Notities maken. Niet het meest spannende onderwerp om je mee bezig te houden. Maar als je weet hoeveel slimmer je kunt leren en werken door goed te noteren, kijk je er ineens heel anders naar. Slim(mer) noteren maakt namelijk het verschil tussen nutteloos pennen en bijna 100% van de informatie kunnen onthouden en terughalen. Daarom twee technieken die je brein enorm helpen: de Cornell-methode en de mindmap. De eerste geeft structuur en helpt je beter onthouden, de tweede zorgt voor overzicht en ruimte in je hoofd. Samen vormen ze een gouden duo om informatie slimmer te verwerken.

Wat komt aan bod:

    1. Waarom slimmer noteren cruciaal is
    2. Noteren – wat onderzoekers zeggen
    3. De Cornell methode: dé techniek om gestructureerd te noteren
    4. Hoe gebruik je de Cornell methode?
    5. Waarom de Cornell methode zo’n fijne manier van noteren is
    6. Doe dit NIET bij de Cornell methode
    7. Wat is een mindmap en hoe gebruik je het na het noteren?
    8. In 5 stappen je eigen mindmap maken
    9. De kracht van combineren
    10. Conclusie: direct aan de slag
    11. Nóg efficiënter worden? Volg onze cursus snellezen en mindmappen
    12. Veelgestelde vragen over noteren

Waarom slimmer noteren cruciaal is

Noteren is de sleutel als je écht iets wilt onthouden.

Productiviteits-expert Tim Ferriss wist het al:

“I take notes like some people take drugs. I trust the weakest pen more than the strongest memory, and note taking is—in my experience—one of the most important skills for converting excessive information into precise action and follow-up.”

Tim zet zijn statement nog wat extra kracht bij door te zeggen:

“Ik vertrouw de zwakste pen meer dan het sterkste geheugen.” 

Goed punt. Nog twijfels? Check dan even de wetenschap.

Noteren – wat onderzoekers zeggen

Best een hoop. En eigenlijk zijn ze het heel aardig met elkaar eens, al eeuwenlang.

Alleen heel aandachtig luisteren of lezen wat je wil onthouden (passief leren), werkt niet. Uit je hoofd onthouden wat je leest of hoort, ook niet. Om dezelfde reden. Na een dag ben je bijna de helft vergeten, na 5 dagen praktisch alles (volgens de Vergeet Curve, opgesteld door Herman Ebbinghaus in 1885!):

Herhalen dus!

Maar een eenmalige vergadering, trainingsdag, lezing of seminar kun je de dagen erna niet nog even erbij pakken. Die is geweest. De notities die je erbij maakte wel! Noteren dus. Op de juiste manier.

Daar zegt de wetenschap dit over:

“Met pen en papier is de beste manier.”

Oké, niemand heeft het letterlijk zo fijn rijmend gezegd. Maar het is wel de algemene conclusie van een hele hoop brein-onderzoekers. Dit onderzoek met name, toonde aan dat studenten die een reeks TED-talks bekeek en ondertussen digitale notities maakte, aanzienlijk minder hadden onthouden dan hun medestudenten die de notities met pen en papier maakten.

Saillant detail: de laptop was niet aangesloten op het internet, alleen ingericht om notities te maken. (Eerdere onderzoeken trokken dezelfde conclusies, maar namen aan dat het kwam doordat een digitaal device vooral voor afleiding zorgt.)

Wat deze en collega-breinonderzoekers verder nog ontdekten, over optimaal noteren:

  • Noteren met verschillende kleuren werkt fijn voor je brein.
  • Noteren in je eigen woorden, geen letterlijke quotes neerpennen, werkt fijn.
  • Noteren in steekwoorden en korte zinnen, in plaats van complete alinea’s, werkt fijn.
  • Noteren met tekens en symbolen, werkt fijn voor je brein.
  • Noteren volgens de Cornell-methode, werkt fijn voor je brein…

Dus wat houdt die Cornell-methode dan in?

De Cornell methode: dé techniek om gestructureerd te noteren

De Cornell methode is een handige en gestructureerde manier om je notities te maken. Het helpt je om informatie overzichtelijk op te schrijven, zorgt dat je actief met de stof bezig bent en maakt het makkelijker om later dingen terug te vinden. Het resultaat? Je verwerkt de informatie beter. 

