Feedback geven kan spannend zijn, zeker als deze negatief is. Want wat nou als je collega zich aangevallen voelt en defensief reageert? Je wil erna nog wel samen door één deur kunnen, want jullie zullen in het vervolg natuurlijk nog gewoon moeten samenwerken. Door het 4G model te gebruiken zul je zien dat jouw feedback niet de samenwerking schaadt, maar juist verbetert. Hoe dat zit, leg ik je graag uit.

Wat komt aan bod?

  1. Feedback is juist waardevol
  2. Wat is het 4G model?
  3. 4G model gebeurtenis of gedrag
  4. Gevoel
  5. Gevolg
  6. Het gewenste gedrag
  7. 4G model psychologie: waarom leidt dit tot minder conflicten?
  8. Aan de slag met 4G model feedback
  9. Veelgestelde vragen over feedback en het 4G model

Wat is het 4G model?

Het 4G model is een effectieve feedbackmethode om constructieve feedback te geven. Het helpt je om structuur te geven aan het gesprek en dit te laten leiden door feiten in plaats van emoties. Bij het gebruiken van het 4G model is er ook geen ruimte voor miscommunicatie: de feedback wordt zo concreet mogelijk gegeven en het is voor de ander ook meteen duidelijk wat je van hem of haar verwacht.

Waar staan de vier G’s voor? De vier G’s van feedback zijn:

  1. Gedrag of Gebeurtenis: het gedrag dat of de gebeurtenis die je observeert bij de ander.
  2. Gevoel: het gevoel dat dit jou geeft.
  3. Gevolg: de gevolgen die het gedrag heeft op de omgeving.
  4. Gewenst gedrag: het gedrag dat je in het vervolg wil zien van de ander.

Het is hierbij belangrijk om alle vier de stappen aan bod te laten komen in een gesprek. In deze video legt mede feedback trainer, Patrick van der Gulik, je graag uit hoe je het 4G-model voor constructieve feedback kunt inzetten.

Wat is een voorbeeld van feedback volgens het 4G-model? Dat ziet er zo uit:

“Tijdens de vergadering onderbrak je me een paar keer terwijl ik mijn voorstel toelichtte (gedrag). Daardoor voelde ik me niet helemaal gehoord (gevoel). Ik merkte dat ik mijn verhaal sneller afrondde en een paar belangrijke punten niet meer heb genoemd (gevolg). Ik zou het fijn vinden als je me de volgende keer eerst laat uitpraten en daarna reageert (gewenst gedrag).”

1. Gedrag

Bij de eerste stap geef je aan welk gedrag je hebt geobserveerd of de gebeurtenis waar je feedback over gaat geven. Het is hierbij cruciaal dat je objectief blijft. Blijf bij de feiten en beoordeel de ander niet, want anders loop je het gevaar dat de ander zich aangevallen voelt, het gesprek escaleert en jouw boodschap niet overkomt.

Een manier om objectief te blijven is door een ik-boodschap in plaats van een jij-boodschap te geven, waarbij je je focust op het waargenomen gedrag.

4G-model feedback voorbeelden bij gedrag

Je beschrijft gedrag dus vanuit jezelf, zodat je je berust op concrete waarnemingen en feiten. Dat ziet er zo uit:

  • Je zegt dus niet: ‘Jij was te laat’, ‘Jij was tijdens de vergadering met andere dingen bezig’ of ‘Je levert slordig werk af’.
  • Maar: ‘Ik zag dat je na negenen binnenkwam’, ‘Ik merk dat je tijdens de vergadering op je laptop bezig was’ of ‘Ik merk dat ik de laatste tijd meer spelfouten moet verbeteren dan eerder het geval was.’

2. Gevoel

Vervolgens geef je aan wat het gedrag van de ander met jou doet. Dit maakt je feedback krachtiger, omdat de ander jouw gevoel niet kan ontkennen. Tegen een statement als: “Jij vindt onze afspraak gewoon niet belangrijk” kan iemand met gestrekte been ingaan. Dat is lastiger wanneer je zegt: “Dat geeft mij het gevoel dat je onze afspraak niet belangrijk vindt.”

4G-model voorbeeld bij gevoel

Ook het gevoel beschrijf je vanuit jezelf. Je zegt dus niet: “Jij neemt het werk niet serieus” of “Je vindt mijn ideeën niet belangrijk.” Gebruik liever:

  • “Daardoor voel ik me niet serieus genomen.”
  • “Ik heb het gevoel dat je mijn ideeën niet overweegt.”
  • “Ik merk dat ik hierdoor afgeleid wordt.”

feedback geven op constructieve wijze

3. Gevolg

Wat is het mogelijke gevolg van het gedrag van de ander? Dat maak je duidelijk in deze stap. Dit kan een gevolg zijn voor jou, zoals ‘Daardoor raak ik minder gemotiveerd’, maar kan ook een gevolg zijn voor de omgeving of de persoon zelf.

