertiviteit altijd betekent dat je nee zegt. Het kan ook juist betekenen dat je ja zegt, wanneer je dit graag wil.

  • Hoe kan ik mijn kinderen leren assertief te zijn?

    Je leert je kinderen assertief te zijn, door te vragen naar hun mening, ze hun emoties te laten uiten en ze aan te moedigen hun eigen grenzen aan te geven. Kinderen leren veel door naar hun ouders te kijken, dus geef zelf het goede voorbeeld!

  • Welke rol speelt zelfvertrouwen in assertiviteit?

    Hoe meer zelfvertrouwen je hebt, hoe makkelijker het zal zijn om assertief te zijn. Wanneer je zelfvertrouwen hebt, weet je immers dat jouw mening het waard is om gehoord te worden. Ook weet je dat assertief gedrag de manier waarop anderen naar je kijken niet op een negatieve manier zal beïnvloeden.