De methode heeft zijn naam te danken aan Walter Paul, een docent aan de Cornell University die in de jaren 50 de methode ontwikkelde om zijn studenten te helpen om informatie op de lange termijn te onthouden. Deze manier van noteren werd populair toen hij de techniek en de voordelen in het boek How to Study in College beschreef. 

Hoe gebruik je de Cornell methode?

De studenten van Walter Paul bewezen dat de methode werkt. En ook vandaag de dag wordt deze techniek nog door veel studenten, onderzoekers en andere professionals gebruikt. Maar hoe kan jíj ‘m gebruiken om informatie beter te verwerken en te onthouden?

Bij de Cornell methode kwak je niet gewoon alles neer wat in je hoofd opkomt, maar maak je gebruik van een efficiënte structuur. Je deelt de pagina namelijk op in 3 delen:

  • De rechterkant (het grootste gedeelte van het vel): hier schrijf je de belangrijkste inhoud op, je hoofdnotities. Gebruik hiervoor steekwoorden, korte zinnen en bullet points, om het overzichtelijk te houden. Symbolen kunnen ook goed werken. 
  • De linkerkant (een smal kolommetje): hier noteer je kernwoorden, vragen of handige geheugensteuntjes. Dit doe je pas achteraf. Focus je dus tijdens het lezen of luisteren dus eerst op de rechterkant en schrijf vervolgens de kernpunten op die je de informatie gaan helpen onthouden. 
  • Onderaan: een korte samenvatting van de belangrijkste punten. Wat is het belangrijkste dat je hebt gehoord of gelezen? Vat de punten die je in de rechterkolom hebt geschreven samen in maximaal 3 zinnen. Deze is essentieel om de informatie goed te onthouden en te verwerken, dus reserveer altijd tijd om deze in te vullen.

Tip: deze methode is ook heel goed te gebruiken om tijdens vergaderingen notulen te maken! Schrijf dan in de linkerhoek van het papier de datum van de vergadering en wie er bij aanwezig zijn.

Waarom de Cornell methode zo’n fijne manier van noteren is

Het geheim zit in de slimme structuur die niet alleen helpt bij het maken van overzichtelijke notities, maar ook je geheugen en begrip versterkt. Dit zijn de belangrijkste redenen waarom de methode zo effectief is:

1. Je notities blijven overzichtelijk

Herken je dat? Je hebt tijdens een meeting of het lezen van een boek netjes meegeschreven, maar weken later kun je er nauwelijks nog iets van maken. De Cornell-methode voorkomt dat. Doordat je pagina is verdeeld in drie duidelijke secties, scheid je hoofdpunten van details. Dat maakt je aantekeningen logisch en overzichtelijk en informatie makkelijk terug te vinden.

2. Je leert efficiënter en sneller

De linkerkolom dwingt je tot actief ophalen van informatie in plaats van passief herlezen. Je kunt jezelf testen met de vragen die je daar noteert of je geheugen prikkelen met kernwoorden. De samenvatting onderaan helpt om de stof snel te herhalen zonder ellenlange teksten door te moeten ploegen. Zo bespaar je tijd én onthoud je de informatie beter.

3. Je begrijpt de stof echt

Omdat je tijdens het noteren kernwoorden en vragen opschrijft, denk je actiever na over de inhoud. Je legt verbanden, ziet sneller samenhang en vat de stof in je eigen woorden samen. Dat maakt dat je niet alleen de feiten onthoudt, maar ook echt begrijpt wat er bedoeld wordt. Juist bij complexe onderwerpen is dat enorm waardevol.

4. Je onthoudt de informatie ook nog eens

Doordat je actief met de stof bezig bent (noteren, vragen formuleren, samenvatten) verwerk je de informatie op meerdere manieren. Dat zorgt ervoor dat de kennis niet alleen even blijft hangen, maar beter wordt opgeslagen in je geheugen. Door de kernwoorden en vragen er weer bij te pakken, haal je de informatie bovendien makkelijker op.

Met de Cornell methode maak je gestructureerde, bruikbare notities waarmee je hoofd- en bijzaken scheidt én de stof beter verwerkt.

Dat werkt bij colleges en boeken, maar net zo goed voor vergaderingen, trainingen en alle andere keren dat je veel informatie moet verwerken.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Tijdwinst.com (@tijdwinst)

Doe dit NIET bij de Cornell methode

De Cornell methode maakt het makkelijker om informatie goed te verwerken en te onthouden, maar dat betekent niet dat het een magische manier is om alles voor altijd te begrijpen en te weten. Houd er rekening mee dat wanneer jij je notities na het gebruiken van de methode aan de kant schuift en ze nooit meer erbij pakt en gebruikt, je er uiteindelijk ook niets aan hebt. 