Voorbeelden van de gevolgen omschrijven

Bijvoorbeeld in het geval van een collega die tijdens een vergadering drukker is met zijn laptop dan wat er in de vergadering gebeurt, kun je als gevolg geven:

“Wanneer je met andere dingen bezig bent in de vergadering, kunnen anderen ook gedemotiveerd raken.”

Misschien is het nog krachtiger om het gevolg voor de ander te delen:

“Wanneer je jouw ideeën niet deelt in de vergadering, kunnen we deze ook niet meenemen in het vervolg.”

4. Gewenste gedrag

Door de laatste stap laat je geen ruimte voor miscommunicatie over. Met het aangeven van het gewenste gedrag, maak je de feedback zo concreet mogelijk en weet je zeker dat je collega weet wat er van hem wordt verwacht.

Hoe maak je gewenst gedrag concreet?

Wil je gewenst gedrag goed formuleren? Zeg dan bijvoorbeeld iets: “Ik zou het fijn vinden als je volgende keer actief meedoet aan de vergadering” of “Ik zou het fijn vinden als je voortaan de tijd neemt voor je werk, zodat je minder fouten maakt.”

Zorg ervoor dat deze stap een open gesprek wordt over welk gedrag de ander kan laten zien. In plaats van alleen te zenden, kan je je collega de mogelijkheid geven om na te denken en met eigen suggesties te komen. Zo kom je tot een oplossing waar je allebei achter staat.

Voorbeelden om het gesprek te starten:

  • “Herken je wat ik zeg?”
  • “Heb je iets van mij nodig om dit anders aan te pakken?”
  • “Wat vind je van wat ik net gezegd heb?”
  • “Hoe zorgen we ervoor dat we dit in de toekomst anders aanpakken?”

Wat is het verschil tussen het 4G-model en een ik-boodschap?

Ik haalde het net al kort aan, maar dit is een vraag die ik vaak gesteld krijg tijdens de trainingen Feedback geven en ontvangen die ik geef voor tijdwinst.com. Het 4G-feedbackmodel is een manier om feedback op een constructieve wijze te geven. Dit doe je door de ik-boodschap te gebruiken, dus vanuit jezelf de feedback te geven.

Het 4G-model en de ik-boodschap gaan kortom hand in hand. Het 4G-model geeft je de structuur voor je feedback, terwijl de ik-boodschap bepaalt hoe je die feedback formuleert. Vooral bij gevoel, gevolg en gewenst gedrag kun je de ik-boodschap gebruiken. Je spreekt dan vanuit je eigen waarneming en ervaring, in plaats van de ander te beschuldigen.

En dat voorkomt defensief gedrag dat naar voren komt door de freeze/fight/flight-reactie in je brein. Wil je daar meer over weten? Ik spreek erover met Björn Deusings, productiviteitsexpert en persoonlijke effectiviteitscoach, in de Tijdwinst Podcast.

Bijvoorbeeld:
“Als je tijdens mijn uitleg meerdere keren op je telefoon kijkt, merk ik dat ik geïrriteerd raak. Ik krijg daardoor het gevoel dat mijn uitleg niet aankomt. Ik zou het prettig vinden als je je telefoon tijdens ons overleg weglegt.”

Daarmee voorkom je formuleringen als “Jij luistert ook nooit”. Het gedrag blijft concreet, terwijl je duidelijk maakt wat het met jou doet en wat je graag anders wilt zien. Dat maakt feedback meestal minder aanvallend en beter bespreekbaar.

Waarom werkt het feedbackmodel 4G? 4G model psychologie

Feedback geven én ontvangen is zo lastig, omdat je hersenen je in de weg zitten. Dat vertelt LeeAnn Renninger, oprichter van LifeLabs (een bedrijf dat trainingen voor managers en teams verzorgt), in haar TED-talk. Je brein is nou eenmaal zo voorgeprogrammeerd dat het elke boodschap eerst controleert op mogelijke bedreigingen. Zodra de amygdala (het onderdeel van de hersenen dat bedreigingen moet signaleren) van je collega een mogelijke bedreiging opmerkt, zal dit ervoor zorgen dat je collega in de verdediging schiet. Door je feedback rustig op te bouwen met het 4G model zal de amygdala niet of minder snel een bedreiging opmerken.

