Een discussie is geen wedstrijd waarin iemand met de beker naar huis moet. Het doel is niet per se om de ander te verslaan, maar om ideeën, meningen en informatie uit te wisselen. Juist daar ontstaat ruimte voor nieuwe inzichten. In dit artikel lees je hoe je een discussie voert zonder in een welles-nietesspel te belanden, hoe je jouw standpunt helder overbrengt en hoe je echt luistert naar wat de ander te zeggen heeft. Lees verder en ontdek hoe je meer uit een goed gesprek haalt.
Wat komt aan bod:
- Wait what? Een discussie winnen, is niet het doel?
- Het is pompen of verzuipen: 3 redenen waarom we geen goede discussies voeren
- Cognitieve winst: kennis is macht
- Weg met die oorlog-discussies! Wees assertief tijdens het discussiëren
- Een discussie winnen zonder ruzie? Zo doe je het!
- Je wint geen discussie met woorden alleen: je lichaam praat mee
- Dus onthoud: een discussie is geen oorlog
- Veelgestelde vragen over een discussie winnen
Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Google
Wait what? Een discussie winnen, is niet het doel?
Mensen willen winnen. Niet alleen in discussies, maar in alles. Het zit ingebakken in dat oude stuk brein: het reptielenbrein. Dat oerbrein dat nog steeds denkt dat elke confrontatie een kwestie is van leven of dood. Vroeger betekende winnen namelijk overleven: toegang tot voedsel, veiligheid, status. Tegenwoordig? Nu betekent ‘winnen’ vooral je gelijk halen op kantoor of op een verjaardagsfeest, terwijl je intussen de ander subtiel afserveert met een gevatte opmerking.
Maar hier komt de twist: een discussie is helemaal niet bedoeld strijdtoneel. Het is geen arena waarin jij de ander knock-out moet praten. En dát vraagt iets wat evolutionair gezien niet direct in je voordeel werkt: je ego even parkeren en actief luisteren.
Over het ego en hoe die je in de weg kan zitten, spreekt Marieke Rademaker uitgebreid in haar boek De Egofluisteraar. Björn Deusings, productiviteitsexpert en persoonlijke effectiviteitscoach, heeft haar te gast in de Tijdwinst Podcast.
Wat is het doel van een discussie?
Je voert een discussie met een bepaald doel en newsflash: dat is dus niet om te winnen. Je discussie kan ten eerste een informatief karakter hebben. Tijdens deze informatieve discussies wil je gewoon je mening uitwisselen met een ander, waarbij je meer inzicht wilt krijgen in het denkproces van je partner. Je wilt dus niet noodzakelijk dat je mening overgenomen wordt (wel altijd leuk natuurlijk, want dat levert wel even een vote of confidence op aan jouw adres), maar de focus ligt meer op het uitwisselen van gedachten.
Informatieve discussie voorbeeld:
A: “Ik denk dat plantaardig eten beter is voor het milieu. Wat is jouw kijk daarop?”
B: “Ik eet nog wel vlees, maar probeer het te minderen. Ik wist niet dat de impact zo groot was.”
A: “Er zijn onderzoeken die laten zien dat de vleesindustrie veel CO2 uitstoot veroorzaakt.”
B: “Interessant, ik ga daar eens wat meer over lezen. Heb je toevallig een bron?”
A: “Zeker, ik stuur je zo een artikel van het RIVM.”
Een discussie kan ook een tweede doel dienen, namelijk tot een unanieme beslissing komen. Dit soort discussies zie je vaker bij vergaderingen. Er wordt gepraat over een aantal onderwerpen met als doel tot een gezamenlijk standpunt te komen. Deze discussies zijn constructief van aard. Kom je bij een besluitvormende discussie er niet uit, dan volgen meestal stemronden, onderhandelingen of compromissen.
Besluitvormende discussie onderwerpen:
Persoon A: “We moeten kiezen of we het teamoverleg op maandag of woensdag plannen. Wat heeft jullie voorkeur?”
Persoon B: “Woensdag werk ik thuis, dus dan kan ik er niet fysiek bij zijn.”
Persoon C: “Voor mij maakt het niet uit, zolang het maar in de ochtend is.”
Persoon A: “Oké, dan plannen we het overleg op maandagochtend, aangezien ik liever iedereen hier aanwezig heb. Iedereen akkoord?”
Allemaal: “Ja, prima.”
Of:
Voorzitter: “Er is een motie ingediend om het jaarlijkse teamuitje buiten Nederland te organiseren. Zijn er nog opmerkingen vóór we stemmen?”
Lid 1: “Ik steun het idee, het versterkt de teamspirit en biedt eens iets anders.”
Lid 2: “Ik ben eigenlijk tegen; het wordt kostbaar en niet iedereen kan mee door privé omstandigheden.”
Voorzitter: “Dank voor jullie input. [Discussie gaat verder] Dan gaan we nu over tot stemming: wie is voor?” (Handen omhoog) “Zeven voor, drie tegen. De motie is aangenomen.”
Wat is de oorlogsdiscussie?
Het klinkt zo makkelijk, nietwaar? Doel voor ogen houden en zorgen voor uitwisseling van opinies of zorgen voor een unaniem besluit. Easy peasy. De werkelijkheid zit echter net wat anders in elkaar, volgens communicatie-expert Daniel Cohen. En dat is allemaal het gevolg van dat oeroude klompje vlees in ons hoofd, dat ons instinct om te vechten of vluchten triggert bij iedere discussie die we voeren. Dit veroorzaakt, wat Cohen bestempelt als: de oorlog-discussies.
Oorlog-discussie betekenis: dit zijn discussies die het doel volledig mis slaan en vaak uitmonden in conflicten en ruzies, omdat we niet langer gezond discussiëren, maar agressief worden om ons gelijk aan te tonen.
Stemmen verheffen, persoonlijke aanvallen en vingertjes wijzen? Komt je dat bekend voor? Grote kans dan dat je wel eens in een oorlog-discussie gezeten hebt. Volgens Cohen zijn dit helaas meer dan de helft van alle discussies die we voeren. Tijd om hier verandering in aan te brengen, maar hoe? Door ons oerinstinct te negeren en te beraadslagen zonder agressiviteit, maar met assertiviteit.
Waarom voer je over het algemeen geen goede discussie? 3 redenen
Maar nu eerst: waarom zijn die oorlog-discussies nutteloos, als we uiteindelijk als winnaar uit de discussie-strijd komen? Omdat oorlog-discussies de slechtste discussies zijn die we kunnen voeren door de volgende 3 redenen:
- Ze bevorderen polarisatie. Er worden grenzen opgeworpen tussen ik en jij en wij en jullie, terwijl een gezonde discussie juist het doel heeft om nader tot elkaar te komen.
- Ze streven eerder gerechtigheid na in plaats van de waarheid. Zodra ons oerbrein met zijn instincten achter het stuur zit, doen onze logica en ratio een stapje terug. Hierdoor stellen we tactiek boven de inhoud van een discussie. Het gaat dus niet langer om de waarheid te achterhalen, maar om gerechtigheid (“Mijn mening is beter dan die van jou, dus ik behoor deze discussie te winnen”).
- Het is óf de discussie winnen óf verliezen zonder gouden middenweg. Bij een juist gevoerde discussie wil je unaniem tot een besluit komen of leren van andermans mening. Bij oorlog-discussies telt alleen het winnen.
Wat is de winst in een discussie? Cognitieve winst
Je hebt je hakken nu misschien in het zand gezet, want waarom zou je in hemelsnaam nog een discussie voeren als je die toch niet kunt winnen? What’s the fun in that? Nou, omdat er zeker winst te behalen is! Misschien niet in de zin van gouden medailles of het knock out slaan van je tegenstander, maar wel in cognitieve winst. Cohen zegt ook:
“Je wint als je informatie en waardering van je gesprekspartner hebt gewonnen. Je wint niet als je de ander op tactiek hebt afgetroefd.”
Ik hoor je bijna snuiven van ongeloof: “Dat is winnen?! Ik moet alsnog van mijn mening afstappen? Dan zit je toch fout en wint de ander dus?” Je wint wel degelijk in deze situatie! Je hebt je ogen geopend voor een nieuwe mening en hebt nuttige informatie gekregen, terwijl je gesprekspartner alleen informatie gedeeld heeft en niks nieuws opgestoken heeft. Er is dus sprake van cognitieve winst voor jou. En zei filosoof Francis Bacon niet als eerste:
“Kennis is macht?”
Hoe moet je dan discussiëren? Wees assertief tijdens het discussiëren
Overtuigd van de winst die wél te behalen is met gezonde discussies? Stap dan je volgende discussie in met de gedachte om tot een overeenkomst te komen met een ander of om onderhandelingen of samenwerkingen te creëren. Dát is de winst die je kunt krijgen: cognitieve winst en het behoud van je sociale relaties, want laat me eerlijk zijn: dat eindeloze gediscussieer is niet goed voor je sociale banden of werkrelaties. En in de piramide van Maslow wordt uitgelegd dat relaties juist ontzettend belangrijk voor ons zijn om in onze tweede laag van behoeften (veiligheid en zekerheid) en derde laag (sociale relaties) te voorzien. Dit vergroot onze overlevingskans. Dus oerbrein van ons: gezond discussiëren houdt ons beter veilig dan onnodig agressief te zijn!
