Je kunt nog zo zorgvuldig je woorden kiezen, maar wat gebeurt er ondertussen met je houding, je blik en je mimiek? Je gesprekspartner merkt incongruenties vaak sneller op dan je denkt. Leer in dit artikel hoe je je lichaamstaal voor je laat spreken voor krachtigere gesprekken.

Wat komt aan bod?

  1. Wat is lichaamstaal (en wat zegt lichaamstaal over een persoon)?
  2. Waarom is lichaamstaal belangrijk in gesprekken?
  3. Wat zegt je lichaamstaal over hoe assertief je overkomt?
  4. Welke fouten in lichaamstaal maken je boodschap minder krachtig?
  5. Hoe kun je met je houding zelfverzekerder overkomen zonder iets te zeggen?
  6. Hoe gebruikt je lichaamstaal om duidelijker je grenzen aan te geven?
  7. Waarom zijn houding en lichaamstaal in lastige gesprekken extra belangrijk?
  8. Hoe kun je met een open en rustige houding sterker overkomen in lastige gesprekken? De OEN-gesprekstechniek
  9. Hoe lees je de lichaamstaal van anderen beter tijdens gesprekken of vergaderingen?
  10. Je lichaam spreekt altijd mee, dus laat het vóór je werken
  11. Veelgestelde vragen over lichaamstaal

Wat is lichaamstaal?

Lichaamstaal, ook wel non-verbale communicatie genoemd, is de manier waarop je met je lichaam iets duidelijk maakt. Mensen zenden namelijk voortdurend signalen uit (soms expres, maar soms zonder dat ze het zelf doorhebben) via hun lijf, mimiek, tone of voice en houding. 

Juist aan die signalen kun je vaak aflezen wat iemand voelt of denkt, ook als die persoon daar met geen woord over rept.

Onder lichaamstaal valt veel meer dan alleen je houding. Denk ook aan:

  • gezichtsuitdrukkingen
  • oogcontact
  • handgebaren
  • hoe je zit of staat
  • de afstand die je tot iemand houdt
  • bewegingen van je hoofd
  • je ademhaling
  • de spanning in je lichaam
  • zelfs kleine trekjes zoals friemelen, slikken of wegkijken. 
  • Ook de manier waarop je iemand aankijkt, hoe snel je beweegt en of je open of gesloten overkomt, zegt vaak al veel. 

Lichaamstaal zegt dus vaak meer dan woorden alleen. Je kunt bijvoorbeeld nog zo overtuigend “Het gaat prima” zeggen, maar als je vervolgens wegkijkt, verkrampt zit of met de armen strak over elkaar staat, voelt de ander meestal al dat er iets niet aan de haak is. 

Wat zegt lichaamstaal over een persoon?

Lichaamstaal laat zien wat er onder de oppervlakte speelt. Het vormt hierdoor een waardevolle aanvulling op wat iemand zegt. Je lichaamstaal zegt vaak iets over je zelfvertrouwen, spanning, openheid, betrokkenheid of ongemak. Iemand die ontspannen beweegt, oogcontact maakt en een open houding heeft, komt al snel toegankelijk en zeker over. Iemand die zich klein maakt, veel friemelt of fysiek afstand houdt, kan juist onzeker, gespannen of terughoudend lijken.

Belangrijk is wel dat je lichaamstaal nooit los moet zien van de context, want niet elke frons betekent meteen irritatie en niet elke stilte is afwijzing. Soms is iemand gewoon moe, afgeleid of toe aan koffie. 

Het is dus extra belangrijk om je lichaamstaal je woorden te laten ondersteunen, want non-verbale communicatie kan je boodschap of versterken of breken:

Waarom is lichaamstaal belangrijk in gesprekken?

Lichaamstaal is veel belangrijker dan de meeste mensen denken, want nog vóór je iets zegt, heeft de ander vaak al van alles opgepikt. Je houding, blik, gezichtsuitdrukking en zelfs de manier waarop je stil bent, sturen allemaal een boodschap mee. Laat je je lichaamstaal echter je verbale communicatie versterken, dan levert dit ook aanzienlijk wat voordelen op:

  • Beïnvloedt hoe anderen je zien: je kunt inhoudelijk nog zo sterk zijn, maar als je gesloten, gespannen of afwezig overkomt, blijft vaak juist dát hangen. Wie bewust let op houding, mimiek en oogcontact, vergroot dus niet alleen zijn uitstraling, maar ook zijn impact.
  • Beïnvloedt hoe je jezelf voelt: als je klein, gespannen of gesloten zit, neemt je brein dat signaal verrassend serieus en snel over. Sta of zit je juist stevig en open, dan voel je je vaak al sneller rustiger, zekerder en meer aanwezig.
  • Vergroot je geloofwaardigheid: omdat mensen niet alleen luisteren naar wat je zegt, maar ook kijken of je houding dat verhaal ondersteunt. Zeg je iets stellig, terwijl je wegkijkt, onrustig beweegt of jezelf klein maakt, then voelt dat al snel minder overtuigend.
  • Straalt zelfvertrouwen uit: als je rechtop staat, rustig beweegt en oogcontact maakt, geef je niet alleen een krachtiger signaal af naar buiten, maar voelt je brein ook: we hebben dit onder controle.
  • Bepaalt hoe je boodschap overkomt: een open, krachtige houding laat je woorden sterker landen en zorgt ervoor dat je overtuigender overkomt.
  • Bouwt sterkere relaties op: omdat mensen razendsnel aanvoelen of je echt aanwezig en oprecht bent. Een open houding, vriendelijke blik en aandachtige uitstraling maken het makkelijker om vertrouwen te wekken en contact te verdiepen.

Lichaamstaal zegt dus iets over hoe effectief en assertief je communiceert, hoe krachtig jij en je boodschap overkomen. Maar hoe werkt dat? Hoe kan bijvoorbeeld je houding laten zien dat je sterk in je schoenen staat?

Wat zegt je lichaamstaal over hoe assertief je overkomt?

Assertiviteit is een eigenschap die je mede kunt herkennen aan de manier waarop je communiceert met iemand. Je woordkeuze is hierbij van belang, maar zeker ook hoe je de boodschap uitdraagt. Kijk maar eens naar de voorbeelden:

Onbewuste lichaamstaal voorbeelden:

  • Niet: Iemand zegt dat zijn grenzen bereikt zijn, maar slaat zijn ogen neer en spreekt zacht.
  • Wel: Iemand zegt dat zijn grenzen overtreden zijn met een rechtop staande houding, schouders naar achteren en het hoofd iets opgeheven.

Assertieve lichaamstaal straalt zelfvertrouwen, openheid en geloofwaardigheid uit. Het zit juist in kleine signalen: rechtop staan, rustig oogcontact maken, een open houding aannemen en stevig blijven zonder hard te worden. Niet groot doen, niet intimideren, gewoon zichtbaar maken: “Ik meen wat ik zeg.” 

Wat is het verschil tussen open, assertieve en agressieve lichaamstaal?

Open lichaamstaal is non-verbale communicatie waarmee je laat zien dat je ontspannen, toegankelijk en ontvankelijk bent. Je lichaam zegt als het ware: je mag me benaderen, ik luister en ik sta niet in de verdedigingsstand. Dat zie je vaak terug in signalen zoals een rechte, losse houding, ontspannen schouders, ongekruiste armen, een open gezichtsexpressie, natuurlijk oogcontact en rustige gebaren. Ook je lichaam iets naar de ander toe draaien, hoort daarbij.

lichaamstaal houding

Het tegenovergestelde is gesloten lichaamstaal. Dan scherm je jezelf juist meer af, bijvoorbeeld met gekruiste armen, afgewend staan, weinig oogcontact of een gespannen houding. 

Open lichaamstaal maakt contact echter meestal makkelijker, omdat het vertrouwen, rust en betrokkenheid uitstraalt. Assertieve lichaamstaal is duidelijk, rustig en zelfverzekerd. Je maakt bijvoorbeeld normaal oogcontact, staat rechtop, houdt je schouders ontspannen en gebruikt beheerste gebaren. Je neemt ruimte in, maar zonder te drukken op de ander. De boodschap is: ik weet wat ik wil en ik respecteer jou ook.

Agressieve lichaamstaal is juist dwingend, hard of intimiderend. Denk aan staren, te dichtbij komen, met een vinger wijzen, gespannen kaken, grote felle gebaren of een houding die letterlijk druk zet. De boodschap is dan niet meer: ik geef mijn grens aan, maar eerder: jij moet wijken.

Welke lichaamstaal laat zien dat iemand onzeker of subassertief is?