Het 4G-feedbackmodel is dus zo geschikt om feedback te geven omdat het voorkomt dat feedback verzandt in verwijten, vage opmerkingen of persoonlijke oordelen. Je bespreekt stap voor stap gedrag, gevoel, gevolg en gewenst gedrag. Daardoor blijft het gesprek concreet en weet de ander precies wat je bedoelt.

Het model werkt vooral goed omdat je:

  • gedrag benoemt in plaats van iemands persoonlijkheid. Je zegt bijvoorbeeld wat iemand deed, niet dat iemand ongemotiveerd of slordig is.
  • vanuit jezelf spreekt door te vertellen welk gevoel het gedrag bij jou oproept.
  • duidelijk maakt waarom het gedrag ertoe doet door het gevolg ervan te benoemen.
  • een concreet alternatief geeft. De ander weet daardoor niet alleen wat er anders moet, maar ook wat je wél graag zou zien.
  • de kans op defensief gedrag verkleint. Feitelijk en specifiek geformuleerde feedback voelt doorgaans minder snel als een persoonlijke aanval.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het 4G-model?

Als ik je tijdens de feedback trainingen de 4G-methode aanleer, dan verwacht ik niet dat je meteen het model zonder fouten kan toepassen. Zeker als je het zo nog nooit gedaan hebt. Wel wil ik je in dit artikel op een aantal bekende valkuilen wijzen, zodat jij die fout al niet meer maakt:

  1. Te letterlijk nemen
  2. Te algemeen blijven
  3. Niet vanuit jezelf praten
  4. Gevoel verwarren met mening
  5. Te lang wachten met feedback geven

Te letterlijk nemen

Wat ik bijvoorbeeld veelal zie, is dat cursisten de methode te letterlijk nemen. Kortom, ze behandelen de methode als een script, maar de 4G-methode is een denkstructuur. Je hoeft dus niet letterlijk te zeggen gedrag, gevoel, gevolg of gewenst gedrag, want dat voelt onnatuurlijk aan.

Te algemeen blijven

Met de 4G’s is het de bedoeling dat je concreet zegt wat je gemerkt hebt, wat je daarbij voelde, wat het gevolg is en wat je in het vervolg graag anders zou zien. Benoem jij deze zaken echter niet concreet en duidelijk, dan landt de feedback bij de ander nog niet. Je moet dus echt concreet, feitelijk gedrag benoemen. Stop met om die hete brij heen te draaien.

threads post over 4g model

Niet vanuit jezelf praten

Veel mensen vinden het heel lastig om vanuit zichzelf te spreken. Een deelnemer zei me eens dat hij zich dan juist een egoïst voelde en daardoor bang was defensief gedrag op te roepen. Maar juist door te spreken vanuit wat jij hebt waargenomen, voorkom je dat iemand zegt: “Ja, maar dat is niet waar.” Want jij hebt dat zo waargenomen of gevoeld. Dat is gewoon een feit. Door vanuit jezelf te spreken, voorkom je bovendien vingertje wijzen en woorden te gebruiken als “altijd” en “nooit.” En dat lokt pas defensiviteit uit, joh!

En onderzoek van o.a. Kluger & DeNisi (1996) laat zien dat, zodra het Gevoel en Gevolg van de 4G-feedbackmethode klinken als een oordeel over wat de ontvanger je heeft aangedaan, het feedbackgesprek gemakkelijk overgaat over identiteit, bedoelingen en schuld in plaats van over concreet gedrag.

Probeer dan ook niet met een gulden middenweg te rotzooien door te zeggen “dat iemand vond dat jij…” Spreek puur vanuit je eigen ervaring en observatie.

Gevoelens ≠ meningen

Als je bij stap 3 van het feedback geven stappenplan je gevoel gaat verwoorden, moet je wel ook echt een gevoel beschrijven. Niet ineens met je mening op de proppen komen. Ook dat zie ik meermaals gebeuren tijdens de oefensituaties bij de training. Deelnemers zeggen bijvoorbeeld dingen als: “Ik voel dat je me niet interessant vindt” of “Ik voel dat je ergens mee zit.”

Nee! Je gevoel is dat wat iets met jou doet. Bijvoorbeeld: “Ik voel me niet serieus genomen” of “Ik ben teleurgesteld.” De voorbeelden van hierboven zijn meningen en een vermomde kritiek op de ander daarbij.

Te lang wachten met feedback geven

Het heeft geen zin om feedback te geven weken nadat het gedrag heeft plaatsgevonden. Iets met oude koeien uit de sloot halen… De situatie is dan al lang vervaagd en je feedback zal niet meer aankomen. Geef feedback liever zo snel mogelijk.

