Wil je leren omgaan met kritiek? Zo doe je het in 6 stappen

Kritiek voelt zelden als een cadeau, zodat je jezelf kunt ontwikkelen en verbeteren. Je schiet eerder in de verdediging of je slikt je woorden in. Vaak blijf je er bovendien over tobben… dagenlang. Kritiek is echter geen aanval en je kunt jezelf erin trainen er beter mee om te gaan. Lees daarom dit artikel en stop vandaag nog met dat eeuwige gepieker na kritiek! Leer op een goede manier omgaan met kritiek.

Wat komt aan bod:

1. Wat is “goed” omgaan met kritiek?
2. Waarom kan ik zo slecht tegen kritiek? 7 verrassende oorzaken
3. Wat zijn de gevolgen als je slecht omgaat met kritiek? 6 nadelen
4. Wat zegt de wetenschap over omgaan met kritiek?
5. Goede kritiek gaat over gedrag en niet over jou als persoon
6. Hoe ga ik om met kritiek zonder het persoonlijk te nemen? 6 concrete stappen
7. Hoe reageer je op onterechte kritiek? 6 tips
8. Blijf je kritiek persoonlijk opvatten?
9. Conclusie: zo leer je beter omgaan met kritiek
10. Veelgestelde vragen over leren omgaan met kritiek

Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Google

Wat is “goed” omgaan met kritiek?

Als je het mij vraagt, kun je goed omgaan met kritiek als je het vermogen hebt ontwikkeld om negatieve feedback goed te ontvangen, te beoordelen op zijn waarde en er effectief op te reageren. En met effectief bedoel ik niet met een emotionele overreactie of vermijdingsdrang. Nee, ik bedoel professioneel en assertief reageren.

Dat klinkt easy peasy, toch? Tegenwoordig heeft kritiek echter een negatieve betekenis gekregen, terwijl het woord van oorsprong eigenlijk neutraal is. Tegenwoordig zien we kritiek vaak als een persoonlijke aanval, een afkeuring of een veroordeling. Dit komt doordat kritiek:

• Slecht wordt gegeven: het is destructief in plaats van opbouwend.
• Persoonlijk is: het gaat over de persoon in plaats van over gedrag.
• Vaag blijft: het is voor de ontvanger niet duidelijk wat veranderd moet worden.
• Veroordelend is: het veroordeelt de ontvanger in plaats van dat het aanzet/motiveert tot verbetering

Voorbeeld:
Je leidinggevende zegt: “Je rapport had scherper gekund.” Door de vaagheid van dit bericht (Want wat is scherper?) hoor jij: “Ik ben niet goed genoeg.” Je schiet in verdediging of klapt dicht. Later blijf je piekeren.

Kritiek is echter geen aanval! Het is een constructieve benadering. Kortom: het helpt je bij je persoonlijke ontwikkeling en het helpt je jezelf te verbeteren.

Wanneer je kritiek krijgt, dan wordt de oerreactie freeze, fight en flight in je brein getriggerd. Björn Deusings, productiviteitsexpert en persoonlijke effectiviteitscoach, spreekt met communicatie-expert Maggs Rippen over deze reactie van je oerbrein.

“Als kritiek zo goed is: waarom voel ik me dan toch meteen aangevallen bij feedback?” vraag je je vast af. Dit kan interne en externe oorzaken hebben:

Waarom kan ik zo slecht tegen kritiek? 7 verrassende oorzaken

Dat we slecht tegen kritiek kunnen, komt meestal niet door één losse opmerking, maar door een mix van interne en externe oorzaken:

• Interne oorzaken: perfectionisme, behoefte aan waardering, onzekerheid en je identificatie met werk
• Externe oorzaken: onhandig geformuleerde feedback, hiërarchie en hoge werkdruk

1. Perfectionisme

Wie de lat voor zichzelf absurd hoog legt en het liefst alles in één keer goed doet, hoort in feedback al snel geen kans om te groeien, maar een bewijs dat hij tekortschiet. Daarnaast geeft perfectionisme een gevoel van grip. Je probeert fouten voor te zijn, alles strak te trekken en niets aan het toeval over te laten. Krijg je dan kritiek, dan voelt het alsof iemand precies dat ene scheurtje aanwijst dat jij zelf had willen voorkomen. En ja, dat kan behoorlijk stressvol zijn.

