Of de ogen de spiegel van de ziel zijn, daar is de wetenschap nog niet uit. Maar de ogen zijn in elk geval zeker de spiegel van je brein en zelfs van je genen, blijkt nu. Benieuwd wat jouw ogen – of die van iemand die je op het oog hebt (pun intended) – zeggen? Kom er in dit artikel achter.
Wat zeggen pupillen over iemands gevoel? 4 dingen die ze kunnen verklappen
Je pupillen kunnen, zoals je weet, van grootte veranderen. En elke keer als ze dat doen, zo blijkt uit de verschillende onderzoeken van de afgelopen decennia, vertellen ze je iets. Vuistregel is: een grote pupil betekent meestal iets positiefs, terwijl een verkleinde pupil over het algemeen geen goed nieuws is. Wanneer worden je pupillen kleiner bijvoorbeeld? Bij fel licht (nee, goh!), bij objecten die dicht bij zijn, maar ook kunnen kleine pupillen door drugs of medicatie veroorzaakt worden. Kleine pupillen ontstaan bij alcohol alleen als er sprake is van extreem gebruik en zelfs alcoholvergiftiging. Dus geen zorgen dat je pupillen je verraden na je eerste biertje of wijntje!
Een paar (verrassende en heel handig toepasbare) voorbeelden van de grootte van je pupillen en hoe ze gedachten en gevoelens verklappen:
- Teken van nadenken
- Teken van interesse
- Teken van aantrekkingskracht
- Dit zit er in je genen
1. ‘Ik denk diep na’
Stelt iemand je een lastige vraag waar je niet meteen antwoord op kan geven, dan is de kans groot dat je pupillen nu vergroten.
Dat doen ze namelijk wanneer je brein harder of dieper moet nadenken. En dat doen ze zelfs met afgemeten precisie. Hoe harder je je best moet doen om op het antwoord te komen, hoe groter je pupillen worden. Dat ontdekte onderzoeker en inmiddels beroemd brein-wetenschapper Daniel Kahneman (misschien bij je bekend als auteur van de bestseller Thinking Fast and Slow) in 1969.
“De pupillen geven de mate van mentale inzet weer op een ongelooflijk precieze manier.”
Dat zei Kahneman in een interview met het Duitse nieuwsblad Der Spiegel.
Wat bleek namelijk? Zijn onderzoeksdeelnemers kregen een reeks nummers die ze moesten onthouden. Tot aan de 7 cijfers was dat geen probleem. Maar telkens wanneer er daarna een cijfer toegevoegd werd, groeiden de pupillen mee. Ging er een cijfer van de reeks af, dan krompen de pupillen weer mee terug.
Kahneman’s pupil-onderzoek: hoe meer cijfers er aan de te onthouden en op te noemen reeks werden toegevoegd, hoe gelijkmatig groter de pupil werd.
Wat betekent het nog meer als iemands pupillen groot zijn?
Pupillen blijken niet alleen te verwijden bij dit soort numerieke geheugenspelletjes, maar ook bij soortgelijke mentale activiteit zoals:
- exact 1 seconde voor het nemen van een beslissing (zo toont dit onderzoek van Wolfgang Einhäuser, Christof Koch en Olivia L Carter aan)
- bij het verwerken van verkregen informatie
- het oplossen van een probleem (te zien in deze studie)
- of het ophalen van herinneringen (als je het onderzoek vraagt)
We kunnen elkaar dus letterlijk ‘zien denken’ als we elkaar in de ogen blijven kijken. Handig, wanneer iemand zich slimmer voor probeert te doen, maar ondertussen zijn brein aan het kraken is bijvoorbeeld.
Kun je zo ook aan pupillen zien of iemand liegt? Ja, want pupillen worden soms groter bij een leugen. Het komt vooral doordat liegen vaak meer mentale inspanning, spanning of controle vraagt. Je moet onthouden wat waar is, bedenken wat je zegt, voorkomen dat je jezelf tegenspreekt en ondertussen normaal blijven kijken. Dat kan pupilverwijding geven.
2. ‘Ik vind dit interessant’
Testen of iemand interessant vindt wat je aan het vertellen bent? Of checken of diegene jou wel interessant vindt? Let op de pupillen. Vind je brein iets interessant, dan vergroten de pupillen alsof ze meer willen opslokken.
Wat zeggen pupillen over stress of spanning? Bij stress, spanning, schrik of emotionele prikkels kunnen pupillen groter worden. Dat gebeurt onder invloed van het autonome zenuwstelsel, vooral het systeem dat betrokken is bij alertheid en de vecht-vluchtreactie.
3. ‘Ik ben seksueel geïnteresseerd in jou’
Volgens ander onderzoek van N. Bernick, A. Kling en G. Borowitz verwijden de pupillen ook wanneer iemand ‘seksueel geïnteresseerd’ is. Grote pupillen betekenen seksuele interesse. Maakt raden of je mag blijven slapen na een date toch een stuk simpeler.
Andersom werkt het trouwens ook. Iemand met grote pupillen wordt leuker gevonden dan wanneer diegene kleine pupillen heeft, omdat er meer positieve gevoelens met grote pupillen geassocieerd worden – te lezen in dit boek, even door scrollen naar pagina 329.
Waarom worden pupillen groter als je iemand leuk vindt? Het oordelen gebeurt helemaal vanzelf, in ons onderbewustzijn. De Amygdala regelt dat, diep in de Hippocampus van ons brein – zegt dit onderzoek van Oxford University.
Wanneer we een ‘negatief gevoel’ ergens bij hebben of ‘iemand gewoon niet mogen’ kan dat dus goed zijn doordat we (onderbewust) afgaan op wat de pupillen ons brein vertellen.
Wanneer je iets negatiefs of zelfs afzichtelijks ziet, verkleinen je pupillen ook – alsof ze het beeld willen afwenden. Dat blijkt uit een onderzoek van Hess en Pertrovich uit 1972.
Zie je? Grote pupillen = goed, kleine pupillen = niet zo fijn.
Wauw.
4. ‘Dit zijn mijn genen’
En dan niet zozeer over je gedachtes of gevoelens, maar des te meer over je karaktertrekken die grotendeels vastgelegd zijn in de genen. Die genen zijn dan zelfs te herkennen als je goed kijkt naar je irissen – en je weet wat je zoekt. Recent Zweeds onderzoek onthult welke geheimen je irissen verraden.
Wat blijkt namelijk? In de je irissen kun je 3 verschillende gen-kenmerken onderscheiden:
- ‘Crypten’, te herkennen als lijntjes of vormen die van je pupil naar de buitenkant van je oog lopen
- ‘Pigmentvlekken’, wat letterlijk vlekjes in je iris zijn
- ‘Samentrekkingsgroeven’ of ‘Contraction Furrows’, de rondcirkelende lijnen rondom de pupil in de iris
Niet iedereen heeft al deze kenmerken in zijn iris zitten, maar iedereen is dan ook anders. En dat is precies waar het hier om gaat. Iedereen heeft een ander genenpakket en dat is in je ogen terug te zien:
Afbeelding uit onderzoek ‘Associations between iris characteristics and personality in adulthood’ door Mats Larssona, Nancy L. Pedersenb, Håkan Stattina
De 3 kenmerken staan volgens dit onderzoek namelijk voor de genen Pax6, Six3 en Lmx1b die soms zichtbaar zijn in het oog. En die hebben elk hun eigen betekenis.
- Heb je weinig van kenmerk 1 – de zogenaamde ‘crypten’ – dan ben je waarschijnlijk een warm, liefhebbend persoon.
- Zit er een vlekje hier een daar? Dan zijn dat waarschijnlijk de pigmentvlekken, kenmerk 2. Dan ben je waarschijnlijk wat introvert.
- Zie jij de rondcirkelende lijnen (3: ‘contraction furrows’) als een geroerd scheutje melk in een koffiekop, dan ben je nogal impulsief.
En dat zijn nog maar een paar voorbeelden… Zit je goed? Hier komen alle karaktertrekken die te herleiden zijn uit die 3 kenmerken in je ogen, volgens de Zweedse studie:
Grafiek uit onderzoek ‘Associations between iris characteristics and personality in adulthood’
Conclusie: wat zeggen pupillen dus? Jij weet nu het antwoord
Ben je al achterover geslagen? “Wauw” voldoet hier al lang niet meer. Dit is verbazingwekkende informatie, die stuk voor stuk in de poppetjes van je ogen te vinden is. Kun je nagaan hoeveel er te ontdekken valt als je de volgende keer net iets beter let op de ogen van je gesprekspartner.
Je weet nu in elk geval dat je ogen de spiegel van je brein en je genen zijn. Wat je daar verder mee doet, is geheel aan jou.
Leer jezelf er beter door kennen, of een ander (door hem of haar diep in de ogen te kijken, óf door een diepgaand gesprek te voeren). Laat je ogen in elk geval spreken en luister af en toe eens naar wat ze te zeggen hebben.
Natasja Bartholomé,
High performance blogger
Meer weten over lichaamstaal? Lees verder of volg een Assertiviteitstraining
Wil je meer weten over onontdekte manieren waarop je slimmer leert omgaan met jezelf en de mensen om je heen? Kijk dan verder dan de ogen en volg onze assertiviteitstraining; leer alle tips, trucs, technieken en tactieken voor gezonde communicatie- en omgangsvormen.
Check ook eens deze artikelen:
- Lust of liefde? Één oogbeweging verraadt het
- Oogcontact maken: belangrijker én makkelijker dan je denkt!
- Aantrekkingskracht – zo weet je of je het hebt (of niet!)
- Zelfvertrouwen verhogen? Verander de manier waarop je communiceert
Wie zijn wij? | Cursus Assertiviteit
Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat zich specialiseert in slimmer (samen)werken. We bieden door het hele land diverse (online) trainingen aan, variërend van time management, assertiviteit, gesprekstechnieken tot aan snellezen. Nieuwsgierig? Neem dan zeker eens een kijkje op onze website of blogs, en schrijf je in voor één van onze (digitale) trainingen.
- 1-daagse training Time Management | Blog
- 1-daagse training Assertiviteit | Blog
- 1-daagse training Gesprekstechnieken | Blog
- 1-daagse training Feedback Geven | Blog
- 1-daagse training Snellezen, Mindmapping en Geheugentechnieken | Blog
- 1-daagse training Effectief Thuiswerken voor Teams | Blog
