Je collega komt een half uur te laat op werk, die ene belangrijke deadline wordt een dag later pas aangeleverd en je moet voor de vijfde keer op rij de vaatwasser op kantoor uitruimen. Je bent het helemaal zat. Toch durf je nu puntje bij paaltje komt niet te zeggen waar het op staat. Zonde, want door direct te communiceren kom je op voor jezelf en vertel je de ander wat je vindt en dat kan heus wel op een nette manier.
Wat komt aan bod:
Directe communicatie… wat is dat eigenlijk?
Directe communicatie klinkt in jouw oren misschien als bot, onaardig of niet-sociaal. Geloof mij: dat is het niet. Wat is de directe benadering in communicatie? Directe communicatie is simpelweg een communicatiestijl waarbij je rechttoe rechtaan communiceert met iemand. Je brengt je boodschap over zonder omwegen. Je zegt precies wat je bedoelt, zonder dat er ruimte is voor interpretatie, dubbele betekenissen of vage uitspraken.
Dus, wat betekent het als iemand direct is? Om de betekenis van directe communicatie te verduidelijken, vertel ik je het synoniem van direct zijn: oprecht, rechtlijnig en onbeschroomd.
Je herkent direct communiceren aan de volgende kenmerken:
- Eerlijk: je boodschap is oprecht en zonder verborgen agenda.
- Duidelijk: je hebt je woorden zorgvuldig gekozen om verwarring te voorkomen.
- Doelgericht: je communiceert een doel op een heldere manier.
- Efficiënt: je draait niet om de hete brij heen, waardoor je een stuk sneller klaar bent met het gesprek.
- Geen overbodige mooimakerij: je gebruikt geen vage termen, metaforen of omslachtige formuleringen.
Dus niks bot… gewoon een kwestie van eerlijkheid en niet om de hete brij heen draaien.
Bekijken op Threads
Communicatie: 4 vormen
Van gesprekken bij de koffiemachine tot WhatsApp-berichten en van e-mails tot meetings: we communiceren de hele dag door. Dit doen we op verschillende manieren. Niet alleen schriftelijk en mondeling, maar ook met andere communicatievormen. Voor de duidelijkheid deel ik ze op in vier onderdelen.
Wat zijn de 4 vormen van communicatie?
- Verbale communicatie. Alles wat we met woorden zeggen. Denk aan een gesprek voeren, telefoneren of een e-mail sturen.
- Non-verbale communicatie. Alles wat we zonder woorden communiceren. Denk hierbij aan lichaamstaal, houding, gebaren, oogcontact en gezichtsuitdrukking (zoals fronsen of glimlachen).
- Schriftelijke communicatie. Het woord zegt het eigenlijk al, alle communicatie in geschreven vorm, van WhatsApp-berichten tot e-emails.
- Visuele communicatie. Informatie die overgebracht wordt via beelden of symbolen. Denk aan grafieken, logo’s en infographics.
Direct vs. indirect
Je kent het vast wel, iemand draait tijdens een moeilijk gesprek om de hete brij heen. Je voelt simpelweg al wat er aan zit te komen, maar je gesprekspartner vindt het moeilijk om te zeggen waar het op staat.
Je voelt ‘m al aankomen: deze manier van communiceren is het tegenovergestelde van direct zijn. Wat is indirecte communicatie? En wat betekent het om direct te communiceren? Ik leg het je uit door het verschil tussen indirecte communicatie en directe communicatie in drie stappen uit te lichten.
1. Op welke manier breng je een boodschap over?
Directe communicatie: je uit de boodschap zonder omwegen. Er is geen ruimte voor misvattingen.
Voorbeeld directe communicatie: “Ik ben niet tevreden met het resultaat, omdat de kleuren niet overeen komen met onze huisstijl.”
Indirecte communicatie: je brengt de boodschap met het gebruik van hints, omwegen of verzachtende taal.
Voorbeeld: “Misschien kun je het design nog wat verbeteren of zo.”
Direct communiceren zegt wat je bedoelt. Indirect communiceren hoopt dat de ander het oppikt. Het eerste spaart tijd en misverstanden. Het tweede spaart gevoelens… soms dan. #effectiefcommuniceren #tijdwinst #samenwerken
— Tijdwinst.com (@tijdwinst) January 8, 2026
2. Waar leg je de focus op?
Directe communicatie: je richt je op het probleem of het onderwerp en geeft aan hoe het voor jou voelt of is.
Voorbeeld: “We hadden om 11.00 uur een afspraak, maar ik heb een half uur op je moeten wachten. Ik vind het niet prettig dat je te laat kwam opdagen en niets van je hebt laten horen.”
Indirecte communicatie: je houdt je te veel bezig met de gevoelens van de ander, waardoor je de boodschap verzacht om de confrontatie uit de weg te gaan.
Voorbeeld: je durft je collega die te laat kwam er niet op aan te spreken. Je laat het achterwege of praat eromheen.
3. Laat je ruimte over voor interpretatie?
Directe communicatie: je laat weinig ruimte voor interpretatie. Het is onmogelijk om de boodschap verkeerd te begrijpen.
Voorbeeld: “De deadline van het project is morgen om 16.00 uur.”
Indirecte communicatie: je laat ruimte voor de ontvanger om zelf conclusies te trekken.
Voorbeeld: “Het zou fijn zijn als dit misschien afgerond kan worden.”
Wat zijn de voordelen van direct communiceren?
Geloof mij, direct communiceren heeft veel verschillende voordelen. Allereerst bevordert het wederzijds begrip. Als je zegt waar het op staat, dan is het voor de ander vrijwel onmogelijk om de boodschap verkeerd te interpreteren. Je snapt allebei waar je het over hebt en dat gaat miscommunicaties uit de weg. Zo kom ik meteen bij het volgende voordeel, namelijk dat je misverstanden en frustratie voorkomt.
Een ander voordeel van direct communiceren is het verhogen van effectiviteit. Stel je voor, je stuurt een team aan, dan wil je dat alle neuzen dezelfde kant op wijzen. Ook wil je dat iedereen zich aan bepaalde deadlines houdt. En dat bereik je door direct te communiceren.
Last but not least, helpt direct communiceren je zelfvertrouwen een boost te geven. Het is misschien spannend om een moeilijke conversatie zonder mooimakerij te delen, maar je zal je krachtig voelen wanneer je gewoon uitspreekt wat je vindt of voelt.
Op de vraag ‘kan directe communicatie mijn relaties of werkrelaties verbeteren?’ is er dan ook een simpel antwoord: ja. Bovengenoemde voordelen (van wederzijds begrip, effectiviteit en een zelfvertrouwen-boost) gaan je carrière-wise en privé veel verder brengen.
Nog steeds niet overtuigt? Draai het eens om. Stel je zou alleen maar omgaan met directe mensen. Dan weet je altijd waar je aan toe bent, ontstaan er minder misverstanden en kun je erop vertrouwen dat wat iemand zegt, ook echt zijn of haar mening is.
Heb je nog een muzikale boost nodig om dat zelfvertrouwen op te krikken? We hebben op Spotify een powerful playlist opgesteld met sterke nummers die je laten geloven dat je alles aan kan!
Maar eh, waarom vinden veel mensen het lastig om direct te zijn?
Het is inmiddels duidelijk dat je het beste direct communiceert met je collega’s, partner, familie of wie dan ook. En toch vind je het moeilijk. Je bent daarin niet de enige. Veel mensen vinden het ingewikkeld om op deze manier te communiceren.
Dat komt door de angst om anderen te kwetsen.
Direct communiceren kan voor sommige mensen aanvoelen als ‘te hard’, waarbij er angst is voor een conflict.
Wat zijn de valkuilen van te direct communiceren? Er is een verschil tussen directe communicatie en bot of hard communiceren. Het kan zijn dat je het ingewikkeld vindt om de twee te onderscheiden. Hoogtijd om daar verandering in te brengen en antwoord te geven op de vraag: hoe verschilt directe communicatie van bot of hard communiceren?
Hoe kan ik direct zijn zonder anderen voor het hoofd te stoten? 7 tips!
Direct communiceren betekent dat je assertief aangeeft wat je vindt en wilt. Maar eh, voordat je je ongezouten mening naar Jan en alleman uitspreekt, breng ik je wat spelregels bij. Het is belangrijk dat je dit op een respectvolle en duidelijke manier doet en dat is simpelweg de uitdaging van direct zijn.
Voorbeeld van hoe het dus niet moet (oftewel, te direct zijn):
“Hey, Annabel, heb je dat rapport nu nog niet af? Wat doe jij de hele dag? Een beetje op je telefoon Instagrammen zeker.”
Die botte hork wil je niet zijn. Dus, welke 7 punten zijn belangrijk bij goed communiceren?
1. Gebruik ik-boodschappen
Met ‘ik-boodschappen’ geef je aan hoe het voor jou voelt en hoe jij het ervaart, in plaats van met een vinger naar de ander te wijzen. Hiermee voorkom je dat de ander in de verdediging schiet. Je maakt op deze manier ook ruimte voor een open gesprek.
Misschien vraag je je af: hoe ga ik om met mensen die indirect of vaag communiceren? Door duidelijk te zijn en het bij jezelf (ik) in plaats van de ander (jij) te betrekken.
Voorbeeld:
Ik-boodschap: “Ik merk dat ik moeite heb om dit te begrijpen. Kun je het me uitleggen?”
Jij-boodschap: “Jouw uitleg is altijd zo onduidelijk.”
De ik-boodschap is een stuk duidelijker, vriendelijker en directer, toch? Laat die jij-boodschap dus achterwege, tenzij je een botte hork wil zijn.
2. Stel duidelijke vragen
Om te zorgen dat alle informatie helemaal helder is, is het slim om duidelijke vragen te stellen. Onduidelijke vragen leiden vaak tot verwarring. Je maakt met duidelijke vragen het eenvoudig voor de ander om te begrijpen wat je wilt weten of bereiken.
Voorbeeld:
Duidelijke vraag: “Kun je het rapport voor donderdag 11.00 uur aanleveren?”
Onduidelijke vraag: “Kun je dit binnenkort oppakken?”
3. Vermijd passief-agressief gedrag
“Duh” of “Goh”, het zijn passief-agressieve opmerkingen die je (stiekem) wel eens zou willen maken. Hoe verleidelijk het soms is om sarcastisch te reageren, wees liever open over wat je bedoelt. Passief-agressieve communicatie zorgt voor verwarring en (laten we eerlijk zijn) maakt geen enkele situatie gezelliger. Vermijd deze manier van communiceren en wees direct en eerlijk.
Voorbeeld:
Passief-agressief: “Het zou fijn zijn als iedereen voor de verandering een keer z’n werk op tijd af heeft.”
Directe communicatie: “Ik vind het belangrijk dat we met z’n allen een afspraak maken over de deadline en deze allemaal nakomen.”
4. Hou het constructief
Dit is vooral het geval bij feedback geven extreem belangrijk. Wil je je collega (of wie dan ook) wijzen op iets wat beter kan? Hou het dan constructief. Dat wil zeggen dat je feedback op feiten gebaseerd is en volgens de situatie-gedrag-gevolg-methode toegelicht wordt.
Voorbeeld:
“Tijdens de presentatie (situatie) merkte ik dat je geen tijd overliet voor vragen (gedrag). Hierdoor had het publiek geen kans om input te geven of onduidelijkheden uit de lucht te helpen (gevolg).
5. Wees specifiek
Welke woorden of formuleringen helpen om duidelijk en direct te communiceren? Directe communicatie draait simpelweg om specifiek zijn. Het voorkomt verwarring en zorgt ervoor dat de ander actie kan ondernemen.
Voorbeeld:
Specifiek zijn: “Ik wil aanstaande woensdag input voor het marketingplan ontvangen. De input die ik nodig heb zijn de doelgroepanalyse en de campagnekosten.”
Niet specifiek zijn: “Wil je binnenkort wat aanleveren voor het marketingplan?”
6. Let op je lichaamshouding
Directe communicatie draait niet alleen om wat je zegt. Ook je houding, gezichtsuitdrukking en stemgebruik spelen een rol hoe jouw boodschap overkomt. Wanneer je een open houding hebt, versterk je de boodschap en kom je zelfverzekerder over.
Enekle tips:
- Maak oogcontact.
- Spreek met een rustige stem.
- Gebruik je handen om je woorden te ondersteunen, maar wees niet te enthousiast.
- Plant je voeten stevig op de grond met wat ruimte tussen je voeten.
7. Leer om te gaan met emotionele reacties
Stel je voor, je zit al een tijdje niet lekker in je vel en wil je werkgever daarvan op de hoogte stellen. Door direct te communiceren breng je de boodschap duidelijk en helder over (wat goed is!), maar dat wil niet zeggen dat je emoties achterwege blijven. We blijven mensen, dus emoties zijn er nu eenmaal. Gelukkig ga je er met de volgende tips goed mee om:
- Blijf kalm en adem diep: als je merkt dat je emotioneel wordt, neem je even een pauze om diep in en uit te ademen.
- Focus je op de feiten: probeer je vooral te richten op wat je wil zeggen.
- Gebruik een positieve toon: ook als de boodschap pittig is, helpt een respectvolle toon om de spanning te verminderen.
En merk je dat je gesprekspartner door jouw directe communicatie emotioneel wordt? Dan kan je de volgende tips toepassen:
- Luister: laat de ander zijn of haar emoties uiten zonder onderbrekingen. Hiermee toon je respect aan de ander.
- Erken de emoties van de ander: “Ik begrijp dat dit moeilijk voor je is. Zullen we samen een oplossing zoeken?”
- Blijf bij je boodschap: laat je niet van je punt afleiden, herhaal je boodschap rustig en duidelijk als het nodig is.
Meer tips? Volg een cursus
Genoeg tips, maar denk je nog steeds: hoe kan ik mijn communicatiestijl oefenen om helderder en krachtiger over te komen? Volg dan onze cursus Gesprekstechnieken. Daar leren we je in minder dan één dag jouw boodschap helder en to the point over te brengen. Onze experts leren je tal van gesprekstechnieken en -vaardigheden waarmee je niet alleen beter uit je woorden komt, maar ook geloofwaardiger overkomt. Op de werkvloer en ver daarbuiten.
Volg ‘m dus, die cursus Gesprekstechnieken en geef je communicatieve vaardigheden een boost.
Nóg meer handige tips
Denk je: wat fijn al deze handige tips, hier wil ik meer van weten? Volg ons dan op Instagram en Pinterest. Hier delen we meerdere keren in de week handige tips die direct toepasbaar zijn. Niet alleen over een directe manier van communiceren, maar ook hoe je je (werk)leven efficiënter indeelt.
Direct communiceren werkt dus… moet je het wel goed doen
Direct communiceren is geen synoniem voor bot of onaardig zijn, maar juist een manier om jezelf helder en eerlijk uit te drukken. Je voorkomt misverstanden, bespaart tijd en geeft je zelfvertrouwen een flinke boost. Natuurlijk is het soms spannend om te zeggen waar het op staat, maar door gebruik te maken van ik-boodschappen, duidelijke vragen en een constructieve houding, kun je je punt maken zonder een conflict te veroorzaken. Het draait niet alleen om de woorden die je kiest, maar ook om je houding, toon en bereidheid om te luisteren. En ja, emoties horen erbij (zowel bij jezelf als bij de ander), maar ook daar kun je respectvol mee omgaan.
Dus, de volgende keer dat je collega te laat is of de deadlines weer verschoven worden, weet je wat je te doen staat. Spreek je uit, wees duidelijk en ontdek hoe fijn direct communiceren eigenlijk kan zijn.
Wie zijn wij? | Gesprekstechnieken.com
Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen) werken. Daarvoor bieden we je diverse (online) trainingen aan. Van time management tot snellezen. Nieuwsgierig? Bezoek onze website of blogs en schrijf je snel in voor een van onze trainingen.
Populaire trainingen:
- 1-daagse training Time Management
- 1-daagse training Assertiviteit
- 1-daagse training Gesprekstechnieken
- 1-daagse training Feedback geven
- 1-daagse training Slimmer werken met AI
- 1-daagse training Snellezen, Mindmapping en Geheugentechnieken