Je moet niet alleen notities maken, je moet ze ook verwerken.

Wij zouden geen experts op het gebied van productiviteit en effectiviteit zijn, als we daarvoor ook niet een handige techniek voor wisten: de mindmap.

Hoewel de Cornell methode erg breinvriendelijk is, is mindmapping daar de overtreffende trap van. Het complete concept van een lezing, boekwerk, artikel, vergadering of trainingsdag na het notities maken in een mindmap vangen, maakt dat je pas echt richting die 100% onthouden gaat.

En als je dit nu wel digitaal doet, in plaats van met pen en papier, digitaliseer je meteen je notities en maak je ze doorzoekbaar.

Wat is een mindmap en hoe gebruik je het na het noteren?

Goed, een digitale mindmap dus. Maar wat is een mindmap eigenlijk? Een mindmap is eigenlijk een visuele kaart van wat er in je hoofd zit. Je begint bij één centraal thema en laat daar allerlei vertakkingen uit voortkomen: hoofdonderwerpen, subonderwerpen en details. Zo ontstaat een overzicht dat precies aansluit op hoe je brein informatie verwerkt.

mindmap-maken

Of je nu een ingewikkeld project wilt structureren, een brainstorm wilt uitwerken of gewoon je hoofd leeg wilt maken: een mindmap helpt je sneller overzicht te krijgen en zorgt dat niets tussen wal en schip valt.

Waarom je brein hier dol op is

Mindmappen voelt niet alleen logischer, het ís ook logischer voor je hersenen. Beelden, kleuren en symbolen worden sneller verwerkt en beter onthouden dan platte tekst. Daarnaast zorgt de vertakte structuur ervoor dat je verbanden ziet die je in een lijstje nooit zou opmerken.

Je hersenen werken namelijk niet lineair: ze denken in verbindingen, vertakkingen en associaties die alle kanten op schieten.

Een rijtje taken of losse notities sluit daar simpelweg niet op aan.

Niet voor niets gebruikten de makers van Pixar deze methode tijdens hun brainstorms. Films als Wall-E en Finding Nemo begonnen ooit als simpele mindmaps op servetjes. De ideeën kwamen tijdens de opnames van Toy Story, toen de crew zat te lunchen, zo gaat het verhaal. Ze schreven geen ideeën en personages onder elkaar op, maar mindmapten op servetjes.

In 5 stappen je eigen mindmap maken

Een goede mindmap hoeft niet ingewikkeld te zijn. Volg dit eenvoudige stappenplan:

1. Gooi alles eruit

Noteer of teken alle ideeën, taken of gedachten die bij je opkomen rondom je onderwerp. Zonder filter, gewoon alles op papier of digitaal. Gebruik de notities die je eerder hebt gemaakt om de informatie makkelijk terug te halen van wat je hebt gehoord of gelezen. 

2. Kies hoofdthema’s en subthema’s

Breng structuur aan door grote onderwerpen te onderscheiden van details. Gebruik kleuren en symbolen om dit overzichtelijk te maken.

3. Vul aan en verbind

Terwijl je kijkt naar je mindmap, komen er vanzelf nieuwe ideeën of verbanden naar boven. Voeg die toe en leg de connecties.

4. Bepaal prioriteiten

Geef aan wat als eerste moet gebeuren en wat kan wachten. Nummer je thema’s of gebruik icoontjes om dit visueel te maken.

5. Maak het praktisch

Werk de details uit: voeg deadlines toe, notities, links of bestanden. Zo wordt je mindmap niet alleen een overzicht, maar een echte werktool.

De kracht van combineren

De Cornell-methode en mindmappen vullen elkaar perfect aan. Met Cornell leg je informatie gestructureerd vast en zorg je dat je het beter onthoudt. Met een mindmap creëer je overzicht, leg je verbanden en vertaal je chaos naar een concreet plan.

Samen vormen ze een gouden duo:

  • Cornell helpt je leren en onthouden.
  • Mindmappen helpt je ordenen en uitvoeren.

Of je nu studeert, een project voorbereidt of ideeën wilt uitwerken: met deze twee technieken werk je niet alleen slimmer, maar ook breinvriendelijker.

Op deze manier blijft er één mentaal plaatje over in je brein van alle informatie. Overzichtelijk, onderscheidend, herkenbaar en altijd terug te vinden. Geen ellenlange horizontaal geschreven volzinnen.