2. Behoefte aan waardering

Een andere oorzaak waarom kritiek zo hard kan binnenkomen, is je behoefte aan waardering, erkenning en het verlangen om goed genoeg te zijn. Je wil gezien en gewaardeerd worden en je wilt voelen dat je ertoe doet. Krijg je dan kritiek, dan kan je brein daar razendsnel iets groters van maken. Ze vinden mij niet goed. Mijn inzet wordt niet gezien. Ik schiet tekort. Terwijl feedback meestal over gedrag, keuzes of resultaat gaat, voelt het ineens alsof jij als persoon ter beoordeling ligt.

3. Onzekerheid

Wie onzeker is, heeft vaak al een behoorlijk kritische stem in zijn hoofd zitten. Komt daar kritiek van iemand anders bij, dan voelt dat niet als losse feedback, maar als bewijsstuk nummer zoveel dat je niet goed genoeg bent.

Onzekerheid maakt je bovendien extra gevoelig voor afwijzing. Daardoor kan een opmerking over je werk, houding of aanpak ineens voelen alsof jij als persoon wordt afgekeurd en zodoende buiten de groep valt.

4. Identificatie met werk

Een andere oorzaak van slecht omgaan met feedback is dat je je te sterk identificeert met je werk. Wat je maakt of doet, voelt dan niet als iets wat je hebt gedaan, maar als iets wat je bent. Krijg je feedback op een rapport, presentatie of voorstel, dan hoor je niet: “Dit onderdeel kan concreter geformuleerd worden.” Je hoort: “Jij bent niet goed genoeg.” En ja, dan wordt zelfs een kleine opmerking ineens een persoonlijke aanval.

5. Slecht gegeven kritiek

Soms ligt het niet aan jou dat je bij het krijgen van kritiek in de aanval wilt overgaan. Soms geeft de ander gewoon geen goede feedback (die heeft de eendaagse cursus feedback geven van Tijdwinst gemist!). Als iemand zegt: “Jij bent slordig” of “Jij bent niet proactief”, dan wordt jouw persoon beoordeeld in plaats van je gedrag. Daar kan je brein weinig constructiefs mee (want wat moet je dan precies aanpassen: je hele karakter?).

Goede feedback blijft bij feiten en concrete waarnemingen en wordt uitgesproken vanuit de ik-vorm:

Bijvoorbeeld:

• “In dit rapport ontbreken drie cijfers”
• “Ik miste je input tijdens het overleg.”
• “Ik merkte dat je me onderbrak tijdens de meeting vanochtend.”

Slecht geformuleerde feedback voelt sneller als een aanval, omdat je geen helder aanknopingspunt krijgt. Je verdedigt jezelf dan niet tegen de inhoud, maar tegen het etiket dat op je wordt geplakt.

6. Hiërarchie

Een externe oorzaak van slecht omgaan met kritiek op je werk is dat de feedback komt van iemand met meer formele macht, zoals je leidinggevende of een HR-manager. Dan hoor je niet alleen kritiek over je werk, maar ook meteen de mogelijke gevolgen erbij. Je brein maakt er razendsnel een heel scenario van: straks vinden ze me niet goed genoeg, krijg ik minder kansen of sta ik ineens op de zwarte lijst met ontslag als gevolg. Daardoor voelt kritiek zwaarder, zelfs als de boodschap inhoudelijk best klein is. De rang van de ander vergroot de lading van de feedback.

7. Hoge werkdruk

Een hoge werkdruk kan als laatste ook de reden zijn waarom je geen raad weet met kritiek. Je bent moe, hebt weinig overzicht en je hoofd staat al vol met alles wat nog moet gebeuren. Komt er dan kritiek bij, dan voelt dat sneller als nóg een probleem op je bord. Je hebt minder ruimte om rustig te luisteren, door te vragen of te beoordelen of de feedback terecht is. Daardoor reageer je sneller kortaf, defensief of emotioneel.

Wat zijn de gevolgen als je slecht omgaat met kritiek? 6 nadelen

Als je niet goed kunt omgaan met kritiek, maak je het jezelf vaak onnodig zwaar. Een opmerking van je leidinggevende, collega of klant voelt dan al snel als een persoonlijke aanval, waardoor je in de verdediging schiet, dichtklapt of juist boos reageert. Niet handig, want daardoor hoor je minder goed wat iemand eigenlijk zegt. Je mist waardevolle informatie, blijft hangen in frustratie en maakt het voor anderen lastiger om eerlijk tegen je te zijn. Voor je het weet, gaat niemand meer het gesprek met je aan, behalve achter je rug om. Gezellig is anders, zou ik zeggen.

Bovendien denk ik dat je ook te maken krijgt met deze 6 nadelen:

1. Stress: kritiek kan je stresssysteem flink aanzetten; je brein reageert soms alsof er echt iets pijnlijks gebeurt. Daardoor wordt helder nadenken lastiger en kom je minder snel tot een goede oplossing.
2. Vermijdingsgedrag: je durft geen feedback meer te vragen, mist hierdoor waardevolle bijsturing en blijft langer hangen in blinde vlekken.
3. Slechtere (werk)relaties: als jouw reactie op kritiek heftig uitpakt, kunnen anderen voorzichtiger worden dan nodig is. Ze zeggen voortaan liever ‘prima’ dan wat ze echt denken. Of ze houden simpelweg meer afstand, waardoor jij minder eerlijke input krijgt.
4. Minder groei: als je feedback meteen afwijst, mis je informatie waar je iets van kunt leren. Daardoor blijf je sneller hetzelfde doen, terwijl een kleine aanpassing je werk of ontwikkeling juist kan verbeteren.
5. Conflicten: wie slecht omgaat met kritiek, vergroot de kans op misverstanden en conflicten. Je hoort dan vooral de toon, vult bedoelingen in of reageert sneller dan verstandig is. De ander voelt zich daardoor niet serieus genomen, jij voelt je aangevallen en voor je het weet praten jullie langs elkaar heen.
6. Negatief zelfbeeld: wie herhaaldelijk slecht omgaat met kritiek, kan steeds negatiever naar zichzelf gaan kijken. Elke opmerking voelt dan als bewijs dat je tekortschiet, waardoor je blijft hangen in gedachten als “Zie je wel?” of “Ik doe het ook nooit goed.”

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

Wat zegt de wetenschap over omgaan met kritiek?

Er is de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de vraag waarom kritiek zo snel binnenkomt, ook als die eigenlijk goed bedoeld is. Dit zijn de belangrijkste inzichten op een rij:

1. De rol van het oerbrein

Van oudsher is ons brein ingesteld op gevaar vermijden, aanvallen of verstarren. Zodra we iets als bedreigend ervaren, schiet dat oude alarmsysteem aan. De amygdala speelt daarin een belangrijke rol: die zet het stresssysteem razendsnel in beweging, waardoor je minder makkelijk helder nadenkt of rustig reageert. En ja, dat kan ook gebeuren wanneer iemand kritiek op je heeft. Je hoofd hoort feedback, je brein denkt: alarmfase rood.

In een grote meta-analyse van 208 laboratoriumstudies naar acute stress (van professor in psychologie Sally S. Dickerson & professor in psychiatrie Margaret E. Kemeny) kwam ook naar voren dat stressoren zorgen voor een sterke cortisolreactie, wanneer er sprake is van een social-evaluative threat, dus de dreiging dat anderen jou negatief beoordelen. Dat is precies wat er bij kritiek gebeurt: je krijgt niet alleen informatie over je gedrag, je voelt ook dat jouw competentie, status of waarde onder een vergrootglas ligt.

“Kritiek raakt vaak harder dan een gewone opmerking, omdat ons brein sociale beoordeling kan ervaren als dreiging,” zo concluderen de professoren ook.

2. Cognitieve bias

Een andere reden waarom kritiek soms zo hard binnenkomt, is dat je hoofd graag doet alsof het de waarheid in pacht heeft. In de psychologie noemen ze zo’n denkfout een ‘cognitieve bias’. Simpel gezegd: je brein wijkt af van logisch en nuchter beoordelen, waardoor je conclusies trekt die niet helemaal kloppen over anderen of over de situatie.

In dit geval komt dat neer op: “Ik zie het goed, die kritiek slaat nergens op.”

Professor Rachel Ruttan (Toronto University) en professor psychologie Loran Nordgren bevestigen deze bias in hun onderzoek ‘The strength to face the facts: Self-regulation defends against defensive information processing.’ In vijf studies onderzochten zij hoe mensen omgaan met negatieve feedback. Hun conclusie: mensen met minder zelfregulatie zijn sneller geneigd om negatieve feedback te ontkennen, te verdraaien of minder belangrijk te maken.

3. Negativity bias

Negatieve informatie valt je brein vaak sneller op dan positieve informatie. Dat heet de ‘negativity bias’. Daardoor kan kritiek veel harder binnenkomen dan een compliment. Daarom kun je één negatieve opmerking dagenlang blijven onthouden, terwijl je een compliment soms dezelfde middag alweer kwijt bent. In ‘Bad is Stronger than Good’ onderzochten Baumeister, Bratslavsky, FInkenauer en Vohs de impact van negatieve en positieve ervaringen. Ze noemen expliciet dat slechte feedback meer invloed heeft dan goede feedback en dat negatieve informatie grondiger wordt verwerkt dan positieve informatie.

Goede kritiek gaat over gedrag en niet over jou als persoon

Voordat ik je tips kan geven over hoe je kunt leren met kritiek om te gaan (en ja, dat kan echt), wil ik eerst nogmaals benadrukken dat kritiek dus gaat over gedrag en niet over jou als persoon. Het is er echt op gericht om je beter te maken en niet om je neer te sabelen.

Zelfs als je je hier bewust van bent, zal je eerste reactie altijd emotioneel zijn. De stressreactie die je brein triggert bij negatieve feedback zal sneller plaatsvinden dan een rationele respons. Dat betekent echter niet dat je die rationele reactie niet kunt trainen! Gedrag is immers af en aan te leren.

Bij mijn communicatietrainingen leer ik mijn cursisten daarom twee inzichten: je hoeft niet meteen te reageren en er zit een verschil tussen urgent en belangrijk.

Vertragen = regie behouden

Je hoeft niet meteen te reageren zodra iemand kritiek geeft. Sterker nog, juist door even te vertragen pak je de regie terug. Veel mensen schieten direct in de verdediging, gaan uitleggen waarom het allemaal anders zit of zeggen iets waar ze drie minuten later alweer spijt van hebben. Typische emotionele reacties, waar je niks aan hebt eigenlijk.

Door even een pauze in te lassen, geef je het rationele deel van je brein tijd om het over te nemen van het emotionele.

Zeg bijvoorbeeld:

• “Ik wil hier even goed over nadenken. Ik kom later bij je terug.”
• “Je feedback raakt me. Ik moet het even verwerken.”
• “Daar ben ik even stil van. Ik weet even niet wat ik moet zeggen.”

Daarmee koop je tijd, zonder dat je de kritiek wegwuift. Door die vertraging zakt de eerste emotionele reactie, waardoor je niet reageert vanuit irritatie, schaamte of gekrenkte trots, maar vanuit rust.

En dat maakt nogal verschil. Je kunt beter luisteren, beter inschatten of de feedback terecht is en beter bepalen wat je ermee wilt doen. Soms ontdek je na een paar minuten dat er inderdaad iets in zit. Soms merk je juist dat de kritiek slordig, onduidelijk of niet helemaal eerlijk is. Ook prima, maar dan kun je dat veel scherper bespreken.

Dringend en belangrijk

Kritiek ontvangen voelt vaak urgent, alsof je nú iets moet zeggen, nú jezelf moet verdedigen en nú moet bewijzen dat je het heus allemaal goed bedoelde. Maar urgent en belangrijk zijn niet hetzelfde:

• Urgent betekent dat iets direct om actie vraagt, omdat er anders meteen iets misgaat.
• Belangrijk betekent dat iets aandacht verdient, omdat het invloed heeft op je groei, je samenwerking of je manier van werken. Dit hoeft echter niet meteen.

Kritiek valt in de tweede categorie, hoewel je misschien anders denkt. Kritiek is namelijk belangrijk, omdat je er iets van kunt leren, omdat het laat zien hoe jouw gedrag op een ander overkomt of omdat het een signaal is dat er iets beter kan. Maar het is zelden urgent. Er staat meestal geen gebouw in brand doordat jij bepaald gedrag vertoont. Kortom: je mag je tijd nemen om de feedback te verwerken en erop te reflecteren, voordat je het oppakt.

Bovendien ontwijk je de kritiek niet, maar neem je het op deze manier juist serieuzer aangezien je het niet doet vanuit schrik, boosheid of bewijsdrang, maar vanuit rust. Door kritiek belangrijk te maken zonder haar urgent te behandelen, geef je jezelf ruimte om te reflecteren, de boodschap te wegen en daarna pas te bepalen wat je ermee doet.

Hoe ga ik om met kritiek zonder het persoonlijk te nemen? 6 concrete stappen

Allemaal goed en wel, maar jij bent hier natuurlijk gekomen voor direct toepasbare tips om te leren omgaan met kritiek. Ik heb daarom een stappenplan voor je van zes simpele stapjes:

1. Doe niks
2. Pas de LSD-gesprekstechniek toe
3. Vraag om voorbeelden
4. Scheid feiten/concrete waarnemingen
5. Vraag je af: is kritiek terecht?
6. Reflecteer

Klinkt simpel? Is het eigenlijk ook, als je leest wat ik ermee bedoel.

1. Doe niks

Als je negatieve feedback krijgt, wil je vaak meteen iets terugzeggen. Toch helpt het om eerst even op de rem te trappen en niets te doen. Houd je reactie bewust in bedwang en luister naar wat de ander wil zeggen.

Noteer tijdens het gesprek de belangrijkste punten. Dat geeft je later houvast om er rustig op terug te komen en het haalt tegelijk de scherpe rand van je eerste emotie af. Zodra de ergste spanning is gezakt, kun je op een dan veel rustiger en scherper reageren.

2. LSD-gesprekstechniek

De LSD-gesprekstechniek draait om actief luisteren, samenvatten en doorvragen. Deze techniek helpt om defensief gedrag te voorkomen, omdat je echt luistert naar de kritiek van de ander. En dan bedoel ik ook: echt luisteren zonder afleiding. Geen antwoorden verzinnen in je hoofd. Geen telefoon erbij. Gewoon volle focus op wat er gezegd wordt.

Door samen te vatten en door te vragen laat je zien dat je de kritiek gehoord hebt en dat je het begrijpt. In plaats van te reageren op je eerste gevoel, reageer je nu op wat er echt gezegd wordt. Je verzamelt informatie met je vragen en dat maakt kritiek minder vaag en dus minder bedreigend.

Betere samenwerking begint vaak niet bij slimmer praten, maar bij beter luisteren. Luisteren, Samenvatten, Doorvragen voorkomt ruis, aannames en gedoe. Minder zenden, meer de focus op begrip. #tijdwinst #communicatie #lsd

— Tijdwinst.com (@tijdwinst) March 19, 2026

3. Vraag om voorbeelden

Concrete voorbeelden maken kritiek nog minder vaag en daardoor beter te verwerken. Als iemand zegt “Je communiceert niet duidelijk”, tja, dan kun je daar alle kanten mee op. Je hoofd vult de gaten zelf wel in, meestal niet bepaald vriendelijk. Maar als iemand zegt: “In de meeting van maandag bleef onduidelijk wie de klant zou terugbellen”, dan weet je waar het over gaat. Je kunt het moment terughalen, je eigen gedrag beoordelen en veel gerichter reageren.

Daarnaast halen voorbeelden de lading uit kritiek. Niet helemaal natuurlijk, je blijft ook maar een mens. Maar ze zorgen wel dat het gesprek verschuift van ‘jij doet het fout’ naar ‘dit gebeurde er, dit was het effect en dit kan anders’. Dat is een stuk werkbaarder.

Vraag daarom eens de volgende keer dat je kritiek krijgt rustig:
“Kun je een concreet voorbeeld geven?”

Daarmee voorkom je dat je reageert op een vaag gevoel en krijg je informatie waar je echt iets mee kunt.

4. Scheid feiten/concrete waarnemingen

Wie beter met kritiek wil omgaan, moet eerst onderscheid maken tussen wat iemand feitelijk zegt en wat je hoofd er razendsnel van maakt.

Voorbeeld:

• Je hoort: “Deze rapportage mist een deel van de cijfers.”
• Je maakt ervan: “Zie je wel? Ik kan dit werk niet!”

Dat tweede is echter geen feit. Dat zegt de feedbackgever helemaal niet. Het is een aanname.

Door kritiek terug te brengen naar feiten en concrete waarnemingen, haal je de ruis eruit. Wat is er precies gezegd? Waar verwijst de ander naar? Welk gedrag, resultaat of moment wordt genoemd? Pas daarna kijk je naar de interpretatie. Klopt die wel of vult je brein de gaten zelf enthousiast in? Door feiten te scheiden van vooroordelen en aannames, reageer je minder defensief en kun je veel scherper bepalen wat je met de kritiek doet.

5. Vraag je af: is kritiek terecht?

Soms krijg je kritiek waar je eerlijk gezegd niet zoveel mee kunt. En ja, soms is kritiek gewoon niet terecht. Denk aan een opmerking als: “Waarom gaat dit bij jou altijd mis?” Zo’n uitspraak is zo algemeen dat je er nauwelijks iets bruikbaars uit kunt halen. Het helpt je niet verder, geeft geen richting en opbouwend kun je het ook niet echt noemen.

Bekijk de kritiek daarom met een gezonde dosis scherpte. Niet alleen de inhoud, maar ook de persoon die de kritiek geeft. Vraag jezelf af wat voor feedback je precies hebt gekregen en of je er iets praktisch mee kunt. Klopt het wat die ander zegt? Zit er een bruikbaar punt in? En als je dat niet direct ziet, kun je er dan alsnog iets uithalen door rustig door te vragen?

6. Reflecteer

“Hoe weet ik of kritiek terecht is of niet?” vraag je je misschien nu af. Nou, door een reflectiemoment in te plannen, waarbij je nagaat of de feedback die je gekregen hebt berust op feiten of concrete waarnemingen. Kijk ook of de kritiek wel over je gedrag of werkwijze gaat en niet tegen jou als persoon gericht is.

Evalueer echter ook de feedbackgever. Wat is de intentie van die persoon? Is deze geloofwaardig of heb je te maken met gaslighting? Bij twijfel kun je altijd een second opinion van een collega of vriend(in) inschakelen.

Ga dan na wat je met de kritiek kunt en wil doen. Misschien ontdek je dat er een waardevol punt in zat, ook al werd het nogal lomp verpakt. Of je merkt juist dat de kritiek weinig met jou te maken had en meer met de frustratie van de ander. In beide gevallen helpt reflecteren je om niet automatisch te reageren, maar bewust te kiezen: neem ik dit mee, vraag ik om verduidelijking of laat ik dit netjes liggen?

Hoe reageer je op onterechte kritiek? 6 tips

Tijdens je reflectiemoment kom je erachter dat de kritiek die je ontvangen hebt onterecht is. Wat doe je hiermee? Feedback is immers bedoeld om je te verbeteren, moet je het dan toch oppakken, ondanks dat je het er niet eens mee bent? Sociotherapeut Frank van Marwijk geeft in zijn boek Lichaamstaal 6 tips om met onterechte feedback om te gaan:

1. Probeer begrip op te brengen, want ook al is de feedback onterecht, het is toch ergens op gebaseerd. Probeer die dieper liggende reden te achterhalen.
2. Bedank de feedbackgever. Dat is een reactie die hij of zij niet verwacht en dat geeft jou controle.
3. Ga niet op de inhoud in, want dit leidt alleen tot discussies. Bovendien geef je zo de regie weg.
4. Houd je emoties in bedwang. Vooral bij onterechte kritiek zullen je gevoelens proberen de overhand te krijgen, omdat je je onrechtvaardig behandeld voelt. Neem liever een korte time out, als die gevoelens naar boven komen.
5. Vraag om adviezen voor het gewenste gedrag, want hier kun je toch ook iets van leren.
6. Je hoeft niks te doen met onterechte kritiek, maar je kunt er wel later op terugkomen.

Van Marwijk zegt ook:

“Als u er alleen al op een ander moment op terugkomt, wekt u de indruk dat u bereid bent iets met de kritiek te doen. Zo geeft u de ander erkenning voor zijn inbreng. Als u niet van plan bent uw gedrag te veranderen is het toch goed om te zeggen dat de ander u wel geweldig geholpen heeft bij het vormen van uw mening.”

Blijf je kritiek persoonlijk opvatten?

Blijf je nu piekeren na kritiek? Kun je kritiek moeilijk loslaten? Vermijd je nog steeds lastige gesprekken? Dan kan het ook zijn dat zelf proberen aan de hand van mijn tips niet genoeg is, omdat je te maken hebt met een hardnekkig, automatisch patroon. Geen probleem! Ook dan kun je leren om te gaan met kritiek, namelijk met onze eendaagse communicatietrainingen.

Wat onze trainingen je kunnen opleveren?

• Directe feedbacktechnieken bij onze cursus feedback geven en ontvangen
• Meer rust en zelfvertrouwen in gesprekken bij onze training assertiviteit
• Effectief communiceren en luisteren met onze cursus Gesprekstechnieken

Bij een cursus omgaan met kritiek krijg je niet alleen theorie, maar meteen gelegenheid om te oefenen met je eigen praktijksituaties. Doordat we werken met kleine groepen is er genoeg tijd om te oefenen en de oefensituaties te bespreken. Zo krijg je meteen feedback (en dat is goed, weet je nog?) over de geoefende situatie. Meld je dus meteen aan voor een van onze trainingen en zie kritiek als het cadeautje dat het eigenlijk is.

Conclusie: zo leer je beter omgaan met kritiek

Goed omgaan met kritiek betekent niet dat je alles maar moet slikken, glimlachen en daarna drie dagen met klotsende oksels moet piekeren. Het betekent dat je leert vertragen, luisteren, doorvragen en beoordelen wat de feedback waard is. Kritiek voelt vaak urgent, zeker als je perfectionistisch bent, onzeker bent, veel waarde hecht aan waardering of onder hoge werkdruk staat. Toch is kritiek meestal niet urgent, maar wel belangrijk. Juist daarom hoef je niet meteen te reageren. Neem afstand, scheid feiten van aannames, vraag om concrete voorbeelden en kijk daarna pas wat je ermee kunt.

Zie kritiek dus niet automatisch als aanval op jou als persoon, maar als informatie over gedrag, keuzes of resultaat. Soms zit er een waardevol punt in, soms is de kritiek vaag, slecht verpakt of gewoon onterecht. In beide gevallen helpt het om rustig en assertief te blijven. Vraag jezelf na kritiek eens af: wat is hier feitelijk gezegd, wat vul ik zelf in en welke reactie helpt mij nu echt verder? Grote kans dat je minder blijft hangen in verdedigen of piekeren en meer grip krijgt op het gesprek. En eerlijk is eerlijk: daar maak je kritiek meteen een stuk minder dramatisch van.

Inge Martina Nysten,
Communicatie- en marketing manager

Veelgestelde vragen over leren omgaan met kritiek

• Wat moet je zeggen als iemand kritiek op je heeft?

  Bedank diegene voor de feedback, want het is voor jou een mogelijkheid om jezelf te ontwikkelen. Ook al is de kritiek onterecht, dan kun je toch zoeken naar een onderliggende reden voor de kritiek en dat levert een leermoment voor je op.

  Overvalt de feedback je, dan kun je ook altijd vragen om een pauze. Zeg bijvoorbeeld: “Daar overval je me even mee. Ik heb even tijd nodig om dit te verwerken, maar ik kom erop terug.”

• Hoe reageer je professioneel op kritiek van je leidinggevende?

  Professioneel reageren op feedback doe je assertief. Dat houdt in dat je kalm blijft. Merk je dat je emoties de overhand nemen, dan kun je een time out inlassen. Pas bovendien de LSD-gesprekstechniek toe. Luister aandachtig naar wat je leidinggevende zegt zonder meteen een reactie in je hoofd te verzinnen of je leidinggevende te onderbreken. Vat samen wat je gehoord hebt en vraag door om helderheid te krijgen. Bedank je leidinggevende vervolgens voor de feedback, evalueer de kritiek tijdens en reflectiemoment en (als je het ermee eens bent na reflectie) pak de feedback dan op.

• Hoe leer ik beter omgaan met negatieve feedback op werk?

  Door een cursus feedback geven en ontvangen van Tijdwinst.com te volgen. Tijdens zo’n training krijg je praktische handvatten, waarmee je beter leert om te gaan met kritiek die erop gericht is je te verbeteren. Deze tips pas je direct toe in eigen meegebrachte situaties, waarna je hierop direct feedback krijgt.

• Hoe blijf ik rustig als iemand kritiek geeft?

  Door te vertragen. Adem eens diep in en uit en laat stiltes gewoon bestaan. Merk je dat je emoties blijven? Dan kun je ook kort een pauze inlassen en er later op terugkomen. Op die manieren geef je je rationele brein de kans om de regie in het gesprek te pakken.

• Hoe zorg ik dat kritiek me niet onzeker maakt?

  Door kritiek te zien als iets dat je beter maakt. Kritiek is geen persoonlijke aanval. Merk je echter dat je een laag zelfbeeld hebt en vaker kampt met onzekerheid? Dan kan het ook helpen een eendaagse cursus assertiviteit en zelfvertrouwen bij Tijdwinst.com te volgen. Wij helpen je assertief te communiceren en grenzen aan te geven, zodat je beter voor jezelf kunt opkomen zonder anderen hierbij te schaden.

• Hoe kan ik beter leren omgaan met kritiek?

  Ik heb 6 stappen voor je:

  1. Doe niks.
  2. Pas de LSD-gesprekstechniek toe.
  3. Vraag om concrete voorbeelden.
  4. Scheid feiten van aannames.
  5. Is kritiek terecht of niet?
  6. Evalueer.

• Wat zijn de 7 regels voor effectieve feedback?

  De 7 regels voor effectieve feedback zijn:

  1. Maak het constructief.
  2. Geef concrete feedback.
  3. Toon empathie.
  4. Geef ruimte om te reageren.
  5. Geef feedback op gedrag, processen, resultaten, maar nooit op de man.
  6. Geef feedback op het juiste moment
  7. Geef feedback op de juiste plek.

• Hoe kan ik weerbaar zijn tegen kritiek?

  Weerbaar zijn tegen kritiek betekent dat je niet meteen reageert vanuit schrik, boosheid of schaamte. Je plant eerst een timeout in. Daarna maak je de kritiek concreet.

  Vraag bijvoorbeeld: “Kun je hiervan een voorbeeld geven?”

  Dan weet je wat je kunt aanpassen. Kijk vervolgens of de kritiek klopt. Vraag jezelf af: gaat dit over mijn gedrag, mijn werk of vooral over de irritatie van de ander? Als er een terecht punt in zit, neem je dat mee. Als de kritiek vaag, overdreven of onterecht is, hoef je hem niet klakkeloos over te nemen. Weerbaarheid is dus niet doen alsof kritiek je niets doet. Het is rustig blijven, doorvragen en zelf bepalen wat je ermee doet.

• Waarom kan ik niet goed tegen kritiek?

  Dat heeft vooral interne en externe oorzaken, namelijk:

  • perfectionisme
  • behoefte aan waardering
  • onzekerheid
  • je werk is wie je bent
  • onhandig geformuleerde feedback
  • hiërarchie
  • hoge werkdruk

  tijd om mooie dingen te schrijven. tijd voor tijdwinst.

Wie zijn wij? | Tijdwinst.com

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen) werken. Daarvoor bieden we je diverse (online) trainingen aan. Van time management tot snellezen. Nieuwsgierig? Bezoek onze website of blogs en schrijf je snel in voor een van onze trainingen.