Gezond discussiëren doe je door assertief te zijn in plaats van agressief. Je kunt namelijk heel goed je mening verdedigen zonder je meteen op te stellen als de Hulk. Je kunt de instelling en houding van je gesprekspartner niet veranderen (dus als hij of zij zich opstelt als dat groene monster dan kun je hier helaas niks aan doen), maar je kunt wel de regie houden over hoe jij in een discussie naar voren komt. Voor jezelf opkomen en je grenzen aangeven kun je ook op een nette manier doen, waarbij je jouw respect voor de ander niet verliest en hem of haar niet in het nauw dringt (want dan maakt die kat rare sprongen).
Een assertieve insteek is kortom de uitkomst, want het is de gouden middenweg tussen subassertief en agressief gedrag en daardoor volgens mij dé manier om een discussie op een gezonde manier te winnen. En assertief discussiueren doe je zo:
Hoe moet je assertief discussiëren? Zo!
Dat klinkt toch als muziek in je oren? Een discussie winnen zonder gevecht? Nou, zo doe je het in 3 assertieve stapjes:
- Kom even tot jezelf.
- Toon empathie voor de ander.
- Geef je mening.
1. Kom even tot jezelf
Aangezien je reptielenbrein in een discussie getriggerd wordt, verdwijnt je ratio naar de achtergrond. Door heel even te stoppen en adem te halen, geef je je ratio de kans om de controle over te nemen en voorkom je irrationele acties en reacties. Sluit je ogen, zodat je uit de situatie stapt en je je kunt focussen op een weloverwogen en bewuste reactie te geven.
2. Toon empathie voor de ander
Een gezonde discussie kan niet bestaan zonder ook actief te luisteren (want hoe wil je reageren op de ander met je super sterke argumenten, als je diegene helemaal niet gehoord hebt?). Bovendien werkt begrip voor de ander ontwapenend. Waar het vaak in discussies mis gaat namelijk is dat er een afstand opgemerkt wordt tussen de discussiërende partijen. Hoe pak je dit aan? Vis naar wat de ander wil bereiken en hoe hij zich voelt.
Voorbeelden begrip tonen:
- “Dus als ik het goed begrijp, wil jij geen nieuw marketingplan?”
- “Heb ik het bij het goede eind, als ik zeg dat jij graag een nieuwe website wilt?”
- “Ik geloof dat jij liever thuis werkt dan op kantoor?”
Dit bericht op Instagram bekijken
3. Geef je mening
Bij een discussie is het zeker belangrijk dat jij je mening geeft en dat je deze goed onderbouwt. Deze opinie draag je echter pas in deze stap aan. Je hebt namelijk nu de ander gunstig gesteld door begrip te tonen. De ander heeft nu geen aanvallende houding meer en nu is jouw tijd om je mening te promoten op assertieve wijze.
Voorbeelden
- “Ik vind dat we dit project moeten uitstellen, omdat de voorbereidingstijd simpelweg te kort is. We lopen nu het risico op half werk en dat schaadt onze kwaliteit.”
- “Ik merk dat ik behoefte heb aan meer structuur in onze overleggen. Als we vooraf een agenda opstellen, kunnen we efficiënter beslissen en blijven we beter bij de kern.”
- “Nee, ik kan dat er op dit moment niet bij nemen. Mijn planning zit al vol, en ik wil mijn huidige taken goed afronden.”
Hoe belangrijk is lichaamstaal in een discussie?
Wil je echt sterker worden in het voeren van een discussie? Dan moet je meer doen dan alleen slimme woorden kiezen. Je lichaam praat namelijk net zo hard mee. Non-verbale communicatie oftewel: je houding, je blik, je toon. Deze aspecten verraden meer dan je denkt. En geloof me: als je met je mond assertiviteit uitstraalt, maar met je lijf iets uit de weg lijkt te gaan, dan verlies je aan kracht. Zorg dus dat je lichaamstaal net zo helder en geweldloos is als je woorden. Hoe? Door te letten op:
- Oogcontact: kijk de ander aan.
- Houding: zit of sta open. Armen los, romp naar voren. Draai je niet weg, want dat voelt alsof je wilt vluchten.
- Gezicht: houd je expressie neutraal. Dus geen oogrollen, opgetrokken wenkbrauwen of spottende trekjes. Laat je gezicht geen commentaar geven waar je mond dat niet doet.
- Aandacht: geef de ander je volle focus. Scrollen tijdens een gesprek? Not done. Dat zegt: ‘Jij boeit me niet.’
- Toon: blijf kalm. Geen sarcasme, geen venijn. Zeg wat je vindt, maar laat je stem geen extra lading meegeven.
Let wel op dat je je lichaamstaal ook weer niet overdrijft. Discussies zijn ook weer geen Broadway Shows natuurlijk. Door te overdrijven, kan de ander je juist niet serieus nemen.
Conclusie: een discussie is dus geen oorlog die je moet winnen
Wil je een discussie voeren zonder dat het ontaardt in een verbale WO3? Zet dan je oerinstinct op pauze. Laat je drang om te ‘winnen’ even voor wat het is en kies voor iets krachtigers: assertiviteit. Dit doe je in 3 stappen:
- Las een pauze in als je emotie de overhand dreigt te nemen.
- Toon begrip aan de ander, want zo voelt hij/zij zich gehoord.
- Geef dan op assertieve wijze je mening.
Laat bovendien je lichaamstaal aansluiten bij wat je zegt. Probeer bij je volgende discussie dus eens niet te bedenken hoe je kunt winnen, maar wat je kunt leren. Misschien verander je van mening. Misschien juist niet. Zolang je na afloop meer begrijpt dan ervoor, heb je waarschijnlijk al meer gewonnen dan met de scherpste comeback.
Maggs Rippen,
Communicatie-expert
Discussie voeren op een gezonde manier? Volg de 1-daagse assertiviteitstraining van tijdwinst.com
Assertief discussiëren klinkt eenvoudig, totdat iemand lijnrecht tegenover je staat en je merkt dat je toch gaat pleasen, dichtklapt of juist harder gaat praten. Tijdens de eendaagse assertiviteitstraining van Tijdwinst.com leer je hoe je duidelijk voor jezelf opkomt zonder de ander weg te drukken. Je oefent met grenzen aangeven, zorgen dat je gehoord wordt en constructief communiceren in situaties die je ook op je werk tegenkomt. Daarbij krijg je praktische technieken, persoonlijke feedback en een actieplan waarmee je na de training verder kunt. Handig dus als je niet langer wilt discussiëren om te winnen, maar wél wilt leren hoe je rustig je standpunt inneemt en het gesprek gelijkwaardig houdt.
Meld je nu aan voor onze open assertiviteitstraining of meld je hele team aan door een incompany offerte aan te vragen.
Volg ons op onze socials voor meer assertieve tips
Kun je wel wat extra tips gebruiken om jezelf te verbeteren op allerlei vlakken, zoals assertiviteit? Lees dan onze boeken Full Focus op wat echt belangrijk is en Elke Werkdag om 15.00 Uur Klaar. Nee, dit is geen specifiek assertiviteits boek maar een boek waar we de belangrijkste punten uit onze trainingen voor je hebben gebundeld. Waardoor je niet harder, maar vooral slimmer gaat werken. Eerst online inspiratie opdoen? Volg ons dan op Instagram en Pinterest voor een dagelijkse dosis tips. Of schrijf je in voor de nieuwsbrief.
Lees je al genoeg op je werk? Ik snap je. Daarom deel ik ook graag de Tijdwinst Podcast met je. Vol met interessante gasten en tips, maar visueel te volgen op Youtube en auditief via Springcast.
Meer lezen?
- Wanneer is niets zeggen verstandig (en wanneer is niets zeggen juist niét verstandig?)?
- Wat is een alfa man? Een complete handleiding om met dominant gedrag om te gaan
- Welke soorten gesprekken zijn er?
- Assertief blijven tijdens een discussie voeren: zo doe je het en dit zijn de voordelen
- Geweldloze communicatie bij discussies bestaat (in 3 stappen)!
Veelgestelde vragen over een discussie winnen
-
Wat betekent een discussie voeren?
Een discussie is geen bokswedstrijd (zoals velen helaas denken), maar een uitwisseling van ideeën. Jij hebt een visie, de ander ook (soms haaks erop) en jullie leggen die naast elkaar. Niet om te scoren, maar om te verdiepen, te begrijpen en om samen tot een slimme conclusie te komen.
-
Hoe kan ik een discussie leiden?
Door structuur te bieden zonder te overheersen. Een goede gespreksleider bewaakt het doel, houdt de vaart erin en zorgt dat iedereen gehoord wordt. In het kort:
- Bepaal het doel
- Spreek spelregels af
- Breng het gesprek terug naar de kern als het afdwaalt
- Geef ruimte aan ieders inbreng
- Blijf neutraal maar scherp
- Vat samen en sluit af
-
Hoe win je altijd een discussie?
Door het juiste te willen winnen. Niet het gevecht, maar de inzichten. Als je openstaat voor de ander, kun je zelfs “winst” behalen door je mening bij te stellen. Dát is cognitieve winst. En die bereik je alleen met assertiviteit, niet met dominantie.
-
Hoe voer je een discussie zonder dat het een ruzie wordt?
Dat is lastig, omdat je tegen je instincten in moet gaan. Toch is het niet onmogelijk. Hoe? Nou, zo:
Stap 1: stop met reageren vanuit je emotie.
Stap 2: probeer te snappen wat de ander écht voelt of bedoelt.
Stap 3: gebruik dat moment van verbinding om je eigen punt helder te maken.
-
Hoe blijf je kalm en rationeel tijdens een verhitte discussie?
Pauzeer. Adem. Antwoord later. Herken wat je triggert en benoem dat op een rustige, assertieve manier. Laat je niet verleiden tot persoonlijke spelletjes. Houd de discussie zuiver, blijf bij het onderwerp en laat je lichaamstaal overeenkomen met je woorden.
-
Hoe reageer je als iemand persoonlijke aanvallen gebruikt?
Niet in de val trappen. Je hebt twee opties: meegaan in de aanval (en je integriteit verliezen) of professioneel blijven. Kies de tweede. Benoem het gedrag, geef je grens aan en blijf bij de inhoud. Zo laat je zien dat jij de volwassene bent aan tafel.
-
Hoe zorg je dat je gehoord wordt zonder te schreeuwen?
Door kracht in rust te vinden. Spreek duidelijk en kalm. Vermijd onzeker taalgebruik zoals “misschien”. Laat stiltes bewust vallen, want ze versterken juist je woorden. Herhaal waar nodig. En stel slimme, scherpe vragen die raken.
-
Hoe onderbreek je iemand op een respectvolle manier?
Respectvol onderbreken, kan dat? Ja. Wacht op een adempauze, vraag beleefd het woord (“Mag ik daar iets op aanvullen?”), houd het kort en relevant. En geef daarna het woord terug. Zo behoud je de flow én het respect.
-
Hoe ga je om met mensen die altijd hun gelijk willen halen?
Adem in, adem uit. Betweters werken je op je zenuwen, maar dat mag je niet laten zien. Onthoud: het draait bij hen niet om gelijk, maar om controle. Geef desnoods (gedeeltelijk) gelijk en stuur het gesprek slim richting nuance. En als het je energie niet waard is? Zeg vriendelijk vaarwel en verspil je tijd niet.
-
Hoe herken je wanneer een discussie zinloos is en hoe stap je eruit?
Als je merkt dat het geen uitwisseling meer is, maar een eindeloze herhaling van standpunten, zonder luisterend oor of openheid. Stap uit deze discussies. Geef aan waarom je het gesprek beëindigt en laat de deur op een kier voor later, maar wel op jouw voorwaarden.
-
Hoe gebruik je argumenten effectief zonder belerend over te komen?
Wees nieuwsgierig in een discussie, maar niet belerend. Geen laat-me-je-uitleggen-hoe-het-zit-toon, maar wél:
- Stel vragen die jouw punt onderbouwen
- Gebruik voorbeelden i.p.v. meningen verpakt als feiten
- Vermijd extreme woorden (“altijd”, “nooit”)
- Laat merken dat je openstaat voor de ander
-
Hoe ga je om met drogredenen in een gesprek?
Herken drogredenen en benoem ze, maar blijf respectvol. Gebruik tegenvoorbeelden of stel vragen die het zwakke punt blootleggen. Word niet persoonlijk! En als je merkt dat de ander alleen wil winnen? Laat ze dan lekker winnen. Jij wint je tijd en rust terug door die discussie vroegtijdig af te sluiten.
-
Hoe zorg je dat een discussie constructief blijft en niet escaleert?
Begin met een gezamenlijk doel: “Wat willen we bereiken?” Gebruik ‘“wij” en “we” voor verbinding. Benoem het als de sfeer verslechtert zonder iemand te beschuldigen. Blijf luisteren, blijf bij de inhoud en stel verhelderende vragen. Zo houd je het gesprek op de rails.
Wie zijn wij? | Tijdwinst.com
Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat mensen helpt slimmer en efficiënter (samen)werken. Door het hele land geven we (online) trainingen, zoals time management, assertiviteit, gesprekstechnieken en snellezen. Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen? Bekijk onze website en blog of schrijf je in voor een van onze (digitale) trainingen.