Want zeg nou zelf… Wat onthoud je beter?

  • Een notebook waarin alle lijntjes volgekalkt zijn met volzinnen, waarvan je na een dag de helft vergeten bent en je nooit iets specifieks terug kunt vinden –
  • Of één visueel aantrekkelijk overzicht, gecategoriseerd per thema, dat altijd terug te vinden en doorzoekbaar is?

Een retorische vraag natuurlijk. Je weet het antwoord…toch?

Als ik een boek lees, moet ik soms meteen dingen noteren

Conclusie: direct aan de slag

Je weet nu hoe belangrijk slim noteren is en welke methodes daarbij het verschil maken. Het mooie is dat je ze direct kunt gebruiken op dit artikel zelf: vat de belangrijkste inzichten samen met de Cornell methode en zet ze daarna in een mindmap om verbanden en overzicht te krijgen. Zo onthoud je niet alleen wat je net hebt gelezen, maar verwerk je het ook meteen op een manier die je brein begrijpt én onthoudt op de lange termijn.

Nóg efficiënter worden? Volg onze cursus snellezen en mindmappen

De techniek mindmappen komt ook terug in onze cursus snellezen, zo’n fan zijn wij er van. Deze cursus helpt je dus niet alleen twee keer sneller lezen, ook leer je allerlei technieken om je geheugen te trainen en te mindmappen. Zo zorg je ervoor dat je vanaf nu informatie écht gaat verwerken en onthouden en krijg je meer rust in je hoofd. 

Dagelijks handige inzichten? Volg ons op social media!

Volg ons dan op Instagram of Pinterest. Daar krijg je niet alleen handvatten op het gebied van slimmer communiceren, je ontvangt ook de slimme tips waarmee je jouw productiviteit een boost geeft. De laatste artikelen netjes en overzichtelijk in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Leer je liever lezend, lees dan ons boek Elke Dag om 15.00 Uur Klaar en Full Focus op Wat Écht Belangrijk Is. Maak kennis met de beste inzichten uit onze trainingen en leer slimmer werken in plaats van harder. En snellezen? Tekstbegrip? En leessnelheid? Zulke zaken komen ook aan bod.

Veelgestelde vragen over noteren

  • Wat is de betekenis van “noteren”?

    De noteren betekenis is het opschrijven van kernwoorden, gedachten en observaties, zodat je de informatie kunt onthouden of het later makkelijk kunt terugvinden. Een noteren synoniem is dan ook opschrijven of aantekenen.

  • Wat betekent “noteren”?

    Noteren betekent dat je feiten of andere informatie en gedachten of ideeën opschrijft die je wil onthouden. Andere woorden voor noteren van 9 letters of 10 letters zijn schrijven en aantekenen. Noteren in het Engels is note.

  • Hoe moet je annoteren?

    Annoteren betekent aantekeningen maken bij een tekst, afbeelding, diagram of ander materiaal om extra informatie toe te voegen, iets te verduidelijken, vragen te noteren of je eigen gedachten erbij te zetten. Dit doe je bijvoorbeeld door belangrijke delen te markeren, korte opmerkingen toe te voegen in de kantlijn en symbolen of afkortingen te gebruiken.

  • Is het genoteerd of genoteert?

    Het is genoteerd. Het werkwoord noteren vervoegen gebeurt op de volgende manier: noteer (ik), noteert (jij/hij/zij/het), noteren (wij/jullie/zij) in de tegenwoordige tijd, en genoteerd als voltooid deelwoord.

  • Waarom is noteren belangrijk voor leren en onthouden?

    Noteren is belangrijk voor leren en onthouden, omdat het je brein actief laat verwerken wat je hoort of leest. Het is niet alleen een manier om informatie vast te leggen, maar ook een middel om je geheugen te verbeteren en beter te begrijpen wat er nou eigenlijk wordt gezegd.

  • Welke notitie­methodes zijn het meest effectief (bijv. Cornell, mindmap, bullet points)?

    Er zijn verschillende notitiemethodes die bewezen effectief zijn, elk met een eigen doel en manier van werken. Ze kunnen gecombineerd het meest effectief zijn. De Cornell methode geeft bijvoorbeeld structuur en overzicht en helpt je informatie beter te onthouden en te begrijpen. Hiervoor is het belangrijk dat je bullet points gebruikt: zodat je snel en overzichtelijk kernpunten kunt noteren. De mindmap helpt vervolgens om verbanden te leggen en stimuleert je creativiteit.