En dat vis ik niet zo even uit de lucht, hoor. Er is onderzoek dat laat zien dat te lang wachten met feedback nadelige gevolgen kan hebben voor leren, toekomstige prestaties en de betrouwbaarheid van de feedback zelf. Professor aan de Universiteit van Nebraska, Todd A. Thornock, (2016) onderzocht de timing van prestatiefeedback. Wanneer feedback pas na een langere vertraging werd gegeven, leerden deelnemers minder van hun eerdere beslissingen en presteerden ze daarna slechter. Een klassieke meta-analyse van Kulik & Kulik (1988) combineerde 53 studies naar feedbacktiming. In toegepaste situaties, zoals echte leeromgevingen, bleek onmiddellijke feedback doorgaans effectiever dan uitgestelde feedback. De auteurs waarschuwen wel dat dit effect afhankelijk is van het soort taak: bij bepaalde experimentele geheugentaken kan enige vertraging juist gunstig zijn.

feedback geven kan op een respectvolle en constructieve wijze

Nikiforow, Knauer en Marsula deden er in 2026 nog onderzoek naar. Uit deze systematische literatuurreview van 46 studies uit 1991 tot 2024 naar de effecten van feedback binnen organisaties kwam naar voren dat feedback minder effectief wordt naarmate er meer tijd zit tussen het gedrag en de feedback. Relevante informatie is dan minder goed beschikbaar in het werkgeheugen, waardoor het moeilijker wordt om van de feedback te leren. Feedback die kort na het betreffende gedrag wordt gegeven, blijkt daarom doorgaans het meest effectief voor leren en prestaties.

Conclusie: hoe gebruik je dus het 4G-model om feedback te geven?

Het 4G-model helpt je om feedback duidelijk te geven zonder oordeel en zonder weerstand. Door gedrag, gevoel, gevolg en gewenst gedrag stap voor stap te benoemen, houd je het gesprek concreet. Combineer dat met een ik-boodschap en je verkleint de kans dat de ander jouw feedback ervaart als een persoonlijke aanval. Je vertelt immers wat jij hebt gezien, wat dat met jou doet en wat je voortaan graag anders zou zien.

Wil je het 4G-model goed gebruiken? Houd dan vooral deze punten in gedachten:

  • Beschrijf concreet gedrag dat je zelf hebt waargenomen.
  • Spreek vanuit jezelf met een ik-boodschap.
  • Benoem een echt gevoel in plaats van een oordeel over de ander.
  • Leg uit welk gevolg het gedrag heeft voor jou, de ander of de samenwerking.
  • Maak duidelijk welk gedrag je voortaan graag wilt zien.
  • Gebruik het model als denkstructuur, niet als ingestudeerd script.
  • Geef feedback zo snel mogelijk nadat het gedrag heeft plaatsgevonden.
  • Maak van gewenst gedrag een gesprek, zodat je samen kunt zoeken naar een werkbare oplossing.

Goede feedback hoeft dus niet voorzichtig verpakt te worden tot niemand meer begrijpt wat je bedoelt. Juist duidelijke feedback kan de samenwerking verbeteren, zolang je bij de feiten blijft en ruimte laat voor de reactie van de ander.

Maggs Rippen,
Communicatie-expert

Nog beter worden in feedback geven? Dat start bij assertief communiceren

Ik heb het al meerdere keren gehad over de cursus feedback geven en ontvangen van tijdwinst.com. Wil je echter je feedback goed overbrengen? Dan moet je bij het begin beginnen en dat is leren om kort en bondig te communiceren met respect voor de ander. Wil je namelijk feedback constructief geven, dan heb je meer nodig dan alleen de juiste woorden. Je moet duidelijk kunnen zeggen wat je ziet, wat het met je doet en wat je van de ander nodig hebt, zonder dat het gesprek meteen verandert in een discussie.

Tijdens de eendaagse cursus gesprekstechnieken bij Tijdwinst.com leer je daarom onder andere hoe je assertief communiceert. Je oefent:

  • helder formuleren
  • actief luisteren
  • doorvragen
  • open vragen stellen
  • omgaan met reacties van de ander

Daarbij blijft het niet bij theorie. Juist door gesprekken te oefenen merk je waar je normaal te voorzichtig wordt, te veel uitleg geeft of juist te snel je punt wilt maken. Je krijgt feedback op je aanpak en kunt nieuwe gesprekstechnieken direct uitproberen. Omdat de training één dag duurt, kun je er meteen praktisch mee aan de slag zonder een lang traject te hoeven volgen.

