Zeker bij het geven of ontvangen van feedback is non-verbale communicatie belangrijk. Moet je iemand een vervelende boodschap overbrengen, dan wil je dat jouw lichaamstaal hetzelfde vertelt als de woorden die uit je mond komen. En ook bij het ontvangen van feedback is het fijn als je lichaamstaal in lijn is met je mondelinge boodschap. Ontdek in dit artikel mijn tips waarmee je verbaal en non verbaal exact hetzelfde communiceert.

Wat komt aan bod:

  1. Wat is lichaamstaal?
  2. Assertieve lichaamstaal en feedbackgesprekken
  3. Elementen van assertieve lichaamstaal
  4. Zelfverzekerde lichaamstaal
  5. Lichaamstaal om te vermijden
  6. Tips voor assertieve lichaamstaal
  7. Veelgestelde vragen over lichaamstaal in feedbackgesprekken

Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Google

Wat is lichaamstaal?

Simpel uitgelegd heeft lichaamstaal de betekenis ‘taal van je lichaam’ (no shit, Sherlock!). In de praktijk betekent het dat je met je mimiek, met oogcontact, de lichaamstaal van je handen en je hele houding ook een heleboel zegt. Het is eigenlijk onmogelijk om niet te communiceren met je lijf.

Dus waarom moet je goed opletten op lichaamstaal? Omdat het zo veelzeggend is. De juiste lichaamstaal is een vorm van non-verbale communicatie die je woorden extra kracht bij zet.

Er zijn allerlei onbewuste lichaamstaal voorbeelden die illustreren waarom het belangrijk is. Denk maar eens terug aan die keer dat je collega zei zich niets aan te trekken van de kritiek, maar van binnen wel leek te koken van woede. Of de manier waarop je collega keek toen hij zei het geen probleem vond die extra klus op zich te nemen. Een zure appel eten is er niks bij.

Wat doet assertieve lichaamstaal in feedbackgesprekken?

Je kunt veel zien aan iemands lichaamstaal. Dat kun je voor je laten werken. Vroeg of laat kom je in je werk in een situatie terecht waarin non-verbale communicatie extra belangrijk is. Het geven en ontvangen van feedback is zo’n situatie. Je kunt er later op aangesproken worden dat je er zo ongeïnteresseerd bij stond of defensief overkwam. Dat wil je natuurlijk voorkomen. Met de lichaamstaal voorbeelden uit dit artikel zorg je dat jou dat niet overkomt.

In deze video leg ik je in een paar minuten uit hoe je je lichaamstaal krachtiger inzet.

Welke elementen vind je in assertieve lichaamstaal?

Wat kun je zien aan iemands lichaamstaal? Ken je het antwoord op die vraag, dan weet je ook waar je bij jezelf op moet letten. Er zijn verschillende factoren die jouw non-verbale communicatie vormen. Gebruik ze om jouw boodschap op de juiste manier over te brengen. Ook als je de ontvanger van feedback bent, kun je deze aspecten voor je laten werken. Het verschil tussen verslagen uit het kantoor van je manager vertrekken of zelfverzekerd de ruimte verlaten.

Houding

Wanneer je iemand feedback moet geven, verval je onbewust al snel in een autoritaire of defensieve houding. Je slaat misschien je armen over elkaar, draait je lichaam weg van de ander en wijst met je voeten naar de deur, terwijl je nog midden in het gesprek bent. Maar jouw lichaamstaalshouding is nu extra belangrijk, straal assertiviteit uit door je schouders ontspannen en naar achter te houden, je rug recht te maken en je borstkas te openen.

Wil je degene tegenover je liever eerst op zijn of haar gemak stellen, spiegel dan subtiel de houding. En draai je lichaam altijd naar je gesprekspartner toe. Daarmee laat je zien dat jullie je in een veilige situatie bevinden, geen reden voor paniek.

Ben je degene die feedback geeft of het juist in ontvangst neemt, zorg altijd dat je niet in elkaar duikt. Hoe klein je je ook mag voelen na de feedback van je leidinggevende, je wilt niet onderdanig of als een slachtoffer overkomen. Til je kin dus op, sta stevig op twee voeten en laat je schouders niet hangen.

Oogcontact

Misschien wel het belangrijkste in lichaamstaal: ogen en oogcontact. Je kunt met je ogen veel zeggen. Kijk je naar beneden, dan kom je onderdanig over. Kijk je jouw gesprekspartner juist recht aan, dan toon je zelfvertrouwen. Jij kijkt niet weg, ook niet in moeilijke situaties.

Zorg dat je oogcontact maakt, maar overdrijf het niet. Tegelijkertijd is het belangrijk dat je aandacht voor je gesprekspartner uitstraalt. Dus laat je blik niet afdwalen, dat straalt desinteresse uit. Of je nu feedback geeft of ontvangt, je wilt eerlijk en oprecht overkomen en daar kun je je ogen goed bij gebruiken.

Gebaren

In non-verbale communicatie kun je je handen en armen goed gebruiken. Daarom is het belangrijk je armen goed in te zetten. Met je armen over elkaar sluit je jezelf als het ware af, je hebt een gesloten houding. Wat je nu ook gaat zeggen, je boodschap komt niet zo krachtig over als zou kunnen.

In plaats van je armen autoritair achter je rug te houden, kun je ze beter inzetten om woorden te bekrachtigen. Met de lichaamstaal van je handen laat je merken welke stukjes van je gesproken tekst extra nadruk moeten krijgen. Overdrijf het niet, maar laat je armen bewegen om zelfverzekerder over te komen.

Gezichtsuitdrukking

Je mimiek is dat wat je met je gezicht doet. In het geval van feedback geven of ontvangen, wil je met je gezicht uitstralen dat je zelfvertrouwen niet lijdt onder het gesprek. Je bent ontspannen en behoudt je vriendelijke aard. Dat laat je zien met een zelfverzekerde glimlach. Die gebruik je pas als je duidelijk oogcontact hebt.

Persoonlijke ruimte

Zowel tijdens het geven als ontvangen van feedback, wil je niet te veel ruimte innemen. Dat kan immers al snel als intimiderend overkomen. Je kunt in je non-verbale communicatie zelfvertrouwen uitstralen door bijvoorbeeld handgebaren te maken en goed rechtop te zitten. Zo neem je persoonlijke ruimte in zonder te intimideren.

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

Moet je een vervelende boodschap overbrengen, dan kun je een troostende hand op iemands schouder leggen of even over iemands rug strijken. Houd er wel rekening mee dat iemand aanraken tijdens een gesprek voor veel mensen in de westerse cultuur wat té dichtbij kan zijn. Kijk en voel dus goed wat passend is voor jouw specifieke situatie.

Zelfverzekerde lichaamstaal

Met de juiste lichaamstaal zorg je dat je zelfverzekerd overkomt. Je kunt eenvoudig zelfvertrouwen uitstralen door een stevige handdruk te geven als dat past bij de situatie en je schouders niet te laten hangen. Neem een rechte houding aan en durf jouw plek in de ruimte in te nemen.

Een zelfverzekerde lichaamshouding zorgt er automatisch voor dat je je ook zelfverzekerd gaat voelen. Dit heet ook wel power posing: houdingen en gebaren die maken dat je krachtig en zelfverzekerd overkomt.

Kijk wel uit met zulke houdingen, overheersender en agressiever wordt het haast niet in de wereld van lichaamstaal.

Een simpeler vorm van power posing is het zogenaamde ‘steepling’ van je vingers: je vingertoppen tegen elkaar drukken voor je buik. Daarmee straal je een zekere mate van expertise en rust uit. Vind je het vervelend je handen zo te houden, houd ze dan achter je rug en pak je polsen met je andere hand vast. Je laat kwetsbare organen onbeschermd en laat daarmee zien dat je zeker van je zaak bent.

Welke lichaamstaal kun je beter vermijden?

In de kwetsbare sfeer van een feedbackgesprek, wil je niet onzeker of agressief overkomen. Wees je daarom altijd bewust van hoe je je lichaam gebruikt om te zorgen dat je jezelf kunt corrigeren. Let daarom op deze dingen:

wegkijken is iets wat je beter kunt laten in feedbackgesprekken

  • Sla je armen niet over elkaar. Deze gesloten houding maakt aan alle kanten duidelijk dat je niet openstaat voor de boodschap van de ander. Het komt defensief over. Beter is het om je armen ontspannen langs je lichaam te laten hangen.
  • Friemelen en wiebelen. Onzeker overkomen is wel het laatste wat je wilt als je iemand feedback geeft. En ook wanneer je feedback ontvangt, wil je je zelfverzekerdheid behouden. Zorg daarom dat je niet met je vingers gaat friemelen aan een draadje, gaat zitten klikken met je pen of staat te wiebelen op je voeten. Al dat bewegen leidt af van je boodschap en verzwakt je verhaal.
  • Oogcontact. Als je ogen afdwalen, geef je onbewust het signaal dat het gesprek je maar weinig interesseert. En anders laat je er wel mee zien dat je onzeker bent. Kijk je omlaag, dan geef je ook aan dat je zelfvertrouwen tot het nulpunt is gedaald.
  • Handen in je zakken. Daar moet je direct mee ophouden als je het bij jezelf opmerkt. Het is ongeïnteresseerdheid in optima forma. Zorg dat je armen ontspannen langs je lichaam hangen en gebruik je armen om je woorden te bekrachtigen. Veel beter!

Hoe gebruik je lichaamstaal in feedbackgesprekken? Concrete tips voor assertieve lichaamstaal

Weet je nu het antwoord op de vraag ‘wat is belangrijk bij lichaamstaal’? Als het goed is wel. Met deze concrete tips voor assertieve lichaamstaal weet je zeker dat je helemaal op de hoogte bent. Zo kun jij het aanstaande feedbackgesprek vol zelfvertrouwen tegemoet zien.

Neem een krachtige, open houding aan:

  • Begin met je voeten. Plaats ze stevig op de grond. Haak ze niet achter je stoelpoten, onbewust geef je dan het signaal dat je steun nodig hebt. Sta je, ga dan vooral niet staan wiebelen.
  • Maak je rug recht, trek je schouders een beetje naar achter, open je borst en til je kin op.
  • Laat je handen en armen door de ruimte bewegen om woorden te accentueren. Ongemakkelijk? Houd dan je vingertoppen tegen elkaar om zelfverzekerdheid en rust uit te stralen.

Oefen elke dag even met deze punten om ze in je systeem te krijgen. Vraag daarnaast om feedback van mensen om je heen. Kun je gelijk in de praktijk brengen hoe je feedback moet ontvangen met de juiste non-verbale communicatie. Zorg bovendien dat je blijft kijken naar hoe anderen het doen. Beter goed afgekeken dan slecht zelf bedacht, nietwaar?

Wil je met een expert werken aan je lichaamstaal bij feedback?

Heb jij nog niet genoeg gelezen over lichaamstaal en feedback geven of ontvangen? Of ben je nieuwsgierig naar andere manieren om zelfverzekerd over te komen door slim gebruik te maken van jouw lichaamstaal? Boek dan nu een 1-daagse training Feedback geven. Je ontdekt de nieuwste inzichten en technieken om ook lastige gesprekken onbevreesd aan te gaan.

Wil je meer weten over hoe je lichaamstaal kunt gebruiken om assertiever over te komen? Tijdens de 1-daagse training Assertiviteit leer je alles op het gebied van assertieve communicatie, zowel verbaal als non verbaal.

Conclusie: constructief feedback geven en ontvangen dankzij zelfverzekerde lichaamstaal

Bij feedback geven en ontvangen telt meer dan je woordkeuze. Ook je houding, blik en gebaren bepalen hoe je boodschap overkomt. Zeggen dat je openstaat voor feedback, terwijl je lijf al richting uitgang draait? Dat maakt het de ander lastig. Met bewuste lichaamstaal help je jouw woorden en uitstraling op elkaar aan te sluiten.

  • Zet je voeten op de grond en zit of sta rechtop, met ontspannen schouders.
  • Draai je lichaam naar je gesprekspartner toe en houd je armen ontspannen.
  • Maak regelmatig oogcontact, zonder er een staarwedstrijd van te maken.
  • Gebruik rustige handgebaren om je woorden te ondersteunen en beperk afleidend friemelen.
  • Houd je gezichtsuitdrukking natuurlijk en passend bij je boodschap.
  • Respecteer de persoonlijke ruimte en grenzen van de ander.
  • Oefen dagelijks en vraag iemand die je vertrouwt hoe jouw lichaamstaal overkomt.

Vanaf nu kom jij altijd zelfverzekerd aan tafel met de juiste ingrediënten die van jou een prettige gesprekspartner maken. Blijf oefenen en jij staat te boek als die assertieve collega die niet zomaar van de wijs is te brengen.

Inge Martina Nysten,
Communicatie- en marketing manager

Tips en inspiratie op social media

Over constructief feedback geven en de inzet van lichaamstaal raken we nauwelijks uitgepraat. Wil je dagelijkse tips, tricks en de meest recente inzichten op dit gebied? Blijf dit blog dan lezen, we houden je op de hoogte van alle relevante ontdekkingen en helpen je aan tips om jouw non-verbale communicatie te versterken met de juiste lichaamstaal.

Op Instagram vind je regelmatig posts over lichaamstaal, feedback geven en andere manieren van communicatie. Volg Tijdwinst en Björn op Instagram om altijd op de hoogte te zijn. 

Je vindt bovendien onze interessante Tijdwinst Podcast op Youtube en Spotify, als je leren doet door te kijken of luisteren.

Meer interesse in de tips van tijdwinst.com op het gebied van time management? Lees dan de boeken van tijdwinst directeur Björn Deusings: Elke dag om 15:00 klaar en Full Focus op wat echt belangrijk is.

Meer lezen?

Veelgestelde vragen over lichaamstaal in feedbackgesprekken

  • Wat is lichaamstaal en waarom is het belangrijk?

    Lichaamstaal is non-verbale communicatie: dat wat je zegt met je lichaam. Denk aan mimiek, oogcontact, handgebaren en houding. Wat je zegt met woorden, geeft lichaamstaal betekenis. Je werkelijke emoties en bedoelingen worden ermee duidelijk en dat is belangrijk, omdat woord en lijf wel met elkaar moeten corresponderen om duidelijk te zijn.

  • Welke 5 factoren kun je zien in lichaamstaal?

    • Houding, je straalt zelfvertrouwen uit als je rechtop staat met ontspannen schouders.
    • Oogcontact: direct oogcontact straalt zelfverzekerheid uit.
    • Gebaren: met hand- en armgebaren zet je woorden kracht bij.
    • Gezichtsuitdrukking: een subtiele glimlach in een ontspannen gezicht toont vriendelijkheid.
    • Persoonlijke ruimte: durf je letterlijk ruimte in te nemen dan straal je zelfvertrouwen uit.

  • Hoe kan ik lichaamstaal beter begrijpen en interpreteren?

    Lichaamstaal psychologie krijg je onder de knie door veel te kijken. Observeer mensen en let vooral op bovengenoemde 5 factoren. Oefen daarnaast zelf regelmatig met verschillende houdingen en gezichtsuitdrukkingen in verschillende situaties. Vraag vooral om feedback van mensen om je heen, daar leer je alleen maar van.

  • Welke signalen van lichaamstaal duiden op vertrouwen en openheid?

    Je straalt vertrouwen en openheid uit als je een ontspannen houding aanneemt en direct oogcontact maakt. Open daarnaast je handen, open je borstkas en neem de fysieke ruimte in. Combineer met een ontspannen en natuurlijke glimlach.

  • Hoe kan ik mijn eigen lichaamstaal verbeteren om zelfverzekerder over te komen?

    Door regelmatig te oefenen. Neem ‘grote’ houdingen aan, zorg dat je niet friemelt en train jezelf in het maken van handgebaren om je woorden te bekrachtigen.

  • Wat zijn de verschillen in lichaamstaal tussen mannen en vrouwen?

    Vrouwen blijken net wat vaker een kleinere lichaamshouding aan te nemen. Bovendien gebruiken ze minder armgebaren en zit er in hun gezichtsuitdrukkingen wat minder expressie.

  • Hoe kan ik negatieve lichaamstaal vermijden tijdens gesprekken?

    Allereerst door je bewust te zijn van je lichaam. Zorg daarnaast dat je je lichaam naar je gesprekspartner toedraait, dat je oogcontact maakt en je armen niet over elkaar slaat.

  • Welke rol speelt oogcontact in effectieve communicatie?

    Door oogcontact te maken straal je uit dat je niet wegkijkt, ook niet in moeilijke situaties. Daarnaast toont het interesse en helpt het bij het opbouwen van vertrouwen. Het zorgt dat je aandachtig overkomt.

  • Hoe kan ik herkennen of iemand liegt aan de hand van lichaamstaal?

    Dat is lastig, maar er zijn wel een aantal signalen. Let er bijvoorbeeld op of iemands gezichtsuitdrukking en intonatie passen bij het verhaal, let op onrustige bewegingen en of iemand oogcontact houdt met je.

  • Wat zijn de culturele verschillen in lichaamstaal waar ik op moet letten?

    Er zijn talloze culturele verschillen in lichaamstaal. Waar je in het ene land wegkomt met een opgestoken duim, komt dat in een andere cultuur weer heel respectloos over. Ook de persoonlijke ruimte van mensen verschilt enorm in verschillende culturen.

  • Hoe kan ik lichaamstaal gebruiken om mijn professionele relaties te verbeteren?

    Met een zelfverzekerde houding straal je professionaliteit uit. Houd oogcontact, maak armgebaren en gebruik subtiele aanrakingen zoals een stevige handdruk. Respecteer wel altijd persoonlijke grenzen.