  • Hoe kan ik sneller en efficiënter notities maken tijdens vergaderingen of colleges?

    Met de Cornell methode maak je tijdens vergaderingen of colleges snel en efficiënt notities door je pagina in drie secties te verdelen: in de grote rechterkolom noteer je kernpunten en korte steekwoorden tijdens de sessie, in de smalle linkerkolom laat je ruimte om achteraf vragen, kernwoorden of geheugensteuntjes toe te voegen en onderaan schrijf je een korte samenvatting van de belangrijkste punten.

  • Wat zijn veelgemaakte fouten bij het maken van notities?

    Veelgemaakte fouten bij het maken van notities zijn bijvoorbeeld alles opschrijven wat er gezegd wordt, geen structuur aanbrengen in je notities, volledige zinnen gebruiken in plaats van kernwoorden en het niet actief verwerken. Zonder het in je eigen woorden op te schrijven, samen te vatten en eigen vragen te formuleren, zal je de informatie minder goed onthouden.

  • Hoe kan ik mijn notities overzichtelijker en gestructureerder maken?

    Je notities overzichtelijk en gestructureerd maken kan door een vaste methode te gebruiken, een duidelijke indeling aan te houden en actief met de informatie bezig te zijn. Een handige aanpak is bijvoorbeeld de Cornell methode, waarbij je een pagina opsplitst in drie delen: een grote kolom voor de hoofdnotities, een smalle kolom voor kernwoorden of vragen, en onderaan een korte samenvatting.

  • Moet ik beter handgeschreven of digitaal noteren?

    Uit onderzoek blijft dat studenten die handgeschreven notities maken, de informatie beter onthouden dan studenten die dit digitaal doen. Een combinatie werkt vaak het beste: eerst handgeschreven notities maken voor beter begrip en geheugen, en later digitaliseren om informatie makkelijker te kunnen doorzoeken.

  • Hoe kan ik notities gebruiken om informatie echt te verwerken in plaats van alleen vast te leggen?

    Om notities echt te verwerken in plaats van alleen vast te leggen, is het belangrijk ze actief te gebruiken: vat de kernpunten in je eigen woorden samen om te controleren of je de stof begrijpt, formuleer vragen bij je notities zodat je jezelf later kunt testen en de informatie actief kunt ophalen en leg verbanden tussen hoofd- en subpunten om samenhang te zien, door middel van een mindmap.

  • Welke tools of apps zijn handig voor digitaal noteren?

    Noteren kun je het beste met pen en papier doen. Je notities verwerken kun je echter het best digitaal doen, door middel van een mindmap. Met Mindmeister (betaald) of FreeMind (gratis) bijvoorbeeld. Zo kun je informatie snel doorzoeken.

  • Hoe maak ik onderscheid tussen hoofd- en bijzaken in mijn notities?

    Om makkelijk onderscheid te maken tussen hoofd- en bijzaken in je notities, richt je je eerst op de kern van de informatie. De hoofdzaak betekenis is iets wat het meest belangrijk is. De grote lijnen of de belangrijkste ideeën die alles samenbrengen. Bijzaken zijn juist de voorbeelden, extra details of toelichtingen zijn die de hoofdzaken ondersteunen. Een handige manier om dit te doen is de Cornell methode: schrijf de hoofdpunten in de linkerkolom en zet de ondersteunende details of voorbeelden in de rechterkolom.

  • Hoe kan ik mijn notities achteraf het beste samenvatten of omzetten in actiepunten?

    Om je notities achteraf om te zetten in concrete actiepunten, schrijf deze niet alleen op bij je notities, maar plan je ze direct in je timemanagementsysteem. Kleine taken die je binnen een half uur kunt afronden, zet je op je takenlijst, punten die je met een ander wilt bespreken, plaats je op je 1-op-1 lijst, grotere taken of afspraken die meer tijd kosten, plan je in je agenda, en acties waarbij je iemand anders iets moet laten doen, komen op je wachten-op-lijst. Zo zorg je ervoor dat je notities daadwerkelijk leiden tot uitvoering en resultaat.

Wie zijn wij? | Cursus Snellezen, Mindmapping en Geheugentechnieken

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen) werken. Daarvoor bieden we je diverse (online) trainingen aan. Van time management tot snellezen. Nieuwsgierig? Bezoek onze website of blogs en schrijf je snel in voor een van onze trainingen. 

Populaire trainingen: