Ben jij niet op je mondje gevallen, geef je graag je eigen mening en doe je er alles aan om anderen hiervan te overtuigen? Er is niets mis met pit en zelfverzekerdheid. Maar ervaren anderen jouw gedrag als agressief, dan is een goede samenwerking al gauw niet meer aan de orde. Tijd om orde op zaken te stellen, want communiceer jij agressief, dan kun je daar maar beter gauw mee stoppen.

Wat komt aan bod:

  1. We beginnen bij het begin: wat is agressieve communicatie?
  2. Wat zijn de kenmerken van agressieve communicatie?
  3. Hoe herken je het verschil tussen agressieve en assertieve communicatie?
  4. Hoe kan ik herkennen of ik agressief communiceer?
  5. Klinkt ongezellig… Maar waar komt agressief gedrag vandaan?
  6. Wat zijn de gevolgen van agressieve communicatie op de werkvloer?
  7. Wat zijn de psychologische effecten van agressieve communicatie op de ontvanger?
  8. Hoe kan ik mijn communicatie verbeteren om minder agressief over te komen?
  9. Hoe kan ik omgaan met iemand die agressief communiceert?
  10. Veelgestelde vragen over agressieve communicatie

Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Google

Waarom past agressief communiceren niet bij efficiënt samenwerken?

Misschien krijg je bij het woord ‘samenwerken’ throwbacks naar je studententijd. De periode waarin je verplicht werd om samen te werken met een projectgroep, vaak gevuld met totaal verschillende types. Werk je op een kantoor, samen met andere collega’s, dan is de kans groot dat je ook in je huidige leven moet samenwerken. En dan merk je vaak dat iedereen eh… anders is. Waar de één luid en duidelijk aangeeft wat-ie wil, waait de ander met de wind mee. Ieder mens is anders, maar het is te allen tijde belangrijk om rekening te houden met elkaars gevoelens. Respect voor elkaar hebben, is de basis voor een goede samenwerking.

Agressief

En tja, bij dat woordje ‘respect’ gaat het bij de mensen die agressief communiceren mis. Want mensen die agressief communiceren houden vooral rekening met zichzelf. De mening van anderen doet er niet toe.

Wat is agressief communiceren?

Agressieve communicatie is een manier van communiceren waarbij iemand zijn eigen mening, wensen of belangen probeert door te drukken zonder voldoende rekening te houden met de gevoelens en grenzen van anderen.

Agressieve communicatie vind je in heel veel soorten en maten. Mogelijk denk je meteen aan slaan, schoppen of spugen. Jij doet dit niet, dus dan communiceer je ook niet agressief, toch? Helaas zit de vork niet zo in de steel. Agressieve communicatie is meer dan fysiek geweld. Iemand is namelijk geneigd tot aanvallen, schreeuwen, heftige confrontaties of het gebruiken van geweld, om bepaalde doelen te behalen. Dit hoeft niet altijd fysiek, maar kan ook verbaal.

Wat zijn de kenmerken van agressieve communicatie?

Het moge inmiddels duidelijk zijn dat agressieve communicatie niet gezellig is. Maar als je wil herkennen of iemand uit jouw werkomgeving hier gebruik van maakt, kun je deze manier van communiceren aan de volgende kenmerken herkennen:

Agressieve communicatie kun je herkennen aan de volgende verbale- en non-verbale kenmerken:

  • Uitspraken als: “Je moet…”, “Wie zijn schuld is dat?” en “Omdat ik het zeg.” Iemand komt door deze manier van praten controlerend of dominant over.
  • Lichaamstaal zegt meer dan je denkt. Iemand praat met gebalde vuisten, neusvleugels zetten uit, er wordt op de tafel geslagen of met een vinger gewezen.
  • Gevoelens van de ander? Daar wordt geen rekening mee gehouden. Sterker nog, er wordt totaal niet naar geluisterd.
  • Dreigen: denk aan uitspraken als: “Als jij dat rapport niet voor het einde van de dag af hebt, zorg ik er persoonlijk voor dat je bij het volgende project niet meer wordt betrokken.”
  • Beschuldigen: denk aan vingertje wijzen, zoals: “Jij kan ook niks doen doen” of “Dit is jouw verantwoordelijkheid, niet de mijne.”
  • Kleineren: je maakt iemand anders belachelijk, waarbij je diens vaardigheden en kennis naar beneden haalt. Denk aan: “Moet ik je nou echt álles uitleggen? Zelfs een stagiair zou dit nog beter kunnen.”

Het doel is vaak om controle te krijgen, gelijk te halen of de ander onder druk te zetten. Daarmee verschilt agressieve communicatie van assertieve communicatie. Waar je bij assertief communiceren voor jezelf opkomt met respect voor de ander, probeer je bij agressieve communicatie vooral je eigen zin te krijgen. Dit kan leiden tot conflicten, onzekerheid en een onveilige werksfeer.