Als assertief de gouden middenweg is met agressief gedrag aan het ene uiteinde, dan vormt subassertief gedrag het andere uiteinde. Bij subassertiviteit ben je haast onderdanig. 

Je gedraagt je alsof je onder anderen staat, waardoor je niet zegt wat je zelf denkt en vooral dingen doet om anderen te pleasen. 

Zo wek je al snel de indruk dat je twijfelt en jezelf inhoudt. Je laat niet duidelijk merken waar jouw grens ligt en schuift de wensen van anderen eerder naar voren dan die van jezelf. Voor je het weet, laat je anderen de knopen doorhakken bij zaken die eigenlijk van jou zijn. Een subassertieve lichaamstaal weerspiegelt dit. Deze tabel laat je duidelijk de verschillen in lichaamstaal zien tussen assertief, subassertief en agressief gedrag:

Lichaamstaal Subassertief Assertief Agressief
Oogcontact Wegkijken/vermijden Direct en rustig (zonder te staren) Staren
Houding In elkaar gedoken Open houding, rechte rug, schouders naar achteren Invasief, dicht bij (in comfortzone) en dreigend voorover leunen
Ruimte Neemt weinig ruimte in Neemt ruimte in die je toekomt Te veel ruimte innemend
Gebaren Onzeker Doelgerichte gebaren ter ondersteuning van je woorden Overdreven en dwingend
Zenuwtics Veel friemelen/zenuwtics Geen friemelen/wiebelen Schokkerige bewegingen
Gezichtsuitdrukking Verontschuldigend Ontspannen, neutraal en vriendelijk Boze, strakke blik
Stemgebruik Zacht Gepast, maar wel goed hoorbaar Hard stemgeluid

To sum it up: onzekere lichaamstaal kun je herkennen aan een zachte stem, verontschuldigende gezichtsuitdrukking, veel gefriemel, onzekere gebaren, weinig ruimte innemend met een kleine, in elkaar gedoken houding en weinig oogcontact.

Misschien denk je nu van: “Hé, dat is inderdaad hoe ik me gedraag, maar ik ben helemaal niet subassertief!” Dat is een van de grootste valkuilen van lichaamstaal: de non-verbale communicatie komt niet overeen met de verbale. Er zijn echter nog meer fouten die je kunt maken in je non-verbale communicatie:

Welke fouten in lichaamstaal maken je boodschap minder krachtig? 

Fouten in non-verbale communicatie sluipen er sneller in dan je denkt, vaak zonder dat je het zelf doorhebt. Je zegt misschien dat je openstaat voor feedback, maar je armen zijn strak over elkaar gevouwen en je blik dwaalt af… tja, wat zeg je dan eigenlijk? ​Veel mensen onderschatten hoe sterk hun houding, gezichtsuitdrukking en energie hun boodschap kleuren, waardoor woorden en lichaam elkaar tegenspreken.

Ik geef je 10 van de bekendste fouten op het non-verbale communicatie:

  1. Doorzakken: zo languit in je stoel liggen dat je bijna onder je bureau glijdt. Dit straalt echt pure verveling uit. Niet meer doen dus; doorzakken doe je maar op de dansvloer met Def Rhymz.
  2. Tikken: met je vingers tikken op tafel, eindeloos klikken met een balpen of steeds ergens tegenaan trommelen, lijkt misschien onschuldig, maar het werkt verrassend storend. Het straalt onrust uit, leidt af van wat je zegt en kan bij de ander irritatie oproepen.
  3. Geen oogcontact: kijk je voortdurend weg, naar de tafel, het scherm of ergens vaag in de verte, dan kan dat al snel onzeker, ongemakkelijk of ongeïnteresseerd overkomen. Mensen kunnen zelfs onterecht denken dat je iets te verbergen hebt.
  4. Te veel oogcontact: overdreven lang en intens kijken, voelt al snel ongemakkelijk, controlerend of zelfs een tikje intimiderend. 
  5. Op telefoon kijken: subtiel je telefoon checken bestaat niet! Doe je dit dus wel, dan kom je heel onrespectvol en ongeïnteresseerd over. 
  6. Geen afstand bewaren: kom je te dichtbij, dan kan dat al snel benauwd, opdringerig of zelfs bedreigend voelen, zelfs als je intentie goed is. De ander deinst misschien een beetje achteruit, maar zegt er niets van; ondertussen verschuift de aandacht van je verhaal naar het ongemak.
  7. Gesloten houding: armen over elkaar, schouders naar voren of weinig beweging straalt al snel afstand, spanning of weerstand uit.
  8. Nerveuze bewegingen: friemelen aan dingen, steeds van houding wisselen, met je voet wiebelen of rusteloos met je handen bewegen, kan al snel onzekerheid of spanning uitstralen.
  9. Onnatuurlijke gebaren: denk aan overdreven handbewegingen, ingestudeerde poses of gebaren die net niet passen bij wat je zegt; de ander voelt dat vaak feilloos aan. Zo kom je dus niet authentiek en oprecht over.
  10. Ineengedoken houding: hangende schouders, een gebogen rug of je hoofd wat naar beneden, kunnen onzekerheid, terughoudendheid of vermoeidheid uitstralen.

Dit wil je natuurlijk allemaal niet. Je wilt er staan in zo’n gesprek, zodat je boodschap overkomt. Maar hoe pak je dit aan? 

Hoe kun je met je houding zelfverzekerder overkomen zonder iets te zeggen?

Je kunt je lichaamstaal in je voordeel laten spreken, juist in kleine momenten die op het eerste gezicht nauwelijks iets voorstellen. Hoe vaker je ermee speelt in alledaagse situaties, hoe vanzelfsprekender het wordt wanneer het er echt toe doet. Maak er daarom een gewoonte van om elke dag te oefenen met een stevige, open houding.

In deze video legt high performance blogger voor Tijdwinst.com, Inge Martina Nysten, je uit hoe je je lichaamstaal houding effectief kunt inzetten. Of lees hieronder verder.

Dit pak je in 4 stappen zo aan:

  1. Zet je voeten stevig neer, ongeveer op schouderbreedte. Houd contact met de vloer en richt je tenen op de persoon met wie je spreekt. Blijf daarbij niet onrustig heen en weer bewegen.
  2. Strek je wervelkolom. Geef je borstkas ruimte. Laat je schouders losjes iets naar achter vallen en houd je hoofd trots als een pauw omhoog.
  3. Laat ook je handen meedoen in het gesprek. Ondersteun je verhaal met rustige gebaren of breng je vingertoppen ontspannen samen als dat prettiger voelt.
  4. Durf bovendien de ruimte om je heen echt te benutten. Beweeg terwijl je praat en laat zichtbaar merken dat je er mag zijn.

Hoe vaker je dit bewust traint, hoe vanzelfsprekender het gaat aanvoelen. Vraag af en toe aan mensen om je heen hoe je lichaamstaal op hen overkomt, zodat je kunt toetsen of jouw uitstraling klopt met wat je van binnen bedoelt. Uiteindelijk ga je dan steeds vanzelf sterker en zekerder overkomen, simpelweg omdat je non-verbale communicatie voor je gaat werken in plaats van tegen je.

Hoe gebruikt je lichaamstaal om duidelijker je grenzen aan te geven?

Ik begon dit artikel met de link te leggen tussen lichaamstaal en assertiviteit. Duidelijk je grenzen communiceren naar een ander is een belangrijk onderdeel van assertief gedrag, maar meteen ook een van de moeilijkste dingen om te doen. Je weet soms zelf niet zo goed precies waar je grens ligt. Bovendien ben je bang erover te spreken, omdat je dan mensen teleur kunt stellen of je bent bang voor afwijzing. En als laatste kan het zijn dat je het lastig vindt om voor jezelf op te komen, omdat je dan als egoïstisch bestempeld zou kunnen worden. Op een assertieve manier voor jezelf opkomen is echter allesbehalve egoïstisch. Je kiest voor jezelf, maar je laat de ander hierbij toch in zijn waarde.

@tijdwinst Grenzen stellen en nee zeggen is één ding, maar écht achter je ‘nee’ blijven staan? Dat is vaak de grootste uitdaging.   In deze aflevering van de Tijdwinst Podcast onthult communicatiecoach Maggs waarom minder uitleg geven dé sleutel is tot succes. 🔑   “Hoe meer uitleg je geeft na je ‘nee’, hoe meer haakjes de ander heeft om je over te halen. Zeg nee, blijf oogcontact houden, en zeg verder niks.”   Ook bespreken @bjorndeusings en Maggs het verschil tussen subassertief en agressief gedrag. Waarom vinden subassertieve mensen het vaak zo moeilijk om voor zichzelf op te komen, en hoe zorgt dat ervoor dat agressieve personen juist meer ruimte krijgen?   #Tijdwinst #NeeZeggen #Assertiviteit ♬ original sound – Tijdwinst.com

Dus, hoe zet je lichaamstaal echter in om die grenzen nog scherper af te stellen, zodat de ander er de volgende keer niet weer overheen dendert? Hoe kun je dus ‘nee’ zeggen en je non-verbale communicatie dit laten ondersteunen? Ik heb 5 tips voor je:

  1. Sta stevig, voeten stabiel op de grond, schouders open, blik recht vooruit, neem letterlijk je ruimte in.
  2. Kijk je gesprekspartner rustig aan wanneer je iets aangeeft, zonder weg te kijken of te zoeken naar bevestiging. Oogcontact maakt je boodschap directer, duidelijker en moeilijker te negeren, terwijl ontwijken vaak twijfel uitzendt die je helemaal niet voelt. 
  3. Een kalme, krachtige tone of voice laat zien dat je niets hoeft te forceren om serieus genomen te worden. Spreek rustig, zonder te haasten, laat stiltes vallen waar nodig, en blijf stevig in je ademhaling zitten.
  4. Friemelen aan je pen, tikken met je voet of steeds aan je kleding zitten lijkt onschuldig, maar het geeft een signaal van twijfel dat haaks staat op wat je probeert te zeggen. Door die zenuwtics te beperken, straal je rust uit en voelt je boodschap steviger. Merk je dat je toch begint te bewegen, vertraag dan bewust je tempo, adem iets dieper in en laat je handen stil vallen.
  5. Kleine en doelbewuste gebaren: een rustige handbeweging ter ondersteuning van je woorden, een lichte knik wanneer je iets afrondt of even je hand open naar voren als je iets wilt begrenzen, het zijn subtiele signalen die je boodschap kracht geven zonder dat je hoeft te forceren.

Wat je vooral niet moet doen, is (zenuwachtig) lachen. Dat lachje lijkt vriendelijk, maar het haalt de scherpte uit je boodschap, waardoor de ander denkt dat het misschien toch niet zo serieus is. Hetzelfde geldt voor je grenzen constant maar te blijven uitleggen. Blijf liever eens stil. Door stil te blijven, laat je zien dat je meent wat je zegt. Je lichaam helpt je daarbij, je blijft rechtop staan, je blik is steady, je gezicht ontspannen. Zodra je gaat doorpraten, verliest je grens kracht, want je geeft de ander ruimte om te onderhandelen. Blijf je stil, dan landt je boodschap beter.

Waarom zijn houding en lichaamstaal in lastige gesprekken extra belangrijk?

Je lichaamstaal en houding zijn zeker in lastige gesprekken belangrijk, omdat in deze gesprekken vaak de emoties hoog oplopen en non-verbale communicatie dan de primaire drager is van de werkelijke boodschap. Dit zorgt voor:

1. Eerlijkheid tijdens het gesprek

In lastige, emotionele gesprekken wordt je lichaamstaal nog belangrijker, omdat mensen dan niet alleen luisteren naar wat je zegt, maar vooral kijken of het ook klopt met hoe je erbij zit. Een open houding, rustige ademhaling en een stabiele blik maken je woorden geloofwaardiger, omdat ze laten zien dat je aanwezig bent en niets probeert te verbergen. Zo kom je eerlijker en authentieker over, wat essentieel is op momenten waarop wantrouwen, spanning of verdriet al snel tussen de regels door kruipen. 

2. Conflict vermindering

Als jouw houding rustig, open en stabiel blijft, geef je de ander onbewust het signaal dat er geen aanval dreigt, waardoor de spanning minder snel oploopt. Dat maakt een wereld van verschil, want veel conflicten ontstaan niet alleen door wat er gezegd wordt, maar vooral door hoe het overkomt. Een harde blik, gesloten armen of onrustige bewegingen kunnen een gesprek ongemerkt op scherp zetten. 

Lichaamstaal inzetten voorkomt dus geen meningsverschil, maar verkleint wel de kans dat zo’n verschil onnodig verandert in gedoe, irritatie of ruzies.

3. Overtuigingskracht 

Woorden kunnen nog zo zorgvuldig gekozen zijn, als je houding klein, gespannen of onzeker oogt, verliest je boodschap al snel aan kracht. Juist daarom is lichaamstaal hier extra belangrijk: een rustige, open houding, stabiel oogcontact en beheerste gebaren laten zien dat je meent wat je zegt en daar ook achter staat. Dat maakt je niet harder, maar wel geloofwaardiger. En precies dát vergroot je overtuigingskracht, omdat the ander niet alleen je argumenten hoort, maar ook voelt dat je stevig en oprecht in het gesprek staat.

Hoe kun je met een open en rustige houding sterker overkomen in lastige gesprekken? De OEN-gesprekstechniek

Bij lastige gesprekken wilt je gewoon gehoord worden en daarbij kan de OEN-gesprekstechniek je prima van dienst zijn. OEN staat voor de juiste houding tijdens een gesprek: Open, Eerlijk en Nieuwsgierig. Deze techniek verandert de dynamiek van het gesprek en haalt de druk van het gesprek, omdat de ander zich niet hoeft te verdedigen. Bovendien zorgt de OEN houding voor een gevoel van veiligheid waardoor spanningen afnemen en diepere gesprekken met begrip en empathie ontstaan. 

Genoeg redenen dus om deze gesprekstechniek toe te passen en zo doe je het:

  • Actief luisteren: laat je lichaamstaal je aandacht voor de ander weerspiegelen.
  • Stel open vragen: zorgen ervoor dat de ander zich gehoord voelt en helpen jou de ander te begrijpen.
  • Houd je houding open en ontspannen. Maak oogcontact. Zet ondersteunende gebaren in.
  • Laat aannames, oordelen en meningen achterwege door ook de lichaamstaal bij de ander te peilen.
  • Bied de ander ruimte om zijn verhaal te doen of juist te zwijgen en na te denken. 

Hoe lees je de lichaamstaal van anderen beter tijdens gesprekken of vergaderingen?

Ik heb je nu uitgebreid uitgelegd hoe je zelf je non-verbale communicatie kunt inzetten om krachtiger over te komen, maar het is ook belangrijk dat je de lichaamstaal van je gesprekspartner kunt lezen om miscommunicatie te voorkomen. Er zijn verschillende signalen waar je op kunt letten, wanneer je in een volgend gesprek of tijdens een vergadering iemands lichaamstaal beter wilt begrijpen. Maar waar let je dan precies op, als je wilt aflezen wat iemands non-verbale communicatie vertelt?

1. Houding

Kijk eerst naar de algemene houding. Zit iemand open, rechtop en licht naar voren gebogen? Grote kans dat diegene betrokken is. Zie je juist een gesloten houding, zoals armen over elkaar of wegdraaien? Dan kan er weerstand of afstand spelen.

Tip: spiegel de lichaamshouding van de ander. Daarmee laat jij zien dat je je comfortabel voelt en dat jullie in een veilige omgeving zijn.

2. Oogcontact

Oogcontact vertelt je veel over aandacht en intentie. Iemand die regelmatig oogcontact maakt, laat zien dat hij of zij erbij is. Wordt er vaak weg gekeken, vooral op belangrijke momenten? Dan kan er twijfel of ongemak zitten. 

Pas op! Hier geldt wel: kijk naar patronen, niet naar één los moment.

3. Gebaren

Handen geven vaak weg hoe comfortabel iemand zich voelt. Open gebaren ogen meestal eerlijk en ontspannen. Veel friemelen, tikken of handen verstoppen, dat kan juist spanning verraden. Zie je iemand ineens stiller worden met zijn handen? Dan verandert er vaak ook iets intern.

4. Gezichtsuitdrukking

Het gezicht verraadt vaak wat iemand probeert te verbergen. Een snelle frons, op elkaar geperste lippen of een glimlach die nét niet helemaal klopt; dat zijn signalen. Zie je zulke micro reacties? Stel jezelf dan de vraag: klopt wat iemand zegt met wat ik zie?

5. Persoonlijke ruimte

Zie je iemand die klein zit, schouders naar voren, benen ingetrokken? Dan is de kans groot dat diegene zich minder zeker voelt of zich houdt. Terwijl iemand die iets meer ruimte pakt, letterlijk en figuurlijk, vaak ook meer invloed heeft in het gesprek. Denk aan rechtop zitten of staan, je schouders ontspannen naar achter, voeten stevig op de grond. Niet half van je stoel glijden, niet in elkaar zakken. Je laat zien: “Ik ben hier, en dat is oké.”

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

6. Positie

Mensen laten met hun positie zien hoe ze zich verhouden tot jou of het gesprek. Iemand die zich naar je toe draait en dichterbij komt, zoekt verbinding. Iemand die achterover leunt of zich wegdraait, creëert afstand. 

Door de lichaamstaal van anderen beter te lezen, hoor je niet alleen wat iemand zegt, maar merk je ook wat eronder speelt. Je ziet eerder twijfel, spanning, irritatie of juist betrokkenheid. En daar win je veel, want als jij op tijd merkt dat iemand dichtklapt, wegkijkt, verstijft of juist onrustig wordt, kun je je toon, tempo of vraag aanpassen voordat het escaleert. 

Dat helpt ook om conflicten te voorkomen. Veel botsingen ontstaan namelijk niet door de inhoud alleen, maar doordat signalen gemist worden. Iemand voelt zich niet gehoord, haakt af of bouwt irritatie op, terwijl de ander vrolijk doorpraat alsof er niks aan de hand is. Tja, dat is zelden een recept voor verbinding. Als je lichaamstaal beter leert lezen, kun je sneller vertragen, doorvragen of erkenning geven. 

Samengevat: je lichaam spreekt altijd mee, dus laat het vóór je werken

Hoe krachtig je overkomt in een gesprek, hangt zelden alleen af van wat je zegt. Je houding, blik, mimiek en stemgebruik vertellen ondertussen hun eigen verhaal. Precies daarom loont het om bewuster met je lichaamstaal om te gaan. Niet om een rol te spelen of ineens als een overdreven alfa door het kantoor te marcheren, maar om te zorgen dat je uitstraling klopt met wat je bedoelt. Wie stevig staat, rustig kijkt en open blijft in houding en gebaren, komt duidelijker, geloofwaardiger en assertiever over. En wie tegelijk beter leert letten op de signalen van de ander, voert niet alleen sterkere gesprekken, maar voorkomt ook sneller gedoe dat eigenlijk nergens voor nodig was.

Laat je woorden en je lichaam elkaar dus eens bewust ondersteunen in je volgende gesprek, vergadering of lastige confrontatie. Sta iets steviger, vertraag je bewegingen, houd je blik rustig en kijk wat er gebeurt. Grote kans dat je merkt dat je niet alleen anders overkomt, maar je je ook anders gaat voelen.

Maggs Rippen,
Communicatie-expert

Duidelijker overkomen? Volg een cursus Assertiviteit

In de eendaagse cursus Assertiviteit van Tijdwinst.com leer je niet alleen wat je kunt zeggen, maar ook hoe je het uitstraalt. Want laten we eerlijk zijn, een duidelijke grens komt een stuk minder overtuigend over als je ondertussen naar je schoenen staart, nerveus lacht of half in elkaar zakt. Daarom oefen je tijdens de training heel praktisch met lichaamstaal die je boodschap versterkt: steviger staan, rustiger kijken, meer ruimte innemen, spanning uit je houding halen en leren hoe je kalm blijft terwijl je wél duidelijk bent. Zo merk je al snel dat assertiever communiceren niet draait om harder worden, maar om geloofwaardiger overkomen. Meld je dus snel aan en leer assertiever communiceren… met woorden en met je lichaamstaal.

Meer lezen over lichaamstaal en houding?

Volg je ons al via Instagram of Pinterest? Daar plaatsen we dagelijks handige tips om je communicatie assertiever te maken. Heb je liever wat meer uitleg en achtergrond bij zo’n tip? Kijk dan ook eens op LinkedIn. Daar delen we uitgebreidere inzichten en praktische methodes waar je meteen mee aan de slag kunt, zowel op je werk als in je dagelijks leven. 

En wil je echt goed in de materie duiken? Dan kun je ook terecht bij onze twee boeken: Elke dag om 15:00 klaar en Full Focus op wat echt belangrijk is.

Lees je minder graag en luister je liever? We’ve got you covered. Iedere week verschijnt er een nieuwe aflevering van de Tijdwinst Podcast op YouTube, Spotify en Springcast. Daarin nemen we alledaagse situaties onder de loep, delen we slimme oplossingen en bespreken we inzichten waar je direct iets mee kunt. Geen vaag gepraat dus, maar gewoon bruikbare input.

Wil je niets missen en nieuwe artikelen gewoon overzichtelijk in je mailbox krijgen? Schrijf je dan in voor onze wekelijkse nieuwsbrief of ons Whatsapp kanaal.

Veelgestelde vragen over lichaamstaal

  • Wat is de 7 38 55 regel?

    Volgens de 7-38-55 regel wordt maar liefst 55% van de communicatie bepaald door lichaamstaal. 7% vervolgens door de woorden die je gebruikt en 38% door je tone of voice.

  • Wat betekent het als iemand zijn handen in zijn zakken heeft?

    Deze houding zie je opvallend vaak bij mannen terug. Daarmee maken ze, meestal zonder het zelf door te hebben, duidelijk dat ze zich liever buiten de situatie of het gesprek houden. Het is een vrij helder signaal van ongemak in iemands lichaamstaal.

  • Wat betekent het als iemand zijn nek aanraakt in lichaamstaal?

    Aan je nek zitten is vaak een manier om jezelf gerust te stellen. Eigenlijk probeer je met die aanraking spanning wat af te zwakken en jezelf subtiel tot rust te brengen. Wie dit doet, voelt zich meestal niet helemaal op zijn gemak of twijfelt aan wat hij zegt of doet. Soms kan het ook een signaal zijn dat iemand niet de waarheid vertelt.

  • Hoe verbeter je je lichaamshouding tijdens gesprekken op het werk?

    Begin bij je basis: zet je voeten stevig op de grond, ongeveer op schouderbreedte, zodat je letterlijk stabiel staat of zit. Strek je rug zonder stijf te worden, laat je schouders ontspannen iets naar achter vallen en houd je hoofd rechtop. Maak rustig oogcontact, niet staren, maar ook niet wegduiken. Laat je handen zichtbaar meedoen met het gesprek, zonder te friemelen. Merk je spanning op, vertraag dan bewust je ademhaling en bewegingen, want rust in je lijf straalt direct meer zekerheid uit.

  • Wat is het effect van oogcontact, gezichtsuitdrukking en houding op je communicatie?

    Oogcontact, gezichtsuitdrukking en houding bepalen voor een groot deel hoe jouw boodschap landt. Ze kleuren je woorden als het ware in. Je kunt inhoudelijk iets heel sterks zeggen, maar als je ondertussen wegkijkt, gespannen kijkt of in elkaar zakt, voelt de ander vaak toch twijfel, afstand of ongemak. Andersom geldt ook: als je rustig oogcontact maakt, een open gezicht hebt en stevig aanwezig bent, komt wat je zegt al sneller geloofwaardig, betrokken en zelfverzekerd over.

    Te weinig oogcontact kan onzeker, ontwijkend of ongeïnteresseerd overkomen. Te veel oogcontact kan juist weer dwingend of ongemakkelijk voelen. Je gezichtsuitdrukking verraadt vaak wat er onder je woorden zit. Een vriendelijke, ontspannen blik maakt contact makkelijker, terwijl gefronste wenkbrauwen, strakke kaken of een glimlach die niet echt klopt, juist spanning kunnen oproepen. Je houding tenslotte vertelt of je open bent of gesloten, zeker of terughoudend, aanwezig of half afgehaakt. Rechtop, ontspannen en open zitten of staan maakt je boodschap sterker. Klein, verkrampt of afgewend overkomen haalt er juist kracht vanaf.

  • Hoe voorkom je dat je met je houding gesloten, gespannen of onzeker overkomt?

    Je voorkomt dat je gesloten, gespannen of onzeker overkomt door eerst te herkennen wat je lichaam onbewust doet. Veel mensen trekken hun schouders op, kruisen hun armen, maken zich klein of gaan friemelen. Maar zo kun je een betere houding aannemen:

    • Zet beide voeten stevig neer en verdeel je gewicht.
    • Maak je rug lang.
    • Laat je schouders zakken en geef je borst wat ruimte.
    • Houd je handen zichtbaar en rustig, in plaats van ze weg te stoppen of ergens aan te pulken.
    • Maak regelmatig oogcontact.
    • Draai je lichaam iets naar de ander toe, zo laat je zien dat je aanwezig bent.

    Merk je bovendien spanning op, vertraag dan je ademhaling en je bewegingen.

Wie zijn wij? | Tijdwinst.com

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen)werken. We bieden door het hele land diverse (online) trainingen aan, variërend van timemanagement, assertiviteit, gesprekstechnieken tot aan snellezen. Nieuwsgierig? Neem dan zeker eens een kijkje op onze website of blogs, en schrijf je in voor één van onze (digitale) trainingen.