Meld je dus snel aan voor onze cursus gesprekstechnieken en leer beter communiceren, zodat je feedback voortaan kort en bondig gebracht zal worden.

Wil je meer weten over beter communiceren? Volg onze socials

Volg ons onder andere op Instagram of Pinterest. Daar krijg je niet alleen handvatten op het gebied van slimmer communiceren, je ontvangt ook de slimme tips waarmee je jouw productiviteit een boost geeft. De laatste artikelen netjes en overzichtelijk in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Leer je liever lezend, lees dan ons boeken Full Focus Op Wat Echt Belangrijk Is enElke Dag om 15.00 Uur Klaar. Maak kennis met de beste inzichten uit onze trainingen en leer slimmer werken in plaats van harder.

Of bekijk of beluister onze podcast. Iedere week kun je een aflevering van de Tijdwinst Podcast gratis streamen op Youtube of beluisteren op Spotify.

Meer weten? Lees verder

Veelgestelde vragen over het 4G model

  • Hoe beschrijf je gedrag zonder een oordeel te geven?

    Door vanuit jezelf te spreken. Dit noem je de ik-boodschap. Een ik-boodschap helpt je om te beschrijven wat jij waarneemt, ervaart en nodig hebt zonder meteen iets over de ander als persoon te zeggen. Daardoor blijft je feedback dichter bij de feiten en bij jouw eigen ervaring.

    Proef het verschil:

    • “Je bent altijd zo onduidelijk.” Oordeel over de ander.
    • “Ik merk dat ik niet goed weet wat je van me verwacht.” Jouw ervaring.

    Je zegt dus bij het tweede voorbeeld niet wie de ander is of wat zijn intentie zou zijn, maar welk gedrag je opmerkt en welk effect dat op jou heeft.

  • Hoe benoem je jouw gevoel tijdens een feedbackgesprek?

    Door de ik-boodschap te gebruiken en te beschrijven wat bepaald gedrag met jou gedaan heeft. Let op dat je hierbij niet “ik voel” gebruikt om een subtiel oordeel of kritiek te geven. Kies liever echte gevoelswoorden, zoals geïrriteerd, teleurgesteld, onzeker, bezorgd, ongemakkelijk of gefrustreerd. Zo houd je de feedback bij jouw ervaring en verklein je de kans dat de ander zich veroordeeld of aangevallen voelt.

  • Wat zijn de 4 regels van feedback?

    Er zijn niet vier regels van feedback, wel bestaat het 4G model uit vier stappen. Hierbij deel je eerst het waargenomen gedrag, het gevoel dat je hierdoor krijgt, de gevolgen van het gedrag en het gewenste gedrag. 

  • Wat zijn de 4 G's in de psychologie?

    Het 4G-model heeft binnen de cognitieve gedragstherapie in iets andere betekenis. Hier staan de 4G’s van het 4G-model voor:

    • Gebeurtenis: wat gebeurt er feitelijk?
    • Gedachten: wat denk je over deze gebeurtenis/wat zijn je interpretaties en aannames?
    • Gevoelens: welke gevoelens veroorzaken deze gedachten?
    • Gedrag: hoe handel je/reageer je op basis van dat gevoel?

    Het model maakt dus inzichtelijk hoe een bepaalde gebeurtenis invloed heeft op wat je denkt, voelt en vervolgens doet.

  • Kun je het 4G-model ook voor positieve feedback gebruiken?

    Het gebruik van het 4G model om positieve feedback te geven, kan ik zeker ook aanraden, omdat je daarmee concreet maakt welk gedrag je waardeert én welk effect dat gedrag heeft. Een compliment als “goed gedaan” is prettig, maar zegt weinig over wat iemand precies moet blijven doen.

  • Kun je het 4G-model inzetten bij kinderen?

    Het 4G-model uit de cognitieve gedragstherapie kun je prima gebruiken voor kinderen. Met het 4G-model leren kinderen om in lastige of vervelende situaties stil te staan bij wat ze voelen en daar bewuster mee om te gaan. Vervolgens ervaren ze dat een andere manier van denken over dezelfde gebeurtenis ook invloed heeft op hun emoties en daarmee op hun reactie. Vaak pakt dat gunstig uit.

Wie zijn wij? | Tijdwinst.com

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen) werken. Daarvoor bieden we je diverse (online) trainingen aan. Van time management tot snellezen. Nieuwsgierig? Bezoek onze website of blogs en schrijf je snel in voor een van onze trainingen.