Wat is het verschil tussen assertief en agressief communiceren?

Ik noemde het al kort even, maar er is een groot verschil tussen agressieve en assertieve communicatie. De twee woorden, agressief en assertief, mogen dan wel op elkaar lijken, ze zijn totaal niet hetzelfde. In een ideale samenwerking communiceer je assertief. Zou iedereen op een assertieve manier met elkaar communiceren, dan zouden we in een heerlijke wereld leven. Waarom? Ik som de verschillen tussen de twee voor je op.

Assertieve communicatie

Bij assertieve communicatie houd je rekening met jezelf, maar ook met de andere mensen waar je mee samenwerkt. Je hebt respect voor de rechten en gevoelens van je teamgenoten, maar je verliest jezelf niet uit het oog. Je bent open, eerlijk, transparant en creëert wederzijds respect.

Voorbeeld:
“Ik merk dat onze samenwerking soepeler verloopt als we duidelijke rolverdelingen hebben. Zouden we afspraken kunnen maken over wie welke taken op zich neemt?”

Agressieve communicatie

Bij deze manier van communiceren ga je respectloos met je teamgenoten om. Vaak ten koste van de behoeften en gevoelens van anderen. Dit kan zowel verbaal agressief als non-verbaal agressief.

Voorbeeld:
“Waarom kunnen jullie nooit je taken op tijd afkrijgen? Dit is echt zo irritant!”

Waarom reageren mensen agressief tijdens een gesprek?

Misschien ben je je inmiddels bewust van je eigen communicatiestijl, maar in de veronderstelling dat het nodig is. De mensen waar je mee samenwerkt bakken er in jouw ogen niks van. Sterker nog, je hebt het gevoel dat je ze aan moet spreken, omdat de output van jullie samenwerking anders niet goed zal zijn.

Ik vind het vervelend om toe te geven, maar die agressieve communicatie wordt niet altijd getriggerd door je omgeving. De oorzaak kan namelijk door verschillende factoren ontstaan:

threads post over agressieve communicatie

Psychologische factoren

Agressieve communicatie die veroorzaakt wordt door psychologische factoren komt vaak voort uit stress. Ervaar je voor een lange tijd stress, dan kan je een kort lontje krijgen. Ook speelt frustratie een grote rol bij agressieve communicatie. Ervaar je een gebrek aan erkenning of zijn er veel onopgeloste problemen bij jou op de werkvloer? Dan kan dat een oorzaak zijn van jouw agressieve communicatie.

Omgevingsfactoren

Behalve de triggers in je dagelijkse leven, kan ook je opvoeding een rol spelen. Werd agressief reageren bij jou thuis getolereerd? Of wordt er vanuit jouw cultuur op een agressieve manier met elkaar gesproken? Dan is de kans groot dat jij deze manier van communiceren prima vindt. Dit geldt helaas niet altijd voor de buitenwereld.

Persoonlijkheidskenmerken

Agressieproblemen kunnen ook een grote rol spelen bij deze vorm van communicatie. Zie jij het glas halfvol, heb je een kort lontje en ben je niet de meest positieve persoon op aarde? Dan is je persoonlijkheid misschien wel de oorzaak van jouw agressieve communicatie.

Wat zijn de gevolgen van agressieve communicatie voor de samenwerking?

Sorry, maar ik help je meteen uit je droom, maar agressieve communicatie gaat een samenwerking nooit verbeteren. Het heeft zelfs grote gevolgen.

De gevolgen van agressieve communicatie op de werkvloer zijn groter dan je denkt. Agressieve communicatie leidt tot verminderde prestaties, omdat collega’s zich niet op hun gemak voelen en het werkplezier daalt. Hierdoor ontstaan er meer conflicten en een onprettige sfeer, wat uiteindelijk resulteert in een verminderde productiviteit.

Mensen kunnen besluiten ontslag te nemen, wat het personeelsverloop verhoogt. De slechte teamdynamiek zorgt er uiteindelijk voor dat een team niet kan floreren en de algehele werkvloer lijdt onder de negatieve communicatie. Kortom, drama.

Wat zijn de psychologische effecten van agressieve communicatie op de ontvanger?

Niet alleen op de werkvloer ontstaan er problemen wanneer je agressief communiceert. Ook de psychologische effecten wegen zwaar. Agressieve communicatie kan je medewerkers gestrest laten voelen. Dit is een natuurlijke reactie, aangezien het gevoel van dreiging de stressrespons activeert. Voelen je collega’s zich een lange tijd gestrest, dan kan dit leiden tot gezondheidskwalen zoals een burn-out. Gevoelens van angst en onzekerheid nemen door agressieve communicatie flink toe, wat de persoonlijke gemoedstoestand en mentale gezondheid van een persoon ernstig kan aantasten. En dat allemaal omdat jij zo agressief communiceert…

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

Hoe kan ik minder agressief en meer assertief communiceren?

Minder agressief voor de dag komen, is makkelijker gezegd dan gedaan. De kans is groot dat je al een flinke tijd op deze manier met je collega’s communiceert. Iets aanpassen wat je al een tijd lang doet, is pittig, maar absoluut niet onmogelijk. Communicatie- én zelfbeheersingstechnieken kunnen helpen om agressieve communicatie te verminderen.

Welke communicatietechnieken helpen bij agressieve communicatie?

  1. Actief luisteren is belangrijk om te laten merken dat je om de mening van je teamgenoot geeft. Herhaal hier en daar een zin van de ander, zoals: “Wat ik je hoor zeggen is… Klopt deze informatie?” Knik ook regelmatig wanneer de ander aan het woord is. Dit geeft de ander een prettig en kalm gevoel.
  2. Empathie tonen is een manier om de ander op z’n gemak te stellen. “Ik begrijp dat je het vervelend vindt dat…” Jij begrijpt de gevoelens van een ander.
  3. Stop met jij-boodschappen, maar kies voor een ik-verhaal. “Ik voel me geïrriteerd als dit gebeurt”, klinkt een stuk minder erg dan: “Jij maakt me altijd geïrriteerd.” De ander voelt zich een stuk minder aangevallen wanneer je voor de ik-vorm kiest.

Hoe beheers je jezelf tijdens het gesprek?

  1. Mindfulness: door regelmatig een mindfulness meditatie te doen, word je bewuster van je eigen gedachtes en emoties. Je kunt jezelf door deze oefeningen beter beheersen.
  2. Adem diep in tijdens het eerstvolgende incident waarbij je je bloed voelt koken. Wanneer je voelt dat je boos wordt en een woede-aanval op de loer ligt, adem je in door je neus en houdt je dit een paar seconden vast. Vervolgens adem je langzaam uit door je mond. Op deze manier verlaag je je hartslag en kalmeer je je zenuwstelsel.
  3. Pauzes nemen tijdens een gesprek is heel belangrijk. Merk je dat je gevoelens de overhand nemen? En beginnen je spieren zich aan te spannen? Vraag om een time-out en stap even uit het gesprek. Loop naar een andere ruimte, drink een glas water en adem rustig in en uit.

Over boosheid in gesprekken gaat ook deze aflevering van de Tijdwinst Podcast met Björn Deusings, productiviteitsexpert en persoonlijke effectiviteitscoach, en communicatie-expert Maggs Rippen.

Hoe reageer ik op een collega die agressief communiceert?

Ben je zelf totaal geen agressief persoon, maar is jouw teamgenoot dat wel? Misschien laat je alle woede over je heenkomen of bijt je juist fel van je af. Maar wat is eigenlijk de juiste manier om met iemand om te gaan die onwijs agressief communiceert?

Allereerst: voel je je onveilig, praat dan met een vertrouwenspersoon over de situatie.

Ik geef je daarnaast een aantal tips om tijdens de eerstvolgende agressieve sessie van je collega op de juiste manier te handelen.

  1. Blijf kalm. Adem rustig in en uit, praat vervolgens pas terug.
  2. Reageer met ik-boodschappen. De persoon die agressief communiceert, zal niet blij worden van een jij-boodschap. Maak je gevoelens en grenzen duidelijk door het op jezelf te betrekken om escalatie te voorkomen. “Ik voel me niet op mijn gemak bij deze toon”, is een goed voorbeeld. Dit werkt beter dan: “Jij maakt me ongemakkelijk.”
  3. Laat de ander merken dat je luistert, dit doe je door te herhalen en parafraseren. Zo zal de agressie bij de ander verminderen.
  4. Stel grenzen. Gaat het gesprek echt nergens meer over, omdat de ander niet stopt met snauwen? Geef dit aan, opnieuw in de ik-vorm. “Ik kan dit gesprek niet verder voeren als je blijft schreeuwen.”
  5. Wees assertief. Breng je standpunten duidelijk en respectvol. Houd (ondanks het vervelende gedrag) alsnog rekening met de ander. Blijf kalm en standvastig.
  6. Neem een pauze. Verlaat als het kan de ruimte en probeer tot tien te tellen. Zo stap je uit de verhitte situatie. Stel eventueel voor om het gesprek op een later moment voort te zetten.

Nog meer tips nodig? Volg een training!

Een training om in één dag minder agressief te worden, bestaat helaas niet. Een cursus samenwerken in één dag ook niet. Wél organiseren we bij Tijdwinst allerlei trainingen die helpen bij effectief samenwerken. Hier leer je vaardigheden die jou helpen om helder en krachtig te communiceren. En zoals je inmiddels wel doorhebt, is goede communicatie van belang bij een goede samenwerking.

review tijdwinst assertiviteitstraining

Volg één van onze trainingen, zodat je jouw samenwerkingen én je eigen werk direct kunt verbeteren.

  • Volg een cursus gesprekstechnieken om te leren hoe je krachtige gesprekken voert. Hoe pak je de regie? Hoe communiceer je helder? En hoe ga je met respect om met de ander?
  • Leer bij de training feedback geven hoe je feedback geeft waar de ander echt iets mee kan. Ook niet onbelangrijk: je leert ook hoe je zelf open kunt staan voor feedback.
  • Ontdek bij onze training timemanagement hoe je door slimmer te werken productiever bent. Hoe krijg je meer gedaan, in minder tijd?

Conclusie: efficiënt samenwerken begint met assertieve communicatie

Het is inmiddels wel duidelijk: succesvol samenwerken begint met het vermijden van agressieve communicatie. Agressieve communicatie, zowel verbaal als non-verbaal, gaat gepaard met een gebrek aan respect en creëert een vijandige werkomgeving. Agressief gedrag ontstaat vaak uit stress, frustraties of bepaalde persoonlijkheidskenmerken en leidt tot verminderde prestaties en een negatieve werksfeer. Assertieve communicatie, waarbij je rekening houdt met jezelf én anderen, zorgt daarentegen juist voor respect en een gezonde samenwerking. Verbeter je communicatie door:

  1. actief te luisteren
  2. empathie te tonen
  3. ik-boodschappen te gebruiken
  4. pauzes in te lassen
  5. mindfulness oefeningen te doen
  6. ademhalingsoefeningen te doen

En geloof me: dan volgt een fijnere samenwerking vanzelf.

Inge Martina Nysten,
Communicatie- en marketing manager

Meer weten?

Volg ons op social media

Op Instagram, LinkedIn en Pinterest delen we iedere dag praktische tips op het gebied van communicatie, time management en persoonlijke effectiviteit. Heb je bovendien geen behoefte om steeds zelf op zoek te gaan naar nieuwe artikelen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief. Iedere week ontvang je de nieuwste kennis en toepasbare tips gewoon in je inbox. Zo blijf je moeiteloos op de hoogte.

Veelgestelde vragen over agressieve communicatie

  • Wat is de link tussen dementie en agressieve communicatie?

    Agressie bij dementie is iets wat vaak voorkomt. Agressief gedrag bij dementie kan ontstaan door een combinatie van cognitieve achteruitgang, communicatieproblemen en fysieke ongemakken. Er wordt de laatste tijd dan ook veel gesproken over een dementie- en agressieprobleem in verpleeghuizen.

  • Wat is de betekenis van agressief?

    De betekenis van agressief: iemand is geneigd tot aanvallen, heftige confrontaties of het gebruiken van geweld, om bepaalde doelen te behalen. Dit hoeft niet altijd fysiek, maar kan ook verbaal. Dit vijandige en intimiderende gedrag gaat gepaard met weinig tot geen respect en komt vaak voort uit woede, frustratie of dominant gedrag.

  • Welke 3 vormen van agressie zijn er?

    Er zijn drie verschillende soorten agressie:

    1. Verbale agressie, hierbij wordt iemand beledigd of gekleineerd. Denk aan kwetsende of gemene opmerkingen, schelden of dreigende opmerkingen. Hierbij kun je ook denken aan passief agressief gedrag, de betekenis van passief agressief is dat iemand met een sarcastische toon geen rekening houdt met het gevoel van de ander. Vaak in de vorm van een grapje, wat voor de ontvanger allesbehalve grappig is.
    2. Fysieke agressie houdt in dat er lichamelijke handelingen uitgevoerd worden. Denk aan duwen, schoppen, spugen, slaan of andere vervelende vormen van geweld. Er wordt schade of pijn aangericht bij de ander. De kans is groot dat je hierbij denkt aan agressief gedrag van een boze man, of typisch gedrag van een alcoholist, maar iedereen kan deze vorm van agressie uiten.
    3. Relationele agressie of sociale agressie. Dit gaat over acties die gericht zijn op het schaden van iemands reputatie of relaties. Denk aan manipuleren, valse geruchten verspreiden of roddelen.

  • Wat is een ander woord voor agressief?

    Het woord agressief kent een aantal synoniemen, namelijk: aanvallend, strijdlustig, gewelddadig, vijandig en opdringerig.